Fonetyka i fleksja rosyjska w ujęciu diachronicznym 2514-s1ROS3Z-FIFR-C

1. Wprowadzenie do fonetyki i fleksji w ujęciu diachronicznym (diachronia i synchronia w języku – wyjaśnienie terminów; prasłowiańska wspólnota językowa; trzy zespoły języków słowiańskich; Słowianie wschodni; stare wspólne właściwości języków wschodniosłowiańskich; pojęcie praruskiej zgodności językowej).
2. Dzisiejsze gwary rosyjskie (grupy gwar rosyjskich; omówienie wybranych cech gwarowych).
3. Cechy gwarowe (cechy pskowskie), dialektyzmy i innowacje dialektalne w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców mieszkających w Polsce.
4. Analiza wybranych tekstów gwarowych.
5. Wybrane zagadnienia z historii języka rosyjskiego
a) omówienie rozwoju systemu głosowego
b) rozwój morfologii języka rosyjskiego (rzeczownik, zaimek, przymiotnik, liczebnik, czasownik, imiesłowy).
6. Analiza wybranych tekstów dawnych.
7. Rozwój słownictwa języka rosyjskiego (dziedzictwo prasłowiańskie, typy zapożyczeń, elementy cerkiewnosłowiańskie, polonizmy, najnowsze słownictwo rosyjskie).
8. Rozwój rosyjskiego języka literackiego.

W cyklu 2025/26Z:

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela - 30 godz. (1,2 ECTS) Przygotowanie do zajęć - 20 godz. (0,8 ECTS) Przygotowanie do kolokwiów - 15 godz. (0,6 ECTS) Przygotowanie prezentacji - 10 godz. (0,4 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Student dysponuje podstawowymi wiadomościami z zakresu historii kształtowania się rosyjskiego systemu fonetycznego i fleksyjno-składniowego [K_W01, K_W02]; W2: zna charakterystyczne cechy gwarowe wschodniosłowiańskiego (głównie wielkoruskiego) obszaru językowego [K_W13]; W3: orientuje się w podobieństwach i różnicach w rozwoju historycznym języków wschodniosłowiańskich [K_W13]; W4: posiada wiedzę na temat historycznych uwarunkowań powstania i rozwoju pisma i piśmiennictwa wschodniosłowiańskiego [K_W08]; W5: zna podstawową terminologię i metodologię badań językoznawstwa diachronicznego [K_W03, K_W07].

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: U1: rozumie treści opracowań w języku rosyjskim dotyczących omawianych na zajęciach zagadnień [K_U02, K_U19]; U2: praktycznie wykorzystuje wiedzę z zakresu fonetyki i morfologii historycznej języka rosyjskiego, a także z dialektologii wschodniosłowiańskiej (wyszukuje, selekcjonuje i użytkuje informacje potrzebne do rozwiązywania konkretnych zadań) [K_U01, K_U03, K_U04, K_U07]; U3: przeprowadza analizę form poświadczonych w zabytkach piśmiennictwa wschodniosłowiańskiego; rozpoznaje i wyjaśnia procesy językowe odzwierciedlone w analizowanych formach; umieszcza je w czasie i przestrzeni językowej wschodniosłowiańskiej [K_U01, K_U03, K_U04, K_U07]; U4: rozumie znaczenie analizowanych form staroruskich i cerkiewnoruskich [K_U02]; U5: przygotowuje pisemne i ustne prezentacje/referaty na zadany temat [K_U14, K_U15].

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student: K1: ma świadomość przydatności zdobytych wiedzy i umiejętności z historii języka rosyjskiego do utrwalenia i pogłębienia swoich kompetencji w zakresie tegoż języka w ogóle [K_K01]; K2: zdaje sobie sprawę z roli i znaczenia dawnego piśmiennictwa Słowian Wschodnich dla ich kulturalnego rozwoju [K_K03].

Metody dydaktyczne

Konwersacja; praktyczna analiza wyselekcjonowanych form oraz fragmentów tekstu, pochodzących z zabytków z różnych okresów rozwoju języka rosyjskiego pod względem odzwierciedlonych w nich zmian historyczno-językowych (w zakresie morfologii i składni); analiza cech gwarowych, prezentacje.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- referatu
- ćwiczeniowa

Wymagania wstępne

Elementarna znajomość języka cerkiewno-słowiańskiego.

Koordynatorzy przedmiotu

Dorota Paśko-Koneczniak

Kryteria oceniania

Zaliczenie z oceną na podstawie bieżącego przygotowania do zajęć, kolokwiów (dwa kolokwia) i prezentacji (dwie prezentacje).
Wymagany próg zaliczeniowy: na ocenę dostateczną - 60%, 70% - dostateczny plus, 75% - dobry, 85% - dobry plus, 90% - bardzo dobry.

Praktyki zawodowe

Brak.

Literatura

Literatura podstawowa:
1.Friedelówna T., Łapicz Cz., Jęyk staro-cerkiewno-słowiański, Toruń 1997.
2. Galster I., Zarys gramatyki historycznej języka rosyjskiego, Warszawa 1998.
3. Kuraszkiewicz W., Zarys dialektologii wschodniosłowiańskiej z wyborem tekstów gwarowych, Warszawa 1963.
4. Lehr-Spławiński T., Witkowski W., Wybór tekstów do historii języka rosyjskiego, Warszawa 1965.
5. Rieger J., Z dziejów języka rosyjskiego, Warszawa 1998.

Literatura uzupełniająca:
1. Горшковa К. В., Хабургаев Г. А., Историческая грамматика русского языка, Москва 1981.
2. Касаткин Л., Русская диалектология, Москва 2005.
3. Grek-Pabisowa I., Staroobrzędowcy. Szkice z historii, języka i obyczajów. Warszawa 1999.
4. Mańczak W., Wieża Babel, Wrocław-Warszawa-Kraków 1999.

Uwagi

W cyklu 2025/26Z:

Brak.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2514-s1ROS3Z-FIFR-C w USOSweb