Elementy analizy mowy i tekstu pisanego 2518-s2LP1L-EAMTP

Przedmiot Elementy analizy mowy i tekstu pisanego ma na celu zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi genezy, rozwoju i funkcjonowania pisma oraz mowy jako dwóch komplementarnych form realizacji języka.
W zakresie analizy pisma omawiane będą m.in. następujące zagadnienia:
1. Historia pisma - Próba odpowiedzi na pytania czym jest alfabet? i czym jest pismo alfabetyczne? oraz przedstawienie historii rozwoju pisma;
2. Powstanie pierwszego literackiego języka Słowian - Kontekst historyczny, polityczny i kulturowy Misji Wielkomorawskiej. Powstanie i rozwój wczesnego piśmiennictwa słowiańskiego – głagolicy i cyrylicy. Czytanie i analiza zabytków języka staro-cerkiewno-słowiańskiego;
3. Ortografia staro- i średniopolska - Charakterystyka grafii prostej i złożonej. Czytanie zabytków doby staropolskiej oraz ich analiza pod względem grafii, a ściśle adaptacji alfabetu łacińskiego do potrzeb systemu fonologicznego języka polskiego. Ustalenia ortograficzne i graficzne drukarzy krakowskich oraz kryteria ortografii XVI w.;
4. Literatura aljamiado. Casus Tatarów polskich - Literatura aljamiado jako przykład zapisu alfabetem arabskim języków miejscowych. Rzecz dotyczy rękopisów, głównie o charakterze religijnym, tworzonych na terenach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, Półwyspie Iberyjskim, Bałkanach i w krajach pozaeuropejskich: zachodniej i południowej Afryce oraz południowej i wschodniej Azji;

W ramach drugiego bloku omawiane będą m.in. następujące problemy:
1. Mowa jako materiał do badań językoznawczych
2. Fonetyka artykulacyjna, wizualna i akustyczna - Charakterystyka mechanizmów powstawania dźwięków mowy, z uwzględnieniem aparatu artykulacyjnego, wizualizacji ruchów artykulacyjnych oraz akustycznych właściwości sygnału mowy; relacja między artykulacją, brzmieniem a percepcją dźwięków mowy;
3. Cechy suprasegmentalne - prozodyczne właściwości mowy (intonacja, akcent, rytm, tempo i pauza) oraz ich rola w organizacji wypowiedzi, strukturze informacyjnej zdania i ekspresji emocjonalnej;
4. Zróżnicowanie typologiczne słowiańszczyzny - Przedstawienie podstawowych różnic fonetycznych i fonologicznych między językami słowiańskim;
5. Polszczyzna na tle pozostałych języków słowiańskich - Charakterystyka specyfiki systemu fonetyczno-fonologicznego języka polskiego w porównaniu z innymi językami słowiańskimi;
6. Alfabety fonetyczne - Systemy zapisu fonetycznego (IPA, slawistyczne alfabety fonetyczne).