Komunikowanie się z osobami z niepełnosprawnościami 2518-s2LP1Z-KZOZN

W ramach zajęć podejmowane są następujące szczegółowe zagadnienia:
1. Istota komunikacji interpersonalnej i przykłady pojawiających się trudności w komunikacji;
2. Istota i rodzaje dysfunkcji zdrowotnych; klasyfikacja osób z dysfunkcją wzroku i słuchu ze względu na stopień uszkodzenia narządów wzroku i słuchu;
3. Wpływ obniżonej sprawności sensorycznej na sprawność komunikacyjną; komunikacja językowa i niejęzykowa (wspomagająca i alternatywna);
4. Dwa aspekty skutecznego porozumienia się z osobami z dysfunkcjami wzroku i słuchu – rozumienie oraz bycie rozumianym;
5. Wybrane systemy komunikacji alternatywnej, np. system alternatywnej komunikacji Blissa (Blissymbolics), daktylografia, system fonogestów, system Braille'a, system gestów Makaton, PIC ‐ Symbole (Pictogram Ideogram Communication), Pictogram Communication Symbols (PCS), system obrazkowy ALADIN (komputerowy słownik komunikacyjny), język migowy a system językowo-migowy;
6. Inicjatywy kulturalne i społeczne promujące włączanie osób niepełnosprawnych do społeczeństwa;
7. Rozwiązania techniczne i technologiczne ułatwiające komunikację;
8. Znaczenie pedagogiki specjalnej dla uczenia się i prawidłowego funkcjonowania osób z dysfunkcjami.

W cyklu 2025/26Z:

W ramach zajęć podejmowane są następujące szczegółowe zagadnienia/ tematy:
1-2. Istota komunikacji interpersonalnej i przykłady pojawiających się trudności w komunikacji;
3-4. Istota i rodzaje dysfunkcji zdrowotnych; klasyfikacja osób z dysfunkcją wzroku i słuchu ze względu na stopień uszkodzenia narządów wzroku i słuchu;
5-6. Wpływ obniżonej sprawności sensorycznej na sprawność komunikacyjną; komunikacja językowa i niejęzykowa (wspomagająca i alternatywna);
7. Dwa aspekty skutecznego porozumienia się z osobami z dysfunkcjami wzroku i słuchu – rozumienie oraz bycie rozumianym;
8-9. Wybrane systemy komunikacji alternatywnej, np. system alternatywnej komunikacji Blissa (Blissymbolics), daktylografia, system fonogestów, system Braille'a, system gestów Makaton, PIC ‐ Symbole (Pictogram Ideogram Communication), Pictogram Communication Symbols (PCS), system obrazkowy ALADIN (komputerowy słownik komunikacyjny), język migowy a system językowo-migowy;
10-11. Inicjatywy kulturalne i społeczne promujące włączanie osób niepełnosprawnych do społeczeństwa;
12-13. Rozwiązania techniczne i technologiczne ułatwiające komunikację;
14. Znaczenie pedagogiki specjalnej dla uczenia się i prawidłowego funkcjonowania osób z dysfunkcjami;
15. sprawdzian

Całkowity nakład pracy studenta

1) Godziny realizowane na zajęciach przy bezpośrednim udziale nauczyciela akademickiego (w czasie zajęć lub indywidualnych konsultacji) – 30-60 godzin, za które student uzyskuje 2 ECTS; 2) Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu; godziny konieczne do przygotowania się do zajęć i sprawdzianu – 60 godzin (2 ECTS).

Efekty uczenia się - wiedza

Po zakończeniu kursu student/-ka: W1: zna specyfikę trudności komunikacyjnych, ma wiedzę o rozwiązaniach ustawodawczych służących włączaniu osób z niepełnosprawnościami do społeczeństwa oraz o funkcjach systemu edukacji specjalnej i integracyjnej – K_W04, W2: ma uporządkowaną wiedzę na temat alternatywnych metod i sposobów komunikacji oraz konkretnych rozwiązań umożliwiających komunikację z osobami z niepełnosprawnościami – K_W05

Efekty uczenia się - umiejętności

Po zakończeniu kursu student/-ka: U1: potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania, interpretowania oraz projektowania strategii działań komunikacyjnych; potrafi wyszukać narzędzia pomocne w przypadku trudności komunikacyjnych – K_U01; U2: ocenia przydatność typowych metod komunikacyjnych w pracy z osobami z dysfunkcjami – K_U08.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Po zakończeniu kursu student/-ka: K1: rozumie specyfikę postrzegania rzeczywistości przez osoby z niepełnosprawnościami i trudności z jakimi się stykają – K_K02; K2: ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań komunikacyjnych z osobami z niepełnosprawnościami oraz podejmowania inicjatyw ułatwiających komunikację – K_K03.

Metody dydaktyczne

Prowadzący wykorzystuje w trakcie zajęć różne metody podające, eksponujące i poszukujące.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- pogadanka
- opis
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- referatu
- projektu
- obserwacji
- giełda pomysłów

Wymagania wstępne

Brak

Koordynatorzy przedmiotu

Joanna Kamper-Warejko

Kryteria oceniania

Student jest oceniany na bieżąco w trakcie zajęć.
do oceny liczą się:
aktywność na zajęciach ,
wykonywanie ćwiczeń pod kierunkiem nauczyciela akademickiego
– W1, W2, U1, U2;
referat – W1, U1, U2, K1, K2;
końcowy sprawdzian – W1, U1, U2, K1.

Dopuszczalne są dwie nieobecności (niezależnie od przyczyny), każda następna powinna być odrobiona w sposób uzgodniony z prowadzącym.
Podstawy zaliczenia: obecność na zajęciach, referat i test obejmujący materiał omówiony podczas zajęć na co najmniej 50% (weryfikowane efekty kształcenia: W1, W2, U1, U2, K1, K2).

Kryteria oceny testu:
50-60% - ocena dostateczna
61-70% - ocena dostateczna plus
71-80% - ocena dobra
81-90% - ocena dobra plus
91-100% - ocena bardzo dobra

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Błeszyński J. (red.), Alternatywne i wspomagające metody komunikacji, Kraków 2008.
Hendzel J. K., Słownik polskiego języka migowego, Warszawa 1995.
Kurcz I., Pamięć, uczenie się, język, Warszawa 1995.
Maciejska-Roczan K., Osoby słyszące i my, „Świat Ciszy”, 1999, nr 4.
Sękowska Z., Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej, Warszawa 1998.
Słownik symboli Blissa, Centrum Rozwoju Komunikacji. Ośrodek Szkoleniowy BLISS (niedatowany) , Warszawa.
Szczepankowski B., Wyrównywanie szans osób niesłyszących: optymalizacja komunikacji językowej, Siedlce 1998.
Szczepankowski B., Komunikowanie się z osobami z uszkodzonym słuchem, Warszawa – Katowice 2000.
Von Tetzchner, S., Martinsen H., Wprowadzenie do wspomagających i alternatywnych sposobów porozumiewania się, Stowarzyszenie Mówić bez słów, Warszawa 2002.
Zabłocki J., Psychologiczne i społeczne aspekty funkcjonowania osób niepełnosprawnych, Warszawa, 1992.
Zaorska M., Komunikacja alternatywna i głuchoniewidomych, Toruń 2005.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2518-s2LP1Z-KZOZN w USOSweb