Historia literatury japońskiej
2516-s1JAP2L-HLJ
Podczas wykładów z historii literatury japońskiej (po 1868 roku) student zostaje wprowadzony w takie tematy, jak: (poniższa lista obejmuje cały roczny kurs; DWA SEMESTRY!)
1. Modernizacja oraz przemiany w społeczeństwie oraz kulturze.
2. Podział na okresy; przegląd głównych szkół i tendencji
3. Epigoni literatury Edo. Satyra na bałwochwalczych imitatorów Europy.
4. Twórczość oświeceniowa – poglądy Fukuzawy Yukichi.
Dominacja utylitaryzmu i praktycyzmu. Rozwój prasy i jej znaczenie dla popularyzacji literatury.
5. Przekłady i trawestacje literatury europejskiej oraz znaczenie seiji-shōsetsu
Ruch na rzecz wprowadzenia żywego języka mówionego do literatury (o zgodność mowy i tekstu pisanego).
6. Różnica między językiem literatury epok minionych a XX w.
7. Narodzin nowej powieści realistycznej. Tsubouchi Shōyō: forma i zadania powieści a tradycja anglosaska. Futabatei Shimei: tradycja rosyjska
8. Tendencje pseudoklasyczne i oznaki rozczarowania europeizacją. Ken’yūsha, Ozaki Kōyō, Koda Rōhan, Higuchi Ichiyō. Obraz kobiety w prozie Higuchi.
9. Tendencje romantyczne. Wczesna twórczość Mori Ōgai, Kitamury Tōkoku. 10. W kręgu bungaku-kai i myśl chrześcijańska. Między romantyzmem a realizmem: Izumi Kyōka, Tokutomi Roka, Tokuda Shūsei, Mayama Seika, Kunikida Doppo
11. Powstanie, rozwój i charakterystyka japońskiego naturalizmu. Powstanie i rozwój powieści – shōsetsu. Powieść o sobie – shi-shōsetsu.
12. Krytyka naturalizmu. Tendencje antynaturalistyczne: Shirakaba, Tanbi-ha (estetyzm, neoromantyzm)
13. Tendencje antynaturalistyczne i antyidealistyczne: shinrichi-ha (neointelektualizm), shingenjitsu-shugi (neorealizm)
14A Pisarze niezależni- twórczość Natsumego Soseki
14B Szkoła estetów - tambiha: Tanizaki, Nagai, Sato
15. Narodziny nowych form poezji. W kręgu romantyków i symbolistów.
16. Przemiany w teatrze. Ruch reformujący kabuki. Narodziny shinpa.
Narodziny shingeki
17. Narodziny literatury dziecięcej - czasopisma dla dzieci - zwłaszcza działalność "Akai Tori" (1918-1936) - Suzuki Miekichi, Ogawa Mimei i inni
18. Ruchy chłopskie, robotnicze i powstanie literatury proletariackiej. Problem tzw. demokracji okresu Taishō.
19. Modernizm (neosensualizm, neopsychologizm i in.).
20. Sytuacja literatury przed wybuchem i podczas wojny. Walka o zachowanie praw literatury i okres ożywienia artystycznego w latach trzydziestych.
21. Literatura po II wojnie światowej – powrót wielkich mistrzów pióra.
22. Rozrachunek z odpowiedzialnością za wojnę: szkoła powojenna sengoha
Działalność czasopisma Kindai-bungaku i innych pism literackich.
23. Literatura demokratyczna. Demokratyzacja i rozwój ruchu związkowego.
24. Dazai Osamu – konflikty moralne.
25. Nowe poszukiwania warsztatowe i ideowe. Sukces Abe Kōbō.
Trzecie pokolenie młodych.
26. Ōe Kenzaburō i Kaikō Takeshi – konflikty moralne i polityczne.
Poszukiwanie nowych tematów – pokolenie przełomu lat 60-tych (demonstracje przeciwko Anpo) i lat 70-tych
27. Powojenna literatura obyczajowa. Blaski i cienie literatury popularnej.
28. Rozwój krytyki literackiej i badań literaturoznawczych. Recepcja literatury japońskiej w świecie (w Polsce)
29. Japońskie nagrody literackie - zwłaszcza Akutagawa-sho (jej historia) i Naoki- sho (historia)
30. Pisarze tłumaczeni współcześnie na język polski - historia przekładu literatury japońskiej na j. polski; główne wydawnictwa i ośrodki badawcze literatury japońskiej (badacze i ich działalność)
31. Główne tendencje w literaturze japońskiej XXI wieku
32. Blogi literackie w Polsce poświęcone literaturze japońskiej i jej historii.
|
W cyklu 2024/25L:
Podczas wykładów z historii literatury japońskiej (po 1868 roku) student zostaje wprowadzony w takie tematy, jak (poniższe podpunkty dotyczą obu semestrów łącznie 30 zajęć = wykładów): Wykładowca zastrzega sobie prawo do zmiany kolejności zagadnień prowadzonych na zajęciach. 1. Modernizacja oraz przemiany w społeczeństwie oraz kulturze. 2. Podział na okresy; przegląd głównych szkół i tendencji 3. Epigoni literatury Edo. Satyra na bałwochwalczych imitatorów Europy. 4. Twórczość oświeceniowa – poglądy Fukuzawy Yukichi. Dominacja utylitaryzmu i praktycyzmu. Rozwój prasy i jej znaczenie dla popularyzacji literatury. 5. Przekłady i trawestacje literatury europejskiej oraz znaczenie seiji-shōsetsu Ruch na rzecz wprowadzenia żywego języka mówionego do literatury (o zgodność mowy i tekstu pisanego). 6. Różnica między językiem literatury epok minionych a XX w. 7. Narodzin nowej powieści realistycznej. Tsubouchi Shōyō: forma i zadania powieści a tradycja anglosaska. Futabatei Shimei: tradycja rosyjska 8. Tendencje pseudoklasyczne i oznaki rozczarowania europeizacją. Ken’yūsha, Ozaki Kōyō, Koda Rōhan, Higuchi Ichiyō. Obraz kobiety w prozie Higuchi. 9. Tendencje romantyczne. Wczesna twórczość Mori Ōgai, Kitamury Tōkoku. 10. W kręgu bungaku-kai i myśl chrześcijańska. Między romantyzmem a realizmem: Izumi Kyōka, Tokutomi Roka, Tokuda Shūsei, Mayama Seika, Kunikida Doppo 11. Powstanie, rozwój i charakterystyka japońskiego naturalizmu. Powstanie i rozwój powieści – shōsetsu. Powieść o sobie – shi-shōsetsu. 12. Krytyka naturalizmu. Tendencje antynaturalistyczne: Shirakaba, Tanbi-ha (estetyzm, neoromantyzm) 13. Tendencje antynaturalistyczne i antyidealistyczne: shinrichi-ha (neointelektualizm), shingenjitsu-shugi (neorealizm) 14A Pisarze niezależni- twórczość Natsumego Soseki 14B Szkoła estetów - tambiha: Tanizaki, Nagai, Sato 15. Narodziny nowych form poezji. W kręgu romantyków i symbolistów. 16. Przemiany w teatrze. Ruch reformujący kabuki. Narodziny shinpa. Narodziny shingeki 17. Narodziny literatury dziecięcej - czasopisma dla dzieci - zwłaszcza działalność "Akai Tori" (1918-1936) - Suzuki Miekichi, Ogawa Mimei i inni 18. Ruchy chłopskie, robotnicze i powstanie literatury proletariackiej. Problem tzw. demokracji okresu Taishō. 19. Modernizm (neosensualizm, neopsychologizm i in.). 20. Sytuacja literatury przed wybuchem i podczas wojny. Walka o zachowanie praw literatury i okres ożywienia artystycznego w latach trzydziestych. 21. Literatura po II wojnie światowej – powrót wielkich mistrzów pióra. 22. Rozrachunek z odpowiedzialnością za wojnę: szkoła powojenna sengoha Działalność czasopisma Kindai-bungaku i innych pism literackich. 23. Literatura demokratyczna. Demokratyzacja i rozwój ruchu związkowego. 24. Dazai Osamu – konflikty moralne. 25. Nowe poszukiwania warsztatowe i ideowe. Sukces Abe Kōbō. Trzecie pokolenie młodych. 26. Ōe Kenzaburō i Kaikō Takeshi – konflikty moralne i polityczne. Poszukiwanie nowych tematów – pokolenie przełomu lat 60-tych (demonstracje przeciwko Anpo) i lat 70-tych 27. Powojenna literatura obyczajowa. Blaski i cienie literatury popularnej. 28. Rozwój krytyki literackiej i badań literaturoznawczych. Recepcja literatury japońskiej w świecie (w Polsce) 29. Japońskie nagrody literackie - zwłaszcza Akutagawa-sho (jej historia) i Naoki- sho (historia) 30. Pisarze tłumaczeni współcześnie na język polski - historia przekładu literatury japońskiej na j. polski; główne wydawnictwa i ośrodki badawcze literatury japońskiej (badacze i ich działalność) 31. Główne tendencje w literaturze japońskiej XXI wieku 32. Blogi literackie w Polsce poświęcone literaturze japońskiej i jej historii.
|
W cyklu 2025/26L:
Podczas wykładów z historii literatury japońskiej (po 1868 roku) student zostaje wprowadzony w takie tematy, jak (poniższe podpunkty dotyczą obu semestrów łącznie 30 zajęć = wykładów): Wykładowca zastrzega sobie prawo do zmiany kolejności zagadnień prowadzonych na zajęciach. 1. Modernizacja oraz przemiany w społeczeństwie oraz kulturze. 2. Podział na okresy; przegląd głównych szkół i tendencji 3. Epigoni literatury Edo. Satyra na bałwochwalczych imitatorów Europy. 4. Twórczość oświeceniowa – poglądy Fukuzawy Yukichi. Dominacja utylitaryzmu i praktycyzmu. Rozwój prasy i jej znaczenie dla popularyzacji literatury. 5. Przekłady i trawestacje literatury europejskiej oraz znaczenie seiji-shōsetsu Ruch na rzecz wprowadzenia żywego języka mówionego do literatury (o zgodność mowy i tekstu pisanego). 6. Różnica między językiem literatury epok minionych a XX w. 7. Narodzin nowej powieści realistycznej. Tsubouchi Shōyō: forma i zadania powieści a tradycja anglosaska. Futabatei Shimei: tradycja rosyjska 8. Tendencje pseudoklasyczne i oznaki rozczarowania europeizacją. Ken’yūsha, Ozaki Kōyō, Koda Rōhan, Higuchi Ichiyō. Obraz kobiety w prozie Higuchi. 9. Tendencje romantyczne. Wczesna twórczość Mori Ōgai, Kitamury Tōkoku. 10. W kręgu bungaku-kai i myśl chrześcijańska. Między romantyzmem a realizmem: Izumi Kyōka, Tokutomi Roka, Tokuda Shūsei, Mayama Seika, Kunikida Doppo 11. Powstanie, rozwój i charakterystyka japońskiego naturalizmu. Powstanie i rozwój powieści – shōsetsu. Powieść o sobie – shi-shōsetsu. 12. Krytyka naturalizmu. Tendencje antynaturalistyczne: Shirakaba, Tanbi-ha (estetyzm, neoromantyzm) 13. Tendencje antynaturalistyczne i antyidealistyczne: shinrichi-ha (neointelektualizm), shingenjitsu-shugi (neorealizm) 14A Pisarze niezależni- twórczość Natsumego Soseki 14B Szkoła estetów - tambiha: Tanizaki, Nagai, Sato 15. Narodziny nowych form poezji. W kręgu romantyków i symbolistów. 16. Przemiany w teatrze. Ruch reformujący kabuki. Narodziny shinpa. Narodziny shingeki 17. Narodziny literatury dziecięcej - czasopisma dla dzieci - zwłaszcza działalność "Akai Tori" (1918-1936) - Suzuki Miekichi, Ogawa Mimei i inni 18. Ruchy chłopskie, robotnicze i powstanie literatury proletariackiej. Problem tzw. demokracji okresu Taishō. 19. Modernizm (neosensualizm, neopsychologizm i in.). 20. Sytuacja literatury przed wybuchem i podczas wojny. Walka o zachowanie praw literatury i okres ożywienia artystycznego w latach trzydziestych. 21. Literatura po II wojnie światowej – powrót wielkich mistrzów pióra. 22. Rozrachunek z odpowiedzialnością za wojnę: szkoła powojenna sengoha Działalność czasopisma Kindai-bungaku i innych pism literackich. 23. Literatura demokratyczna. Demokratyzacja i rozwój ruchu związkowego. 24. Dazai Osamu – konflikty moralne. 25. Nowe poszukiwania warsztatowe i ideowe. Sukces Abe Kōbō. Trzecie pokolenie młodych. 26. Ōe Kenzaburō i Kaikō Takeshi – konflikty moralne i polityczne. Poszukiwanie nowych tematów – pokolenie przełomu lat 60-tych (demonstracje przeciwko Anpo) i lat 70-tych 27. Powojenna literatura obyczajowa. Blaski i cienie literatury popularnej. 28. Rozwój krytyki literackiej i badań literaturoznawczych. Recepcja literatury japońskiej w świecie (w Polsce) 29. Japońskie nagrody literackie - zwłaszcza Akutagawa-sho (jej historia) i Naoki- sho (historia) 30. Pisarze tłumaczeni współcześnie na język polski - historia przekładu literatury japońskiej na j. polski; główne wydawnictwa i ośrodki badawcze literatury japońskiej (badacze i ich działalność) 31. Główne tendencje w literaturze japońskiej XXI wieku 32. Blogi literackie w Polsce poświęcone literaturze japońskiej i jej historii.
|
Całkowity nakład pracy studenta
3 punkty ECTS*:
• 30 godzin = zajęcia z udziałem prowadzącego - wykład (godziny kontaktowe) [1,2 ECTS]
• 40 godzin = praca własna (czytanie zaleconych lektur, przygotowanie do zaliczenia przedmiotu) [1,6 ECTS]
• 6 godzin = konsultacje z wykładowcą [0,2 ECTS]
* 1 ECTS = 25-30 godzin pracy studenta/słuchacza/uczestnika kursu
Efekty uczenia się - wiedza
-- student ma podstawową wiedzę o współczesnej literaturze japońskiej, obejmującej jej periodyzację, genologię oraz twórczość wybranych autorów (K_W04)
-- ma podstawową wiedzę z zakresu literaturoznawstwa japońskiego (K_W05)
Efekty uczenia się - umiejętności
-- student umie umiejscowić poznawane utwory literatury japońskiej w ogólnym kontekście historyczno-kulturowym (K_U09)
-- umie rozpoznać rodzaj literacki i gatunkową konwencję poznawanych utworów z literatury japońskiej (K_U10)
-- umie dokonać prostej analizy i interpretacji poznawanych utworów z literatury japońskiej z użyciem podstawowej terminologii i właściwych metod (K_U11)
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
-- student docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe Japonii i ma świadomość odpowiedzialności i za ich zachowanie (K_K05)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26L: | W cyklu 2024/25L: |
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- opis
- wykład konwersatoryjny
Metody dydaktyczne poszukujące
- seminaryjna
- studium przypadku
- referatu
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Wymagania wstępne
Podczas cyklu wykładów student zapoznany zostaje z literaturą japońską po 1868 roku, czyli: zjawiskami w tej literaturze, wpływem Odnowy Meiji na literaturę Japonii, wpływem modernizacji Japonii na kulturę tego kraju; roli, jaką odegrały napływające do Japonii z Zachodu (rozumianego jako Europa i Stany Zjednoczone Ameryki) nowości - zjawiska materialne i niematerialne, które na długo zmieniły światopogląd Japończyków, wpływając tym samym na uprawianą przez nich sztukę (literaturę, teatr).
Poznaje także dzieje literatury japońskiej końca XIX wieku, poprzez epokę Taishō, Shōwa aż do współczesnej zwanej Heisei. Wprowadzony zostaje także w klimat japońskch nagród literackich, by lepiej orientować się, jacy pisarze są współcześnie "czytani" w Japonii, jacy są tłumaczeni na język polski
Kryteria oceniania
egzamin pisemny - test po 2 semestrach. Zakres materiału na egzamin końcowy to drugi semestr.
Natomiast po pierwszym semestrze zaliczenie obejmujące materiał z 1-go semestru. (W04, U09, U10, U11, K05)
Na koniec 1 semestru pisemny test zaliczeniowy z materiału przedstawionego na zajęciach plus literatury do przedmiotu; wymagane jest uzyskanie min. 70% punktów na ocene pozytywną
DODATKOWO do zaliczenia 5 lektur z listy przekazanej studentom.
Lektury zaliczenie -opcjonalnie ustna pogadanka o lekturach LUB pisemne opisanie lektury i jej problematyki.
Na zaliczenie student przynosi wydrukowaną listę bibliograficzną - spis lektur, które przeczytał na zaliczenie.
Pytanie do lektur dotyczyć będą: problematyki, bohaterów, próby osadzenia treści w kontekście historycznym, kulturowym lub społecznym.
Praktyki zawodowe
Literatura
Lista lektur, których znajomość będzie wymagana podczas egzaminu zostanie przekazana studentom na początku roku akademickiego
Mikołaj Melanowicz, Literatura japońska , t. I, II, III, PIW, Warszawa l994-1996.
Mikołaj Melanowicz, Formy w literaturze japońskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003.
Mikołaj Melanowicz, Japońskie narracje. Studia o pisarzach współczesnych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004.
|
W cyklu 2024/25L:
Lista lektur, których znajomość będzie wymagana podczas egzaminu zostanie przekazana studentom na początku roku akademickiego
Mikołaj Melanowicz, Literatura japońska , t. I, II, III, PIW, Warszawa l994-1996.
Mikołaj Melanowicz, Formy w literaturze japońskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003.
Mikołaj Melanowicz, Japońskie narracje. Studia o pisarzach współczesnych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004.
Wilkoszewska Krystyna (red.), Estetyka japońska, t. I, II, III, Universitas, Kraków 2008.
Żeromska Estera, Japoński teatr klasyczny. Korzenie i metamorfozy, t. 1: Nō, Kyōgen, t. 2: Kabuki, Bunraku, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2010
Keene Donald, Dawn to the West: Japanese Literature in the Modern Era, t. 2: Poetry, Drama, Criticism; t. 3: Fiction; Holt, Rinehart and Winston, New York 1984
Literatura przygotowywana we fragmentach przez prowadzącego w zależności od tematyki wykładu, jako punkt odniesienia w stosunku do tematu wykładu etc.
|
W cyklu 2025/26L:
Lista lektur, których znajomość będzie wymagana podczas egzaminu zostanie przekazana studentom na początku roku akademickiego
Mikołaj Melanowicz, Literatura japońska , t. I, II, III, PIW, Warszawa l994-1996.
Mikołaj Melanowicz, Formy w literaturze japońskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003.
Mikołaj Melanowicz, Japońskie narracje. Studia o pisarzach współczesnych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004.
Wilkoszewska Krystyna (red.), Estetyka japońska, t. I, II, III, Universitas, Kraków 2008.
Żeromska Estera, Japoński teatr klasyczny. Korzenie i metamorfozy, t. 1: Nō, Kyōgen, t. 2: Kabuki, Bunraku, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2010
Keene Donald, Dawn to the West: Japanese Literature in the Modern Era, t. 2: Poetry, Drama, Criticism; t. 3: Fiction; Holt, Rinehart and Winston, New York 1984
Literatura przygotowywana we fragmentach przez prowadzącego w zależności od tematyki wykładu, jako punkt odniesienia w stosunku do tematu wykładu etc.
|
Uwagi
|
W cyklu 2024/25L:
Na koniec semestru pisemny test zaliczeniowy z materiału przedstawionego na zajęciach plus literatury do przedmiotu; wymagane jest uzyskanie min. 70% punktów na ocene pozytywną DODATKOWO do zaliczenia 5 lektur z listy przekazanej studentom. Lektury zaliczenie -opcjonalnie ustna pogadanka o lekturach LUB pisemne opisanie lektury i jej problematyki. Na zaliczenie student przynosi wydrukowaną listę bibliograficzną - spis lektur, które przeczytał na zaliczenie. Pytanie do lektur dotyczyć będą: problematyki, bohaterów, próby osadzenia treści w kontekście historycznym, kulturowym lub społecznym.
|
W cyklu 2025/26L:
Na koniec semestru pisemny test zaliczeniowy z materiału przedstawionego na zajęciach plus literatury do przedmiotu; wymagane jest uzyskanie min. 70% punktów na ocene pozytywną DODATKOWO do zaliczenia 5 lektur z listy przekazanej studentom. Lektury zaliczenie -opcjonalnie ustna pogadanka o lekturach LUB pisemne opisanie lektury i jej problematyki. Na zaliczenie student przynosi wydrukowaną listę bibliograficzną - spis lektur, które przeczytał na zaliczenie. Pytanie do lektur dotyczyć będą: problematyki, bohaterów, próby osadzenia treści w kontekście historycznym, kulturowym lub społecznym.
|
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: