Wstęp do językoznawstwa 2515-s1WLO1Z-WSJEZ

Treści:
Znaki a znaki językowe. Semiotyka a językoznawstwo: pojęcie znaku, klasyfikacja znaków; przedmiot semiotyki/semiologii, jej działy; znaki naturalne a konwencjonalne; znaki-typy i znaki-okazy, znaki a diakryty; kod jako system znaków-typów; znaki językowe jako symbole; miejsce onomatopei i wykrzykników w systemie znaków; pojęcie konwencji.

Język naturalny, jego podstawowe cechy i jednostki, relacje między nimi: sposób poznawania języka naturalnego; pojęcie języka naturalnego jako kodu dwuklasowego, produktywnego, fonemowego, dyskretnego; unilateralne i bilateralne teorie znaków - homonimia a polisemia; typy konwencji językowych - argumenty za konwencjonalnością języka; pojęcie komunikacji, konwencjonalność jako warunek komunikacji społecznej; przezroczystość semantyczna znaków; drugorzędne cechy języka naturalnego; języki naturalne: etniczne i międzyetniczne; języki naturalne a sztuczne, rodzaje języków sztucznych; jednostki języka naturalnego: fonemy, morfemy, jednostki leksykalne, zdania; podstawowe relacje między jednostkami: paradygmatyczne, syntagmatyczne (interdependencja, determinacja, konstelacja).

Działy językoznawstwa, główne aspekty opisu języka, funkcje języka i wypowiedzi: główne działy językoznawstwa i przedmiot ich badań: fonologia, leksykologia, gramatyka, semantyka, pragmatyka; językoznawstwo współczesne a tradycyjne; językoznawstwo szczegółowe a ogólne, teoretyczne i stosowane, wewnętrzne i zewnętrzne, synchroniczne i diachroniczne, typologiczne i historyczno-porównawcze; językoznawstwo a metajęzykoznawstwo (język a metajęzyk); funkcje języka i wypowiedzi - ujęcia klasyczne i współczesne.

Relacje między językami: klasyfikacja genealogiczna języków - rodzina języków indoeuropejskich (języki kentumowe i satemowe); związki geograficzne między językami; typologie języków: fonologiczna (języki spółgłoskowe i samogłoskowe, prozodyczne i nieprozodyczne), morfologiczna (języki syntetyczne (fleksyjne, aglutynacyjne, alternacyjne) i analityczne), syntaktyczna (języki ekscentryczne (przypadkowe, pozycyjne) i inkorporacyjne).

Wprowadzenie do metodologii językoznawstwa: miejsce językoznawstwa w klasyfikacji ogólnej nauk: lingwistyka jako nauka empiryczna, humanistyczno-społeczna, idiograficzna i podstawowa; pojęcie paradygmatu nauki; główne paradygmaty nauki: indukcjonizm, weryfikacjonizm, falsyfikacjonizm, postmodernizm; podstawowe paradygmaty w językoznawstwie - językoznawstwo historyczno-porównawcze, strukturalne, generatywne, kognitywne.