Kulturowe aspekty przekładu (j. czeski) 2517-s1LS2L-KAP-C

W ramach zajęć przedstawione zostaną wybrane zjawiska związane z kulturowymi aspektami przekładu, głównie literackiego. Pokazane zostaną związki między kulturą i przekładem oraz konieczność ustosunkowania się tłumacza do odrębności tradycji kulturowej, w jakiej osadzone są teksty oryginału i przekładu. Wprowadzone zostanie pojęcie nieprzekładalności. Omówione będą strategie naturalizacji i egzotyzacji oraz techniki przekładu elementów kulturowych i intertekstualnych. Tematem zajęć będą również ćwiczenia praktyczne związane z przekładem elementów kultury.

W cyklu 2022/23L:

Identyczny jak w części A.

W cyklu 2023/24L:

Identyczny jak w części A.

W cyklu 2024/25L:

Identyczny jak w części A.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (16 godz.): - udział w zajęciach: 15 godz. - konsultacje i praca z nauczycielem akademickim - 1 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (9 godz.): - przygotowanie do zajęć - 6 godz. - przygotowanie do kolokwium - 3 godz. Łącznie: 25 godz. (1 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

K_W02: zna gramatykę, leksykę i ortografię dwóch wybranych języków (rosyjskiego, francuskiego lub włoskiego – z koszyka I oraz czeskiego - z koszyka II) w stopniu pozwalającym na dalsze kształcenie; K_W12: ma zaawansowaną wiedzę z zakresu specjalistycznych wariantów dwóch wybranych języków (rosyjskiego, francuskiego lub włoskiego – z koszyka I oraz czeskiego - z koszyka II); K_W13: zna zasady przekładoznawstwa w stopniu zaawansowanym.

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U02: potrafi czytać ze zrozumieniem teksty w dwóch wybranych językach (rosyjskim, francuskim lub włoskim – z koszyka I oraz czeskim - z koszyka II); K_U03: potrafi rozpoznać różne rodzaje tekstów kultury oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem odpowiednich metod; K_U04: potrafi rozpoznać różne rejestry i odmiany dwóch wybranych języków (rosyjskiego, francuskiego lub włoskiego – z koszyka I oraz czeskiego - z koszyka II); K_U05: potrafi porozumiewać się przy użyciu różnych kanałów i technik komunikacyjnych na tematy z zakresu studiowanej dyscypliny w języku polskim i dwóch wybranych językach (rosyjskim, francuskim lub włoskim – z koszyka I oraz czeskim - z koszyka II); K_U08: potrafi pracować w zespole przyjmując różne role; K_U15: posiada umiejętność tworzenia prac pisemnych w języku polskim i w dwóch językach wybranego obszaru (rosyjskim, francuskim lub włoskim – z koszyka I oraz czeskim - z koszyka II) z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych i rożnych źródeł; K_U16: posiada umiejętność tworzenia wystąpień ustnych w języku polskim i w dwóch językach wybranego obszaru (rosyjskim, francuskim lub włoskim – z koszyka I oraz czeskim - z koszyka II) z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych i rożnych źródeł; K_U19: ma umiejętności językowe zgodnie z wymogami poziomu B1 w ramach wybranych dwóch języków (rosyjskiego, francuskiego lub włoskiego – z koszyka I oraz czeskiego - z koszyka II); K_U21: potrafi tłumaczyć w formie ustnej i pisemnej z dwóch wybranych języków (rosyjskiego, francuskiego lub włoskiego – z koszyka I oraz czeskiego - z koszyka II) na język polski; K_U22: potrafi tłumaczyć w formie ustnej i pisemnej z języka polskiego na dwa wybrane języki (rosyjski, francuski lub włoski – z koszyka I oraz czeski - z koszyka II).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K01: ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju; K_K04: uczestniczy w działaniach na rzecz popularyzacji dziedzictwa kulturowego czeskiego obszaru językowego; K_K06: dzięki kompetencjom językowym jest przygotowany do sprawnego poruszania się w czeskim obszarze kulturowym.

Metody dydaktyczne

Metody podające - objaśnienie lub wyjaśnienie Metody podające - opis Metody podające - prezentacja, referat Metody podające - wykład konwersatoryjny Metody praktyczne - ćwiczenia przedmiotowe

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów
- referatu

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Znajomość języka czeskiego na poziomie A2+;

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024/25L:

Marta Kaliska
Joanna Marek

W cyklu 2023/24L:

Marta Kaliska
Joanna Marek

W cyklu 2022/23L:

Joanna Marek
Sylwia Skuza

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
- prace pisemne (kartkówki, kolokwium) - (K_W02), (K_W12),(K_W13), (K_U04), (K_U15), (K_U19), (K_U21), (K_U22), (K_K01), (K_K06);
- prace do przygotowania w domu, referat - (K_W02), (K_W13), (K_U02), (K_U03), (K_U04), (K_U15), (K_U19), (K_U21), (K_U22), (K_K01), (K_K04), (K_K06);
- aktywność na zajęciach - (K_W02), (K_W12), (K_W13), (K_U02), (K_U03), (K_U04), (K_U05), (K_U08), (K_U16), (K_U19), (K_U21), (K_U22), (K_K01), (K_K04), (K_K06).
Kryteria oceniania:
zaliczenie na ocenę na podstawie:
1. aktywności na zajęciach, świadczącej o znajomości literatury przedmiotu i bieżącym przygotowaniu do zajęć;
2. prac do przygotowania w domu;
3. przygotowania referatu (do wyboru);
4. zaliczenia kolokwium.
Przy zaliczeniu prac pisemnych wymagany próg na ocenę dostateczną - 60%, 70% - dostateczny plus, 75% - dobry, 85% - dobry plus, 90% - bardzo dobry.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura podstawowa:
- Bednarczyk A., Kulturowe aspekty przekładu literackiego, Katowice 2002 (wybrane zagadnienia).
- Hejwowski K., Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu, Warszawa 2006 (wybrane zagadnienia).
- Lewicki R., Obcość w odbiorze przekładu, Lublin 2000. (wybrane zagadnienia).
- Lipiński K., Vademecum tłumacza, Kraków 2000 (wybrane zagadnienia).
- Mała encyklopedia przekładoznawstwa, red. U. Dąbska-Prokop, Częstochowa 2000
(wybrane zagadnienia)
- Wojtasiewicz O., Wstęp do teorii tłumaczenia, Wrocław 1957 (wybrane zagadnienia).
Literatura uzupełniająca - wybrane artykuły z tej dziedziny, mi.in.:
- Bednarczyk A., O radości układania klocków Lego, [w:] Między Oryginałem a Przekładem VII
- Buchalik M., Egzotyka rosyjskiego intertekstu w przekładzie na język polski, [w:] Między Oryginałem a Przekładem VII
- Heydel M., Jak tłumaczyć intertekstualność, [w:] Między Oryginałem a Przekładem I, red. Konieczna-Twardzikowa, U. Kropiwiec, Kraków 1995.
- Hrehorowicz U., Przypisy tłumacza: to be or not to be?, [w:] Między Oryginałem a Przekładem III, red. M. Filipowicz-Rudek, J. Konieczna-Twardzikowa, M. Stoch, Kraków 1997.
- Jarniewicz J., Przekład tytułu: między egzotyką a adaptacją, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. 1, red. W. Kubiński, O. Kubińska, T.Z.Wolański, Gdańsk 2000.
- Kizeweter M., Przepis na przypis - o przypisach na podstawie wybranych przekładów anglojęzycznej literatury pięknej na język polski, [w:] A. Kopczyński, & M. Kizeweter, Jakość i ocena tłumaczenia, Warszawa 2009.
- Krzemińska-Krzywda J., Kulturowe aspekty przekładu sloganów reklamowych z języka niemieckiego na język polski, [w:] Studia o przekładzie. Odmienność kulturowa w przekładzie, pod red. P. Fasta i P. Janikowskiego przy współpracy A. Olszty, Katowice - Częstochowa 2008.
- Kuczkiewicz-Fraś A., O niektórych problemach przekładu z języków orientalnych na przykładzie języka hindi, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. 1, red. W. Kubiński, O. Kubińska, T.Z.Wolański, Gdańsk 2000.
- Kujawska-Lis E., Mit akulturowości tekstów nieliterackich na przykładzie literatury z dziedziny psychologii, "Rocznik Przekładoznawczy" 3/4, 2008.
- Mateusiak A., Jak hobbita Merry zrobiono w konia - humor nazw własnych w "śmiesznym" przekładzie filmu Władca Pierścieni, [w:] Między oryginałem a przekładem XIII.
- Mleczko M., Gra z cytatem i jego kontekstem w tzw. "śmiesznych" przekładach Dymitra Puczkowa, [w:] Między oryginałem a przekładem XIII.
- Mocarz M., Interkulturowość w przekładzie tekstów użytkowych (na materiale rosyjskich i niemieckich tłumaczń przewodników po Polsce, "Rocznik Przekładoznawczy" 3/4, 2008.
- Monasterska-Wiącek, Nazwy realiów jako nośnik obcości w przekładach polskiej poezji dziecięcej (J. Tuwim, J. Brzechwa), [w:] Językowy obraz świata w oryginale i przekładzie, red. A. Szczęsny, K. Hejwowski, Siedlce 2007.
- Modrzejewska K., Kompetencje kulturowe tłumacza, [w:] O nauczaniu przekładu, red. A. Setkowicz, Warszawa 2000.
- Nowakowski S., Tak zwany "śmieszny" przekład Goblina. Zabawa z oryginałem rzeczywistością i kulturą, [w:] Między oryginałem a przekładem XIII.
- Obcość kulturowa jako wyzwanie dla tłumacza, Między oryginałem a przekładem XV, red. J. Brzozowski, M. Filipowicz-Rudek. Kraków 2009 (wybrane artykuły).
- Radość tłumaczenia. Przekład jako wzbogacanie kultury rodzimej, Między Oryginałem a Przekładem VII, red. M. Filipowicz-Rudek, Konieczna-Twardzikowa, Kraków 2002 (wybrane artykuły).
- Sikora I., Bryll A., Treści kulturowe w dubbingu filmów animowanych - o przekładzie osobowych nazw własnych, [w:] Studia o przekładzie. Odmienność kulturowa w przekładzie, pod red. P. Fasta i P. Janikowskiego przy współpracy A. Olszty, Katowice - Częstochowa 2008.
- Skibińska E., Ten trzeci, ta trzecia w przekładzie. Smaki Prowansji Anglikom opisane, Polakom wytłumaczone, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. 3, red. O. Kubińska, W. Kubiński, Gdańsk 2007.
- Stanaszek M., Tłumacz jako kucharz teoretyk, czyli o przekładzie nazw kulinariów austriackich na język polski, [w:] Językowy obraz świata w oryginale i przekładzie, red. A. Szczęsny, K. Hejwowski, Siedlce 2007.
- Stanulewicz D., Nieprzetłumaczalność światów: indiańskie i europejskie opisy rzeczywistości, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. 1, red. W. Kubiński, O. Kubińska, T.Z.Wolański, Gdańsk 2000, s. 219-229.
- Stereotyp a przekład. Między Oryginałem a Przekładem VIII, red. U. Kropiwiec, M. Filipowicz-Rudek, J. Konieczna-Twardzikowa, Kraków 2003 (wybrane artykuły).
- Doležal M., Gmina, przeł. J. Kędzierski, Wołowiec 2004.
- Jerofiejew W., Encyklopedia duszy rosyjskiej, Warszawa 2004.
- Filmy:
Джентльмены удачи - wersja oryginalna oraz tłumaczenie na język polski i czeski.
Shrek, Asterix na oimpiadzie - wersja oryginalna oraz tłumaczenie na język polski, rosyjski i czeski.

W cyklu 2022/23L:

Literatura uzupełniająca - wybrane artykuły z tej dziedziny oraz materiały do ćwiczeń, np.:
- Dehnel J., Ale z naszymi umarłymi, Kraków 2019.
- Hrehorowicz U., Przypisy tłumacza: to be or not to be?, [w:] Między Oryginałem a Przekładem III, red. M. Filipowicz-Rudek, J. Konieczna-Twardzikowa, M. Stoch, Kraków 1997.
- Kizeweter M., Przepis na przypis - o przypisach na podstawie wybranych przekładów anglojęzycznej literatury pięknej na język polski, [w:] A. Kopczyński, & M. Kizeweter, Jakość i ocena tłumaczenia, Warszawa 2009.
- Krzemińska-Krzywda J., Kulturowe aspekty przekładu sloganów reklamowych z języka niemieckiego na język polski, [w:] Studia o przekładzie. Odmienność kulturowa w przekładzie, pod red. P. Fasta i P. Janikowskiego przy współpracy A. Olszty, Katowice - Częstochowa 2008.
- Kuczkiewicz-Fraś A., O niektórych problemach przekładu z języków orientalnych na przykładzie języka hindi, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. 1, red. W. Kubiński, O. Kubińska, T.Z.Wolański, Gdańsk 2000.
- Lindgren A., Dzieci z Bullerbyn, Warszawa 1994.
- Lindgren A., Il libra di Bullerby, Milano 2018.
- Lindgren A., Děti z Bullerbynu, Praha 1995.
- Lindgren A., The Children of Noisy Village, Oxford 2014.
- Lindgren A., Happy Times in Noisy Village, Oxford 2015.
- Линдгрен А., Дети из Буллербю, Санкт-Петербург 2003.
- Liseling-Nilsson S., Szwedzkie deja-vu w polskim przekładzie, "Przekładaniec" 16, 2006, s.69-80.
- Modrzejewska K., Kompetencje kulturowe tłumacza, [w:] O nauczaniu przekładu, red. A. Setkowicz, Warszawa 2000.
- Obcość kulturowa jako wyzwanie dla tłumacza, Między oryginałem a przekładem XV, red. J. Brzozowski, M. Filipowicz-Rudek. Kraków 2009 (wybrane artykuły).
- Ochniak M., Tłumaczenie leksyki bezekwiwalentnej w polskich przekładach Mistrza i Małgorzaty Michaiła Bułhakowa, "Przegląd Rusycystyczny" 2, 2004, s. 107-117.
- Radość tłumaczenia. Przekład jako wzbogacanie kultury rodzimej, Między Oryginałem a Przekładem VII, red. M. Filipowicz-Rudek, Konieczna-Twardzikowa, Kraków 2002 (wybrane artykuły).
- Skibińska E., Ten trzeci, ta trzecia w przekładzie. Smaki Prowansji Anglikom opisane, Polakom wytłumaczone, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. 3, red. O. Kubińska, W. Kubiński, Gdańsk 2007.
- Stereotyp a przekład. Między Oryginałem a Przekładem VIII, red. U. Kropiwiec, M. Filipowicz-Rudek, J. Konieczna-Twardzikowa, Kraków 2003 (wybrane artykuły).
- Tuwim J., Tuwim dzieciom, Warszawa s.a.

W cyklu 2023/24L:

Literatura uzupełniająca - wybrane artykuły z tej dziedziny oraz materiały do ćwiczeń, np.:
- Dehnel J., Ale z naszymi umarłymi, Kraków 2019.
- Kuczkiewicz-Fraś A., O niektórych problemach przekładu z języków orientalnych na przykładzie języka hindi, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. 1, red. W. Kubiński, O. Kubińska, T.Z.Wolański, Gdańsk 2000.
- Lindgren A., Dzieci z Bullerbyn, Warszawa 1994.
- Lindgren A., Il libra di Bullerby, Milano 2018.
- Lindgren A., Děti z Bullerbynu, Praha 1995.
- Lindgren A., The Children of Noisy Village, Oxford 2014.
- Lindgren A., Happy Times in Noisy Village, Oxford 2015.
- Линдгрен А., Дети из Буллербю, Санкт-Петербург 2003.
- Liseling-Nilsson S., Szwedzkie deja-vu w polskim przekładzie, "Przekładaniec" 16, 2006, s.69-80.
- Obcość kulturowa jako wyzwanie dla tłumacza, Między oryginałem a przekładem XV, red. J. Brzozowski, M. Filipowicz-Rudek. Kraków 2009 (wybrane artykuły).
- Ochniak M., Tłumaczenie leksyki bezekwiwalentnej w polskich przekładach Mistrza i Małgorzaty Michaiła Bułhakowa, "Przegląd Rusycystyczny" 2, 2004, s. 107-117.
- Radość tłumaczenia. Przekład jako wzbogacanie kultury rodzimej, Między Oryginałem a Przekładem VII, red. M. Filipowicz-Rudek, Konieczna-Twardzikowa, Kraków 2002 (wybrane artykuły).
- Skibińska E., Ten trzeci, ta trzecia w przekładzie. Smaki Prowansji Anglikom opisane, Polakom wytłumaczone, [w:] Przekładając nieprzekładalne, t. 3, red. O. Kubińska, W. Kubiński, Gdańsk 2007.
- Stereotyp a przekład. Między Oryginałem a Przekładem VIII, red. U. Kropiwiec, M. Filipowicz-Rudek, J. Konieczna-Twardzikowa, Kraków 2003 (wybrane artykuły).
- Tuwim J., Tuwim dzieciom, Warszawa s.a.

W cyklu 2024/25L:

Uwagi

W cyklu 2022/23L:

Brak.

W cyklu 2023/24L:

Brak.

W cyklu 2024/25L:

Brak.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2517-s1LS2L-KAP-C w USOSweb