Prowadzony w cyklach: 2022/23L, 2023/24L

Kod ISCED: 0314

Punkty ECTS: 2

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Humanistyczny

Kultura czeska z elementami realioznawstwa 2517-s1LS1L-KCZER

Zajęcia mają na calu zapoznanie studentów z kulturą czeską.
I. Historia intelektualna
1. Odrodzenie narodowe – jak spojrzenie w przeszłość i wizja przyszłości; w stronę słowiańskości (i czechosłowackości)
2. Spór o sens czeskich dziejów – historia gotyku vs. Historia husytyzmu jak wzory dla budowania nowego czeskiego/czechosłowackiego człowieka
3. Opozycja czasów socjalistycznych – antypolityka i równoległa polis – przejście transformacyjne
II. Historia i współczesność sztuk wizualnych
4. Alfonsa Muchy słowiańskie peregrynacje
5. Kubizm i inne awangardy
6. Historia czeskiej fotografii – od początku, przez awangardę, po ikony popkultury i reportażu
III. Muzyka, film, teatr
7. Czeski film: od „nowej fali” po współczesność
8. Czeska muzyka: od Smetany i Dvořáka po Ivę Bittovą i współczesny hip-hop
9. Czeski teatr: historia i współczesność
10. Czeski teatr lalkowy: kultura wysoka czy ludyczna?
IV. Historia społeczna
11. Kościół i religia w Czechach
12. Mniejszości narodowe – historia, polityka, współczesność
V. Turystyka
13. Poza szlakiem

W cyklu 2022/23L:

Zajęcia mają na celu zapoznanie studentów z kulturą czeską.
I. Historia intelektualna
1. Odrodzenie narodowe – jak spojrzenie w przeszłość i wizja przyszłości; w stronę słowiańskości (i czechosłowackości)
2. Spór o sens czeskich dziejów – historia gotyku vs. historia husytyzmu jako wzory dla budowania nowego czeskiego/czechosłowackiego człowieka
3. Opozycja czasów socjalistycznych – antypolityka i równoległa polis – przejście transformacyjne
II. Historia i współczesność sztuk wizualnych
4. Czeskie malarstwo i rzeźba
5. Kubizm i inne awangardy. Najciekawsi przedstawiciele sztuk wizualnych.
III. Muzyka, film, teatr
6. Czeski film: fenomen „nowej fali”
7. Czeski film po 1989 roku
8. Czeska muzyka: od Smetany i Dvořáka po współczesność
9. Czeski teatr: historia i współczesność
IV. Historia społeczna
10. Kościół i religia w Czechach. Mniejszości narodowe – historia, polityka, współczesność
11. Sport w Czechosłowacji i Republice Czeskiej
12. Miasto w kulturze czeskiej
V. W poszukiwaniu czeskiej mentalności – próba podsumowania
13. Falsyfikaty, mistyfikacje, czeski humor

Całkowity nakład pracy studenta

Łącznie 2 punkty ECTS = ok. 60 godz. Godziny kontaktowe: obecność na zajęciach 30 godz. + konsultacje: 5 godz. Praca własna studenta: przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w zajęciach (lektury obowiązkowe, zdobywanie informacji we własnym zakresie na podstawie lektur dodatkowych i Internetu, przygotowanie prezentacji, pisanie pracy zaliczeniowej): 15 godz. Przygotowanie do kolokwium końcowego zajęć: 10 godz.

Efekty uczenia się - wiedza

Student ma ma ma zaawansowaną wiedzę o wybranych zagadnieniach historycznych, społecznych, religijnych, filozoficznych i politycznych warunkujących rozwój Republiki Czeskiej (K_W08); ma zaawansowaną wiedzę o szeroko pojętej kulturze czeskiej o (m.in. media, teatr, film, sztuki plastyczne, muzyka) (K_W09).

Efekty uczenia się - umiejętności

potrafi rozpoznać różne typy pozaliterackich wytworów kultury czeskiej, w tym m.in. z zakresu sztuki, muzyki, filmu i in. (K_U14); rozumie dłuższe wypowiedzi i wykłady na temat związany z Czechami i czeską kulturą oraz większość rozmówców porozumiewających się w dwóch - polskim i czeskim - wybranych językach (np. podczas krajowych i międzynarodowych spotkań, kongresów, konferencji itp. oraz zajęć w ramach wymiany międzynarodowej) (K_U20);

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju (K_K01); rozumie odmienne postrzeganie życia społecznego przez osoby pochodzące z rożnych środowisk i kultur, w tym z Czech, ale również mniejszości zamieszkujących terytorium tego kraju (K_K07)

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- referatu

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Brak

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2023/24L:

Marta Kaliska
Adam Kola

W cyklu 2022/23L:

Łukasz Gemziak
Sylwia Skuza

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
zaliczenie na ocenę na podstawie:
1. aktywności na zajęciach, świadczącej o znajomości literatury przedmiotu i bieżącym przygotowaniu do zajęć; pod uwagę będą brane tutaj i oceniane umiejętności studentów z zakresu wskazanego w efektach kształcenia, w tym przede wszystkim dotyczące umiejętności i kompetencji społecznych. Te będą poddawane ciągłej ocenie w trakcie trwania zajęć stosownie do używanych metod dydaktycznych (np. praca z tekstem, w grupie, dyskusja, umiejętność korzystania z elementów wykładu w trakcie zajęć, itd.).
2. przygotowania referatu/prezentacji - każdy student będzie musiał przygotować przynajmniej raz w semestrze prezentację dotyczącą wybranego problemu związanego z tematyką zajęć (wystąpienie do 15 minut), która pozwoli sprawdzić nie tylko wiedzę, ale również umiejętności i kompetencje społeczne studenta.
3. zaliczenia ustne.

Poszczególne metody weryfikują następujące efekty kształcenia:
- zaliczenie ustne - (K_W08), (K_W09), (K_U014), (K_U20), (K_K01), (K_K07).
- referat - ((K_W08), (K_W09), (K_U014), (K_U20), (K_K01), (K_K07).
- aktywność na zajęciach -(K_W08), (K_W09), (K_U014), (K_U20), (K_K01), (K_K07).

W przypadku ćwiczeń nieobecności powyżej dwóch zajęć w semestrze wymagają zaliczenia stosownego materiału przed przystąpieniem do końcowej rozmowy zaliczeniowej, po uzgodnieniu z prowadzącym przedmiot w trakcie konsultacji. Nieobecność na poziomie 50% zajęć uniemożliwia ich zaliczenie. Wyjątkiem są następujące sytuacje: w przypadku uzasadnionej niemożności uczestniczenia w zajęciach studenci posiadający indywidualną organizację lub tok studiów, a także przebywających w ramach wymiany międzynarodowej zagranicą, zobowiązani są do ustalenia formy zaliczenia zajęć przed ich rozpoczęciem lub w pierwszym okresie ich trwania.

Praktyki zawodowe

Nd.

Literatura

Literatura przedmiotu:
W związku z powyższym (zakres tematów) również literatura przedmiotu zawiera opracowania ogólne dot. kultury czeskiej i pokrewne.

Ash Timothy Garton
1987 Czy Europa Środkowa istnieje?, przeł. J. Anders, „Zeszyty Literackie”, nr 17/1987.
Baczkowski Krzysztof, Smołucha Janusz
2005 red., Europa Środkowowschodnia od X do XVIII wieku – jedność czy różnorodność, Kraków: Societas Vistulana.
Bakuła Bogusław
2000 Historia i komparatystyka. Szkice o literaturze i kulturze Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku, Poznań: Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka.
2004 Tomáša Garrigue’a Masaryka idea Słowiańszczyzny i Europy w latach 1895-1918, [w:] Idee wspólnotowe Słowiańszczyzny, red. A.W. Mikołajczak, W. Szulc, B. Zieliński, Poznań: Wyd. UAM, s. 93-105.
2006 Kolonialne i postkolonialne aspekty polskiego dyskursu kresoznawczego (zarys problematyki), „Testy Drugie”, nr 6/2006, s. 11-33.
Baluch Jacek
2001 red., Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, Kraków: Universitas.
Bobrownicka Maria
1992 red., Mity narodowe w literaturach słowiańskich, Kraków: UJ.
1996 red., Symbioza kultur słowiańskich i niesłowiańskich w Europie Środkowej, Kraków: Universitas, s. 23-29.
2003 Pogranicza w centrum Europy. Slavica, Kraków: Universitas
2006 Patologie tożsamości narodowej w postkomunistycznych krajach słowiańskich. Uwagi o genezie i transformacjach kategorii tożsamości, Kraków: Universitas.
Boček Jaroslav
1997 Hry s českou otázkou, Praha: Melantrich.
Černý Václav
1996 O povaze naší kultury, [w:] V. Černý, O povaze naší kultury; R. Preisner, Kultura bez konce, Brno: Atlantis, s. 5-42.
2001 Europejskie źródła czeskiej kultury, przeł. E. Szczepańska, [w:] Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, opracował J. Baluch, Kraków: Universitas, s. 169-222.
Dąbek-Wirgowa Teresa, Wierzbicki Jan
1986 red., Kategorie peryferii i centrum w kształtowaniu się kultur narodowych, materiały konferencji naukowej dla uczczenia 1100-ej rocznicy śmierci świętego Metodego, Warszawa: UW.
Ducreux Marie-Elizabeth
2000 Tożsamość Czechów - pomiędzy katolicyzmem a protestantyzmem, [w:] Historia Europy Środkowo-Wschodniej, t. 2, red. J. Kłoczowski, Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 2000, s. 187-202.
Evropa očima Čechů
1997 Sborník ze sympozia konaného v Centru Franze Kafky ve dnech 22. – 23. října 1996, wstęp E. Hahnová, Praha: Nakladatelství Franze Kafky.
Fiut Aleksander
1999 Być (albo nie być) Środkowoeuropejczykiem, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Gellner Ernest
1991 Narody i nacjonalizm, przeł. T. Hołówka, Warszawa: PIW.
Gruchała Janusz
1996 Tomasz G. Masaryk, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. Wydawnictwo.
Halík Tomáš
2001 Radziłem się dróg, z T. Halíkiem rozmawia J. Jandourek, przeł. A. Babuchowski, J. Babuchowski, Poznań: W drodze.
Havel Václav
1989 Zaoczne przesłuchanie, rozmowy z K. Hvížďalą, przeł. J. Illg, Warszawa: Niezależna Oficyna Wydawnicza.
1993 Listy do Olgi (czerwiec 1979 – wrzesień 1982). Wybór, wybór i wstęp J. Baluch, przeł. E. Szczepańska, red. M. Dąbrowska-Partyka, konsultacja J. Tischner, posłowie S. Barańczak, Warszawa-Wrocław: PWN.
1999 Projevy z let 1990-1992; Letní přemítání, t. 6, Spisy, Praha: Torst.
1999a Projevy a jiné texty z let 1992-1999, t. 7, Spisy, Praha: Torst.
2001 Siła bezsilnych, przeł. P. Godlewski, [w:] Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, opracował J. Baluch, Kraków: Universitas, s. 65-153.
Havelka Miloš
1997 Spor o smysl českých dějin 1895-1938, Praha: Torst.
2001 Dějiny a smysl. Obsahy, akcenty a posuny „české otázky”. 1895-1989, Praha: Nakladatelství Lidové noviny.
Heck Roman, Orzechowski Marian
1969 Historia Czechosłowacji, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. Wydawnictwo.
Hroch Miroslav
2003 Małe narody Europy. Perspektywa historyczna, przeł. G. Pańko, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo.
Kaczorowski Aleksander
2006 Europa z płaskostopiem (rozmowy), współpraca T. Maćkowiak, Wołowiec: Czarne.
Kola Adam F.
2004 Słowianofilstwo czeskie i rosyjskie w ujęciu porównawczym, Łódź: Ibidem.
2011 Europa w dyskursie polskim, czeskim i chorwackim. Rekonfiguracje krytyczne, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Kraskowska Ewa
2005 red., Literatury słowiańskie po roku 1989. Nowe zjawiska, tendencje, perspektywy, tom II, Feminizm, Warszawa: Kolor Plus
Krejčí Karel
1974 Praga. Legenda i rzeczywistość, przeł. C. Dmochowska, Warszawa: PIW.
Kroutvor Josef
1996 Praga – miasto polemiczne, przeł. V. Petrilak, „Krasnogruda”, nr 5, wiosna 1996, s. 10-15.
1996a Praga mizerna, przeł. V. Petrilak, „Krasnogruda”, nr 5, wiosna 1996, s. 149-152.
1996b Praga, miasto ostrych krawędzi, przeł. V. Petrilak, „Krasnogruda”, nr 5, wiosna 1996, s. 183-188.
2001 Europa Środkowa: anegdota i historia, przeł. J. Stachowski, [w:] Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, opracował J. Baluch, Kraków: Universitas, s. 223-291.
Křen Jan
2005 Dvě století střední Evropy, Praha: Argo.
Kundera Milan
1983 Zakład czeski, „Zeszyty Literackie”, nr 1/1983, s. 26-31.
1984 Zachód porwany albo tragedia Europy środkowej, przeł. M.L., „Zeszyty Literackie”, nr 5/1984, s. 14-31.
Lehr-Spławiński Tadeusz, Piwarski Kazimierz, Wojciechowski Zygmunt
1947 Polska – Czechy. Dziesięć wieków sąsiedztwa, Katowice-Wrocław: Wyd. Instytutu Śląskiego.
Masaryk Garrigue Tomáš
1990 Česká otázka, Praha.
Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem
2002 red. F. Modrzejewski, M. Sznajderman, Wołowiec: Czarne.
Pamięć wypędzonych. Grass, Beneš i środkowoeuropejskie rozrachunki
2003 (Antologia tekstów polskich, niemieckich i czeskich), wybór i opracowanie P. Buras, P.M. Majewski, Warszawa: Centrum Stosunków Międzynarodowych; Biblioteka „Więzi”.
Patočka Jan
1997 Kim są Czesi?, przeł. J. Baluch, Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Pavel Jakub
1986 Sztuka Czechosłowacji, przeł. A. Dębska, H. Gruszczyńska-Dębska, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Piotrowski Piotr
2005 Awangarda w cieniu Jałty. Sztuka w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1945-1989, Poznań: Rebis.
Podiven
2003 Češi w dĕjinách nové doby (1848-1939), Praha: Academia.
Rewolucje 1968
2008 Warszawa: Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Agora S.A.
Rippelino Angelo Maria
1997 Praga magiczna, przeł. H. Kralowa, Warszawa: PIW.
Szczygieł Mariusz
2006 Gottland, Wołowiec: Czarne.
Tomaszewski Jerzy
1997 Czechosłowacja, Warszawa: Trio.
Tyszka Andrzej
1999 red. Róża wiatrów Europy. O środkowoeuropejskiej tożsamości kulturowej, Warszawa: Oficyna Naukowa.
Vademecum. Moderní umění v Čechách a na Moravě [1890-1938]
2002 autorzy różni, Praha: gallery.
Wandycz Piotr
1995 Cena wolności. Historia Europy Środkowo–Wschodniej od średniowiecza do współczesności, Kraków: Znak.
Wolff Larry
1994 Inventing Eastern Europe: The Map of Civilization on the Mind of the Enlightenment, Stanford: Stanford University Press.
Zenderowski Radosław
2004 red., Europa Środkowa: wspólnota czy zbiorowość, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo, s. 36-48.
Zieliński Bogusław
2002 red., Narodowy i ponadnarodowy model kultury. Europa Środkowa i Półwysep Bałkański, Poznań: Wyd. UAM.
2008 red., Tradycje pogranicza i przestrzeganie tradycji. Od komunizmu do postmodernizmu i postkolonializmu, Poznań: Wyd. UAM.

W cyklu 2022/23L:

W związku z powyższym (zakres tematów) literatura przedmiotu zawiera opracowania ogólne dot. kultury czeskiej i pokrewne.

Literatura obowiązkowa:

Benda Vàclav
2001 Równoległa polis, [w:] Hrabal, Kundera, Havel…Antologia czeskiego eseju, oprac. Jacek Baluch, Kraków: Universitas, s. 157-167.

Cieslar Jiří
2004 Czeska Nowa Fala lat sześćdziesiątych, [w:] Filmy pod specjalnym nadzorem. Kino czeskie i słowackie lat 60., Warszawa, s. 33-42.

Firlej Agata
2010 Nie wierzcie im! O czeskich mistyfikacjach, „Literatura Ludowa”, nr 1, s. 3–13

Jokeš Petr
2020 Czesi. Przewodnik po historii narodu i państwa, Kraków: Avalon, s. 209-225.

Kaczorowski Aleksander
2006 Europa z płaskostopiem (rozmowy), współpraca T. Maćkowiak, Wołowiec: Czarne. (Wybrane rozmowy).

Kalwas Piotr Ibrahim
2019 Sikając na Czechy, czyli krótka rozmowa o narodzie, który powstał z karpi. (wywiad z Aleksandrem Kaczorowskim), https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/sikajac-na-czechy-czyli-krotka-rozmowa-o-narodzie-ktory-powstal-z-karpi/5ek6tzy

Kola Adam F.
2011 Europa w dyskursie polskim, czeskim i chorwackim. Rekonfiguracje krytyczne, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 284-314.

Lubos Jacek
2019 Czeskie historie, Kraków: Wydawnictwo IX, s. 83-91.

Maciejewska Marta
2019 Jak przeżyć swoje artystyczne życie. Twórczość filmowa Jana Švankmajera, „Ekrany” nr 1, http://ekrany.org.pl/historia_kina/jak-przezyc-swoje-artystyczne-zycie-tworczosc-filmowa-jana-svankmajera/

Pánek Jaroslav
2003 Mniejszości narodowe i religijne w tysiącletnich dziejach ziem czeskich, tłum. Jerzy Tomaszewski, „Przegląd Historyczny”, nr 1, s. 65-76

Surosz Mariusz
2015 Ach, te Czeszki, Warszawa: WAB. (Wybrane fragmenty)

Szczygieł Mariusz
2006 Gottland, Wołowiec: Czarne. (Wybrane fragmenty)

2010 Zrób sobie raj, Wołowiec: Czarne. (Wybrane fragmenty)

Ulmer Renate
2005 Alfons Mucha. Mistrz Art nouveau, tłum. Edyta Tomczyk, Warszawa: Edipresse. (Fragmenty)

Zimna Elżbieta
2020 Czeskie nie-aktorstwo, czyli teatr w poszukiwaniu wolności, „Dialog”, nr 1, https://www.dialog-pismo.pl/w-numerach/czeskie-nie-aktorstwo-czyli-teatr-w-poszukiwaniu-wolnosci

Literatura uzupełniająca:

Ash Timothy Garton

1987 Czy Europa Środkowa istnieje?, przeł. J. Anders, „Zeszyty Literackie”, nr 17/1987.

Baczkowski Krzysztof, Smołucha Janusz

2005 red., Europa Środkowowschodnia od X do XVIII wieku – jedność czy różnorodność, Kraków: Societas Vistulana.

Bakuła Bogusław

2000 Historia i komparatystyka. Szkice o literaturze i kulturze Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku, Poznań: Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka.

2004 Tomáša Garrigue’a Masaryka idea Słowiańszczyzny i Europy w latach 1895-1918, [w:] Idee wspólnotowe Słowiańszczyzny, red. A.W. Mikołajczak, W. Szulc, B. Zieliński, Poznań: Wyd. UAM, s. 93-105.

2006 Kolonialne i postkolonialne aspekty polskiego dyskursu kresoznawczego (zarys problematyki), „Testy Drugie”, nr 6/2006, s. 11-33.

Baluch Jacek

2001 red., Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, Kraków: Universitas.

Bobrownicka Maria

1992 red., Mity narodowe w literaturach słowiańskich, Kraków: UJ.

1996 red., Symbioza kultur słowiańskich i niesłowiańskich w Europie Środkowej, Kraków: Universitas, s. 23-29.

2003 Pogranicza w centrum Europy. Slavica, Kraków: Universitas

2006 Patologie tożsamości narodowej w postkomunistycznych krajach słowiańskich. Uwagi o genezie i transformacjach kategorii tożsamości, Kraków: Universitas.

Boček Jaroslav

1997 Hry s českou otázkou, Praha: Melantrich.

Černý Václav

1996 O povaze naší kultury, [w:] V. Černý, O povaze naší kultury; R. Preisner, Kultura bez konce, Brno: Atlantis, s. 5-42.

2001 Europejskie źródła czeskiej kultury, przeł. E. Szczepańska, [w:] Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, opracował J. Baluch, Kraków: Universitas, s. 169-222.

Dąbek-Wirgowa Teresa, Wierzbicki Jan

1986 red., Kategorie peryferii i centrum w kształtowaniu się kultur narodowych, materiały konferencji naukowej dla uczczenia 1100-ej rocznicy śmierci świętego Metodego, Warszawa: UW.

Ducreux Marie-Elizabeth

2000 Tożsamość Czechów - pomiędzy katolicyzmem a protestantyzmem, [w:] Historia Europy Środkowo-Wschodniej, t. 2, red. J. Kłoczowski, Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 2000, s. 187-202.

Evropa očima Čechů

1997 Sborník ze sympozia konaného v Centru Franze Kafky ve dnech 22. – 23. října 1996, wstęp E. Hahnová, Praha: Nakladatelství Franze Kafky.

Fiut Aleksander

1999 Być (albo nie być) Środkowoeuropejczykiem, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Gellner Ernest

1991 Narody i nacjonalizm, przeł. T. Hołówka, Warszawa: PIW.

Gruchała Janusz

1996 Tomasz G. Masaryk, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. Wydawnictwo.

Halík Tomáš

2001 Radziłem się dróg, z T. Halíkiem rozmawia J. Jandourek, przeł. A. Babuchowski, J. Babuchowski, Poznań: W drodze.

Havel Václav

1989 Zaoczne przesłuchanie, rozmowy z K. Hvížďalą, przeł. J. Illg, Warszawa: Niezależna Oficyna Wydawnicza.

1993 Listy do Olgi (czerwiec 1979 – wrzesień 1982). Wybór, wybór i wstęp J. Baluch, przeł. E. Szczepańska, red. M. Dąbrowska-Partyka, konsultacja J. Tischner, posłowie S. Barańczak, Warszawa-Wrocław: PWN.

1999 Projevy z let 1990-1992; Letní přemítání, t. 6, Spisy, Praha: Torst.

1999a Projevy a jiné texty z let 1992-1999, t. 7, Spisy, Praha: Torst.

2001 Siła bezsilnych, przeł. P. Godlewski, [w:] Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, opracował J. Baluch, Kraków: Universitas, s. 65-153.

Havelka Miloš

1997 Spor o smysl českých dějin 1895-1938, Praha: Torst.

2001 Dějiny a smysl. Obsahy, akcenty a posuny „české otázky”. 1895-1989, Praha: Nakladatelství Lidové noviny.

Heck Roman, Orzechowski Marian

1969 Historia Czechosłowacji, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. Wydawnictwo.

Hroch Miroslav

2003 Małe narody Europy. Perspektywa historyczna, przeł. G. Pańko, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo.

Kola Adam F.

2004 Słowianofilstwo czeskie i rosyjskie w ujęciu porównawczym, Łódź: Ibidem.

Kraskowska Ewa

2005 red., Literatury słowiańskie po roku 1989. Nowe zjawiska, tendencje, perspektywy, tom II, Feminizm, Warszawa: Kolor Plus

Krejčí Karel

1974 Praga. Legenda i rzeczywistość, przeł. C. Dmochowska, Warszawa: PIW.

Kroutvor Josef

1996 Praga – miasto polemiczne, przeł. V. Petrilak, „Krasnogruda”, nr 5, wiosna 1996, s. 10-15.

1996a Praga mizerna, przeł. V. Petrilak, „Krasnogruda”, nr 5, wiosna 1996, s. 149-152.

1996b Praga, miasto ostrych krawędzi, przeł. V. Petrilak, „Krasnogruda”, nr 5, wiosna 1996, s. 183-188.

2001 Europa Środkowa: anegdota i historia, przeł. J. Stachowski, [w:] Hrabal, Kundera, Havel… Antologia czeskiego eseju, opracował J. Baluch, Kraków: Universitas, s. 223-291.

Křen Jan

2005 Dvě století střední Evropy, Praha: Argo.

Kundera Milan

1983 Zakład czeski, „Zeszyty Literackie”, nr 1/1983, s. 26-31.

1984 Zachód porwany albo tragedia Europy środkowej, przeł. M.L., „Zeszyty Literackie”, nr 5/1984, s. 14-31.

Lehr-Spławiński Tadeusz, Piwarski Kazimierz, Wojciechowski Zygmunt

1947 Polska – Czechy. Dziesięć wieków sąsiedztwa, Katowice-Wrocław: Wyd. Instytutu Śląskiego.

Masaryk Garrigue Tomáš

1990 Česká otázka, Praha.

Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem

2002 red. F. Modrzejewski, M. Sznajderman, Wołowiec: Czarne.

Pamięć wypędzonych. Grass, Beneš i środkowoeuropejskie rozrachunki

2003 (Antologia tekstów polskich, niemieckich i czeskich), wybór i opracowanie P. Buras, P.M. Majewski, Warszawa: Centrum Stosunków Międzynarodowych; Biblioteka „Więzi”.

Patočka Jan

1997 Kim są Czesi?, przeł. J. Baluch, Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.

Pavel Jakub

1986 Sztuka Czechosłowacji, przeł. A. Dębska, H. Gruszczyńska-Dębska, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.

Piotrowski Piotr

2005 Awangarda w cieniu Jałty. Sztuka w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1945-1989, Poznań: Rebis.

Podiven

2003 Češi w dĕjinách nové doby (1848-1939), Praha: Academia.

Rewolucje 1968

2008 Warszawa: Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Agora S.A.

Rippelino Angelo Maria

1997 Praga magiczna, przeł. H. Kralowa, Warszawa: PIW.

Tomaszewski Jerzy

1997 Czechosłowacja, Warszawa: Trio.

Tyszka Andrzej

1999 red. Róża wiatrów Europy. O środkowoeuropejskiej tożsamości kulturowej, Warszawa: Oficyna Naukowa.

Vademecum. Moderní umění v Čechách a na Moravě [1890-1938]

2002 autorzy różni, Praha: gallery.

Wandycz Piotr

1995 Cena wolności. Historia Europy Środkowo–Wschodniej od średniowiecza do współczesności, Kraków: Znak.

Wolff Larry

1994 Inventing Eastern Europe: The Map of Civilization on the Mind of the Enlightenment, Stanford: Stanford University Press.

Zenderowski Radosław

2004 red., Europa Środkowa: wspólnota czy zbiorowość, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo, s. 36-48.

Zieliński Bogusław

2002 red., Narodowy i ponadnarodowy model kultury. Europa Środkowa i Półwysep Bałkański, Poznań: Wyd. UAM.

2008 red., Tradycje pogranicza i przestrzeganie tradycji. Od komunizmu do postmodernizmu i postkolonializmu, Poznań: Wyd. UAM.

Pozycje, których Biblioteka UMK nie ma w swoich zasobach (dotyczy literatury obowiązkowej) udostępnia wykładowca.