Prowadzony w cyklach: 2022/23Z, 2023/24Z, 2024/25Z, 2025/26Z

Kod ISCED: 0231

Punkty ECTS: 1

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Humanistyczny

Tłumaczenia ustne 2516-s2JAP2Z-TU

Celem kursu jest doskonalenie przez studentów umiejętności rozumienia wypowiedzi ustnych, ich interpretacji z uwzględnieniem kontekstu kulturowego oraz przekładu na język docelowy z zachowaniem rejestrów językowych odpowiadających sytuacji. Nacisk położony będzie na klarowny przekaz oraz poprawną strukturę wypowiedzi. Studenci zapoznają się z różnymi rodzajami tłumaczeń ustnych: konsekutywnym, symultanicznym, liaison, a vista oraz podstawami systemu notacji. W ramach zajęć studenci rozwijać będą swoją świadomością językową, dążąc do poprawności gramatycznej i leksykalno-semantycznej oraz ograniczenia niepożądanych elementów wypowiedzi (wypełniacze, powtórzenia). Do celów zajęć należy również oswojenie się z sytuacją stresową, jaką jest tłumaczenie ustne oraz wypracowanie indywidulanych metod radzenia sobie w takiej sytuacji.
Podejmując się tłumaczenia tekstów o różnorodnej tematyce (polityka, informacje ze świata, technologia, turystyka) i różnym stopniu sformalizowania studenci będą mieli okazję dokonywać selekcji informacji koniecznej do sprawnego i trafnego przekazu treści. Zajęcia w semestrze zimowym obejmują głównie tłumaczenie z języka japońskiego na polski. Tłumaczone teksty będą, w zależności od celu poszczególnego ćwiczenia, udostępniane studentom wcześniej, lub też będą oni zapoznawali się oni z nimi dopiero w trakcie zajęć. W przypadku wcześniejszego udostępnienia materiałów, studenci mają obowiązek zapoznać się z nimi przed zajęciami. Studenci będą wykorzystywać różne typy tłumaczeń w zależności od modułu, a także w ramach jednego modułu podejmować się kilku rodzajów tłumaczeń, zapoznając się z zaletami i wadami każdego z systemów.
Forma zajęć jest stała: wszyscy uczestnicy podejmują próby tłumaczenia, przekładając wskazane, różnej długości fragmenty wypowiedzi, aktywnie ćwicząc umiejętności w ramach każdego z modułów. Jako materiał do tłumaczenia wykorzystywane są głównie wypowiedzi natywnych użytkowników języka, przede wszystkim nagrania dostępne na stronach internetowych. Wszystkie wypowiedzi pochodzą z różnorakich sytuacji życiowych, z uwzględnieniem pojawiających się wyzwań tłumaczeniowych (hałas, przejęzyczenia, kolokwializmy itd.)
Studenci nie tylko będą samodzielnie tłumaczyć, ale również w sposób bieżący ewaluować tłumaczenia osób trzecich, ucząc się w sposób krytyczny oceniać jakość przekładu oraz rozpoznawać pożądane oraz niepożądane cechy wypowiedzi.
Tłumaczenie tekstów związanych z realiami polityczno-społecznymi współczesnej Japonii pozwoli studentom nie tylko doskonalić umiejętności translatorskie, ale również pogłębić wiedzę na temat kultury i problemów tego kraju.

W cyklu 2022/23Z:

Celem zajęć jest rozwijanie kompetencji tłumaczeniowych poprzez ćwiczenia praktyczne z przekładów polsko-japońskich oraz japońsko polskich.

Formy ćwiczeń będą obejmowały:

- Tłumaczenia à vista
- Tłumaczenie materiałów audio oraz audio-wizualnych
- Odgrywanie scenek w wyznaczonych sytuacjach komunikacyjnych z udziałem tłumacza

Zajęcia będą też obejmowały tłumaczenie pisemne tekstów jako bazy ćwiczeniowej dla tłumaczeń ustnych.

Po zakończeniu kursu student powinien być w stanie:

- Rozpoznać podczas tłumaczenia kontekst kulturowy wypowiedzi, różnice systemowe obu języków, dobrać odpowiednią terminologię, technikę oraz strategią przekładową;
- Tłumaczyć różnego rodzaju teksty z języka wyjściowego na docelowy, dobierać odpowiednie strategie i techniki tłumaczeniowe adekwatne do przekładanego materiału;
- Poprawnie formułować wypowiedzi ustne w języku wyjściowym i docelowym;
- Samodzielnie rozwijać kompetencje tłumacza, pracować nad ulepszaniem sprawności językowych niezbędnych w tłumaczeniach;

W cyklu 2023/24Z:

Celem zajęć jest rozwijanie kompetencji tłumaczeniowych poprzez ćwiczenia praktyczne z przekładów polsko-japońskich oraz japońsko polskich.

Formy ćwiczeń będą obejmowały:

- Tłumaczenia à vista
- Tłumaczenie materiałów audio oraz audio-wizualnych
- Odgrywanie scenek w wyznaczonych sytuacjach komunikacyjnych z udziałem tłumacza

Po zakończeniu kursu student powinien być w stanie:

W cyklu 2024/25Z:

Celem zajęć jest rozwijanie kompetencji tłumaczeniowych poprzez ćwiczenia praktyczne z przekładów polsko-japońskich oraz japońsko polskich.

Formy ćwiczeń będą obejmowały:

- Tłumaczenia à vista
- Tłumaczenie materiałów audio oraz audio-wizualnych
- Odgrywanie scenek w wyznaczonych sytuacjach komunikacyjnych z udziałem tłumacza

Po zakończeniu kursu student powinien być w stanie:

W cyklu 2025/26Z:

Celem zajęć jest rozwijanie kompetencji tłumaczeniowych poprzez ćwiczenia praktyczne z przekładów polsko-japońskich oraz japońsko polskich.

Formy ćwiczeń będą obejmowały:

- Tłumaczenie materiałów audio oraz audio-wizualnych
- Odgrywanie scenek w wyznaczonych sytuacjach komunikacyjnych z udziałem tłumacza

Po zakończeniu kursu student powinien być w stanie:

Całkowity nakład pracy studenta

1 punkt ECTS*: • 15 godzin = zajęcia z udziałem prowadzącego - seminarium (godziny kontaktowe) [0,5 ECTS] • 15 godzin = praca własna (przygotowanie do zajęć, zadania domowe) [0,4 ECTS] • 5 godzin = konsultacje z wykładowcą [0,1 ECTS] * 1 ECTS = 25-30 godzin pracy studenta/słuchacza/uczestnika kursu

Efekty uczenia się - wiedza

Student/ka po zakończeniu zajęć: - ma pogłębioną wiedzę ogólną o języku japońskim (K_W01) - ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę dotyczącą kluczowych zagadnień związanych z językiem japońskim (K_W02) - ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę z zakresu językoznawstwa (K_W03) - ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę o literaturze japońskiej i japonistycznej (K_W04) - ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę z zakresu literaturoznawstwa (K_W05) - zna główne tendencje rozwojowe filologii (K_W06) - ma pogłębioną, uporządkowaną wiedzę dotyczącą terminologii i metodologii (językoznawczych i literaturoznawczych) badań w dziedzinie filologii japońskiej (K_W07) - ma uporządkowaną i podbudowaną teoretycznie pogłębioną wiedzę szczegółową dotyczącą wybranej problematyki językoznawczej lub literaturoznawczej (K_W08) - zna w pogłębionym stopniu specyfikę terminologiczną, metodologiczną i zawodową związaną w wybraną specjalnością (K_W10) - zna zasady tworzenia i rozwoju różnych form przedsiębiorczości oraz ekonomiczne uwarunkowania działalności zawodowej (K_W13)

Efekty uczenia się - umiejętności

Student/ka po zakończeniu zajęć: - potrafi wyszukiwać, analizować i twórczo interpretować oraz użytkować zgodnie z wybraną metodologią badawczą informacje z różnych źródeł (K_U01) - potrafi dobierać i stosować odpowiednie metody badawcze i narzędzia do rozwiązywania typowych problemów badawczych (K_U02) - potrafi reagować na nieprzewidywalne warunki pracy i dostosowywać do nich metody i narzędzia badawcze (K_U04) - potrafi korzystać z zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych w trakcie badań i prezentacji ich wyników (K_U05) - potrafi wykorzystywać posiadaną wiedzę do formułowania i testowania hipotez związanych z prostymi problemami właściwymi dla danego kierunku studiów (K_U06) - potrafi komunikować się (w mowie i piśmie) z odbiorcami z różnych kręgów przekazując im specjalistyczną wiedzę dotyczącą danego kierunku studiów i realizowanych badań (K_U07) - ma umiejętności językowe zgodnie z wymogami poziomu B2+ w ramach języka/języków specjalności (z uwzględnieniem specjalistycznej terminologii) (K_U09) - potrafi kierować pracą zespołu (K_U10) - potrafi pracować w zespole, pełniąc w nim różne role, w tym rolę wiodącą (K_U11) - potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania (K_U12) - umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje umiejętności badawcze (K_U13) - umie tłumaczyć z języka polskiego na język japoński i odwrotnie (K_U15)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student/ka po zakończeniu zajęć: - ma umiejętność dokonywania krytycznej oceny posiadanej wiedzy oraz treści udostępnianych z różnych źródeł (K_K01) - w sytuacjach zawodowych potrafi pozyskać informacje służące do rozwiązywania problemów poznawczych i praktycznych (K_K02) - poczuwa się do odpowiedzialności społecznej, współorganizuje działania na rzecz środowiska społecznego (K_K03) - docenia dorobek danego zawodu i poczuwa się do odpowiedzialności za niego (K_K05) - jest przygotowany do myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy (K_K08)

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa
- projektu
- stolików eksperckich
- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody wymiany i dyskusji
- metody służące prezentacji treści

Wymagania wstępne

Zaliczenie poprzedniego semestru (rok I, semestr II) w ramach kursu tego przedmiotu.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2022/23Z:

Aleksandra Jarosz
Małgorzata Sobczyk

W cyklu 2025/26Z:

Monika Lecińska-Ruchniewicz
Wojciech Nowak

W cyklu 2023/24Z:

Aleksandra Jarosz
Przemysław Sztafiej

W cyklu 2024/25Z:

Monika Lecińska-Ruchniewicz
Wojciech Nowak

Kryteria oceniania

ustne zaliczenie na ocenę
przygotowanie do zajęć i aktywność na zajęciach (ćwiczenia, zadania domowe etc.) wpływają na ocenę końcową – może ona zostać podniesiona lub obniżona o jeden w zależności pracy studenta przez cały semestr

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

1. Literatura tematu:
A. Gillies, Sztuka notowania. Poradnik dla tłumaczy konferencyjnych, Tertium, Kraków 2007.
F. Grucza, Tłumaczenie, teoria tłumaczeń, translatoryka, w: Problemy translatoryki i dydaktyki translatorycznej, Wydawnictwa UW, Warszawa 1986.
S. Grucza, Adaptacja tekstów specjalistycznych w dydaktyce przekładu, w: Język a komunikacja 8, pod red. M. Piotrowskiej, Tertium, Kraków 2004.
A. Jabłoński, Homeostaza tekstu. Tłumaczenie i komunikacja międzykulturowa w perspektywie polsko-japońskiej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2013.
B. Kielar, O tłumaczeniu tekstów specjalistycznych, w: Problemy komunikacji międzykulturowej: lingwistyka, translatoryka, glottodydaktyka, ILS, Warszawa 2000.
B. Kielar, Zarys translatoryki, Wydawnictwa UW, Warszawa, 2003.
A. Ludskanow, Tłumaczy człowiek i maszyna cyfrowa, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1973.
A. Gillies, Sztuka notowania. Poradnik dla tłumaczy konferencyjnych, Tertium, Kraków 2007.
A. Gillies, Tłumaczenie ustne. Nowy poradnik dla studentów. Conference interpreting, Tertium, Kraków 2001.
J. Rozan, Notatki w tłumaczeniu konsekutywnym – Note-taking in consecutive interpreting, Tertium, Kraków 2002.
M. Tryuk, Przekład ustny środowiskowy, PWN, Warszawa 2006.
M. Tryuk, Przekład ustny konferencyjny, PWN, Warszawa 2020.

2. Źródła leksykograficzne:
Słownik dla uczestników konferencji międzynarodowych, Warszawa 1991.
słowniki jedno- i dwujęzyczne ogólne i specjalistyczne
3. Materiały pochodzące z Internetu bądź z prasy opracowane przez wykładowcę.

Uwagi

W cyklu 2022/23Z:

Według planu zajęcia w semestrze zimowym roku akademickiego 2022/2023 odbywają się co dwa tygodnie.

Termin pierwszego spotkania: 4 października

Warunki zaliczenia:
- obecność na zajęciach (dopuszczalna jest jedna nieusprawiedliwiona nieobecność)
- aktywny udział w zajęciach (wykonywanie ćwiczeń, udział w dyskusji)
- przygotowanie do zajęć (opracowanie tekstów służących jako baza ćwiczeniowa dla tłumaczeń ustnych, zapoznanie się ze słownictwem)
- tłumaczenie ustne na ocenę (jeden materiał z puli materiałów zajęciowych i jeden nowy materiał z pokrewnej tematyki; tłumaczenia zostaną nagrane i ocenione pod względem ich jakości i poprawności);

Uwaga! Wszystkie prace należy wykonywać samodzielnie. Przejawy nierzetelności (w tym korzystanie z cudzych prac lub automatycznych translatorów) będą skutkowały negatywną oceną danej pracy.

W cyklu 2023/24Z:

Według planu zajęcia w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 odbywają się co dwa tygodnie.

Termin pierwszego spotkania: 3 października
Kolejne planowe spotkania:
17.10
7.11
21.11
5.12
19.12
9.01.2024
23.01

Warunki zaliczenia:
- obecność na zajęciach (dopuszczalna jest jedna nieusprawiedliwiona nieobecność)
- aktywny udział w zajęciach (wykonywanie ćwiczeń, udział w dyskusji)
- przygotowanie do zajęć (opracowanie tekstów służących jako baza ćwiczeniowa dla tłumaczeń ustnych, zapoznanie się ze słownictwem)
- tłumaczenie ustne na ocenę (materiał z pokrewnej tematyki do ćwiczeń z zajęć; tłumaczenia zostaną nagrane i ocenione pod względem ich jakości i poprawności);

Uwaga! Wszystkie prace należy wykonywać samodzielnie. Przejawy nierzetelności (w tym korzystanie z cudzych prac lub automatycznych translatorów) będą skutkowały negatywną oceną danej pracy.

W cyklu 2024/25Z:

Według planu zajęcia w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 odbywają się co dwa tygodnie.

Termin pierwszego spotkania: 3 października
Kolejne planowe spotkania:
17.10
7.11
21.11
5.12
19.12
9.01.2024
23.01

Warunki zaliczenia:
- obecność na zajęciach (dopuszczalna jest jedna nieusprawiedliwiona nieobecność)
- aktywny udział w zajęciach (wykonywanie ćwiczeń, udział w dyskusji)
- przygotowanie do zajęć (opracowanie tekstów służących jako baza ćwiczeniowa dla tłumaczeń ustnych, zapoznanie się ze słownictwem)
- tłumaczenie ustne na ocenę (materiał z pokrewnej tematyki do ćwiczeń z zajęć; tłumaczenia zostaną nagrane i ocenione pod względem ich jakości i poprawności);

Uwaga! Wszystkie prace należy wykonywać samodzielnie. Przejawy nierzetelności (w tym korzystanie z cudzych prac lub automatycznych translatorów) będą skutkowały negatywną oceną danej pracy.

W cyklu 2025/26Z:

Pierwsze zajęcia odbędą się 20 października.
Zajęcia odbywają się w cyklu co dwa tygodnie.

Warunki zaliczenia:
- tłumaczenie ustne na ocenę

Uwaga! Wszystkie prace należy wykonywać samodzielnie. Przejawy nierzetelności (w tym korzystanie z automatycznych translatorów) będą skutkowały negatywną oceną danej pracy.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2516-s2JAP2Z-TU w USOSweb