Prowadzony w cyklach: 2022/23L, 2023/24L, 2024/25L, 2025/26L

Kod ISCED: 0231

Punkty ECTS: 3

Język: rosyjski

Organizowany przez: Wydział Humanistyczny

Język rosyjski w ujęciu funkcjonalnym 2514-s1ROS2L-JRWUF-C

Przedmiot Język rosyjski w ujęciu funkcjonalnym w ciągu trzech semestrów nauki obejmuje:

1. Omówienie przedmiotu i zadań fonetyki i fonologii języka rosyjskiego z uwzględnieniem takich głównych pojęć jak: dźwięk, fonem, transkrypcja, transliteracja. Charakterystykę rosyjskiego systemu wokalicznego i konsonantycznego. Omówienie relacji między fonetyką a pismem. Podstawowe zasady ortografii rosyjskiej.

2. Podstawowe informacje o słowotwórstwie rosyjskim oraz kluczowych pojęciach tego działu gramatyki, takich jak: morfem, morf, analiza słowotwórcza i morfemowa, motywacja słowotwórcza, derywaty, łańcuch słowotwórczy, gniazdo słowotwórcze, paradygmat słowotwórczy, typ słowotwórczy. Omówienie zasad analizy morfemowej i słowotwórczej wyrazu rosyjskiego.

3. Charakterystykę kategorii morfologicznych rosyjskiego rzeczownika oraz jego systemu deklinacyjnego. Kategorie morfologiczne rosyjskiego zaimka rzeczownego, jego typologia oraz porównanie potencjału morfologicznego tej części mowy z rzeczownikiem. Leksykalno-gramatyczne klasy przymiotnika i jego kategorie gramatyczne oraz system deklinacyjny. Pełną i krótką formę rosyjskiego przymiotnika - zasady ich wykorzystania w praktyce językowej (wstępne informacje). Kategorię aspektu i strony rosyjskiego czasownika. Kategorię czasu, trybu, osoby, liczby i rodzaju Imiesłowy przymiotnikowe i przysłówkowe - zasady tworzenia i wykorzystania w tekście (podstawowe informacje). Charakterystykę przysłówka jako części mowy. Pomocnicze części mowy: przyimki, spójniki, partykuły i wykrzyknienia oraz wyrazy dźwiękonaśladowcze - tworzenie i wykorzystanie w tekście.

4. Omówienie przedmiotu i zadań składni języka rosyjskiego. Relacje między związkiem wyrazowym a zdaniem. Charakterystyka rosyjskich związków wyrazowych oraz zdania prostego: główne i drugorzędne człony zdania. Analizę syntaktyczną zdania prostego. Omówienie poszczególnych typów zdań złożonych: spójnikowe (relacje współrzędności i podrzędności) oraz bezspójnikowe. Analizę zdania złożonego wielokrotnie. Pełną analizę syntaktyczną zdania rosyjskiego.

W cyklu 2022/23L:

Ćwiczenia z przedmiotu obejmują następujące zagadnienia:
1. Związek wyrazowy: typy relacji składniowych między komponentami związku wyrazowego, rodzaje związku podrzędności (zgody, rządu, przynależności), leksykalno-gramatyczne i strukturalne typy związków wyrazowych.

2. Główne atrybuty zdania jako jednostki syntaktycznej oraz główne człony zdania: podmiot i orzeczenie i ich wzajemne relacje.

3. Drugorzędne człony zdania (przydawka, dopełnienie, okolicznik) i ich typy. Konstrukcje pozostające poza strukturą zdania (wtrącenia i zwroty).

4. Klasyfikacja zdań w języku rosyjskim według ich funkcji komunikacyjnej i stopnia ekspresji.

5. Zdanie dwuczłonowe (zawierąjące podmiot i orzeczenie), jednoczłonowe - czasownikowe i nominatywne oraz ich typy i tzw. zdania niepełne.

6. Konstrukcje wydzielone i szeregowe człony zdania oraz zwroty i wtrącenia w strukturze zdania i poza nią.

7. Schematy strukturalne zdań dwu- i jednoczłonowych.

8. Zdanie złożone spójnikowe (współrzędne oraz podrzędne) i bezspójnikowe.

9. Konstrukcje wieloczłonowe (zdania wielokrotnie złożone).

В рамках предмета рассматриваются следующие вопросы:

• Словосочетание. Типы синтаксических отношений между компонентами словосочетания (атрибутивные, объектные, обстоятельственные, восполняющие). Виды подчинительной связи между компонентами словосочетания (согласование, управление, примыкание). Лексико-грамматические и количественно-структурные типы словосочетаний.

• Предложение - предикативность и интонация как его главные признаки. Главные члены предложения (подлежащее, сказуемое) и их виды. Грамматическая связь сказуемого с подлежащим.

• Второстепенные члены предложения (определение, приложение, дополнение, обстоятельство) и их виды. Конструкции, не входящие в структуру предложения (обращение, «именительный темы», вводные и вставные конструкции).

• Классификация предложений в русском языке по коммуникативной функции (повествовательные, вопросительные, побудительные) и по эмоциональной окраске (восклицательные и невосклицательные).

• Двусоставные предложения. Односоставные предложения и их типы (определённо-личные, неопределённо-личные, обобщённо-личные, безличные, инфинитивные, номинативные, вокативные). Понятие распространённости предложений.

• Неполные предложения и их разновидности (диалогическая, контекстуальная и структурная неполнота

• Осложнённое простое предложение: предложения с однородными и обособлёнными членами, вводные и вставные слова и конструкции, обращения.

• Простое предложение – структурный аспект изучения предложения (структурные схемы двусоставных и односоставных предложений).

• Сложное союзное и бессоюзное предложение. Сложносочинённое предложение с соединительными, противительными, разделительными, присоединительными и пояснительными союзами.

• Сложноподчинённое предложения расчленённой структуры (с придаточными: времени, причины, цели, следствия, условия, уступки, сравнения, подчинительно-присоединительным и сопоставительным). Сложноподчинённые предложения нерасчленённой структуры (присубстантивно-атрибутивные, изъяснительно-объектные, сравнительно-объектные, местоименно-соотносительные).

• Бессоюзные сложные предложения. Средства связи предикативных частей в бессоюзном сложном предложении. Бессоюзные предложения однородного и неоднородного состава. Основные типы бессоюзных сложных предложений.

• Многочленные сложные предложения.

W cyklu 2023/24L:

2. Główne atrybuty zdania jako jednostki syntaktycznej oraz główne człony zdania: podmiot i orzeczenie i ich wzajemne relacje.

3. Drugorzędne człony zdania (przydawka, dopełnienie, okolicznik) i ich typy. Konstrukcje pozostające poza strukturą zdania (wtrącenia i zwroty).

4. Klasyfikacja zdań w języku rosyjskim według ich funkcji komunikacyjnej i stopnia ekspresji.

5. Zdanie dwuczłonowe (zawierąjące podmiot i orzeczenie), jednoczłonowe - czasownikowe i nominatywne oraz ich typy i tzw. zdania niepełne.

6. Konstrukcje wydzielone i szeregowe człony zdania oraz zwroty i wtrącenia w strukturze zdania i poza nią.

7. Schematy strukturalne zdań dwu- i jednoczłonowych.

8. Zdanie złożone spójnikowe (współrzędne oraz podrzędne) i bezspójnikowe.

9. Konstrukcje wieloczłonowe (zdania wielokrotnie złożone).

В рамках предмета рассматриваются следующие вопросы:

• Неполные предложения и их разновидности (диалогическая, контекстуальная и структурная неполнота

• Многочленные сложные предложения.

W cyklu 2024/25L:

2. Główne atrybuty zdania jako jednostki syntaktycznej oraz główne człony zdania: podmiot i orzeczenie i ich wzajemne relacje.

3. Drugorzędne człony zdania (przydawka, dopełnienie, okolicznik) i ich typy. Konstrukcje pozostające poza strukturą zdania (wtrącenia i zwroty).

4. Klasyfikacja zdań w języku rosyjskim według ich funkcji komunikacyjnej i stopnia ekspresji.

5. Zdanie dwuczłonowe (zawierąjące podmiot i orzeczenie), jednoczłonowe - czasownikowe i nominatywne oraz ich typy i tzw. zdania niepełne.

6. Konstrukcje wydzielone i szeregowe człony zdania oraz zwroty i wtrącenia w strukturze zdania i poza nią.

7. Schematy strukturalne zdań dwu- i jednoczłonowych.

8. Zdanie złożone spójnikowe (współrzędne oraz podrzędne) i bezspójnikowe.

9. Konstrukcje wieloczłonowe (zdania wielokrotnie złożone).

В рамках предмета рассматриваются следующие вопросы:

• Неполные предложения и их разновидности (диалогическая, контекстуальная и структурная неполнота

• Многочленные сложные предложения.

W cyklu 2025/26L:

2. Główne atrybuty zdania jako jednostki syntaktycznej oraz główne człony zdania: podmiot i orzeczenie i ich wzajemne relacje.

3. Drugorzędne człony zdania (przydawka, dopełnienie, okolicznik) i ich typy. Konstrukcje pozostające poza strukturą zdania (wtrącenia i zwroty).

4. Klasyfikacja zdań w języku rosyjskim według ich funkcji komunikacyjnej i stopnia ekspresji.

5. Zdanie dwuczłonowe (zawierąjące podmiot i orzeczenie), jednoczłonowe - czasownikowe i nominatywne oraz ich typy i tzw. zdania niepełne.

6. Konstrukcje wydzielone i szeregowe człony zdania oraz zwroty i wtrącenia w strukturze zdania i poza nią.

7. Schematy strukturalne zdań dwu- i jednoczłonowych.

8. Zdanie złożone spójnikowe (współrzędne oraz podrzędne) i bezspójnikowe.

9. Konstrukcje wieloczłonowe (zdania wielokrotnie złożone).

В рамках предмета рассматриваются следующие вопросы:

• Неполные предложения и их разновидности (диалогическая, контекстуальная и структурная неполнота

• Многочленные сложные предложения.

Całkowity nakład pracy studenta

Przedmiot obejmuje trzy semestry nauki (letni na 1 roku oraz zimowy i letni na 2 roku) i w każdym z nich zakłada następujący nakład pracy studenta: Semestr II: Wykład (3 punkty ECTS): godziny realizowane z udziałem nauczyciela (udział w wykładach) - 30, przygotowanie do wykładów (analiza materiału pod względem zrozumienia przekazywanych na wykładzie treści, lektura wskazanej przez prowadzącego literatury przedmiotu) - 12, przygotowanie do egzaminu - 24, konsultacje i praca z nauczycielem akademickim - 7. Ćwiczenia (2 punkty ECTS): godziny z udziałem nauczyciela (udział w ćwiczeniach) - 30, przygotowanie do ćwiczeń - 9, przygotowanie do kolokwiów - 7, konsultacje i praca z nauczycielem akademickim - 4. Semestr III: Wykład (3 punkty ECTS): godziny realizowane z udziałem nauczyciela (udział w wykładach) - 15, przygotowanie do wykładów (analiza materiału pod względem zrozumienia przekazywanych na wykładzie treści, lektura wskazanej przez prowadzącego literatury przedmiotu) - 25, przygotowanie do egzaminu - 30, konsultacje i praca z nauczycielem akademickim - 5. Ćwiczenia (2 punkty ECTS): godziny z udziałem nauczyciela (udział w ćwiczeniach) - 30, przygotowanie do ćwiczeń - 9, przygotowanie do kolokwiów - 7, konsultacje i praca z nauczycielem akademickim - 4. Semestr IV: Wykład (3 punkty ECTS): godziny realizowane z udziałem nauczyciela (udział w wykładach) - 15, przygotowanie do wykładów (analiza materiału pod względem zrozumienia przekazywanych na wykładzie treści, lektura wskazanej przez prowadzącego literatury przedmiotu) - 30, przygotowanie do egzaminu - 25, konsultacje i praca z nauczycielem akademickim - 5. Ćwiczenia (2 punkty ECTS): godziny z udziałem nauczyciela (udział w ćwiczeniach) - 30, przygotowanie do ćwiczeń - 9, przygotowanie do kolokwiów - 7, konsultacje i praca z nauczycielem akademickim - 4.

Efekty uczenia się - wiedza

K_W01: ma zaawansowaną wiedzę o języku rosyjskim K_W07: ma wiedzę o terminologii i metodologii badań w dziedzinie filologii w stopniu zaawansowanym

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U01: potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje przy użyciu różnych źródeł i sposobów K_U19: rozumie dłuższe wypowiedzi i wykłady na temat związany z kierunkiem studiów oraz większość rozmówców porozumiewających się w języku rosyjskim (np. podczas krajowych i międzynarodowych spotkań, kongresów, konferencji itp. oraz zajęć w ramach wymiany międzynarodowej)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K04: wykazuje aktywność w samodzielnym podejmowaniu typowych działań profesjonalnych

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa

Wymagania wstępne

1. Student posiada podstawową wiedzę z zakresu gramatyki języka polskiego (poziom szkoły średniej) i identyfikuje podstawowe terminy gramatyczne. 2. Student przejawia aktywną postawę w procesie dydaktycznym.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024/25L:

Magdalena Grupa-Dolińska

W cyklu 2023/24L:

Dorota Paśko-Koneczniak

W cyklu 2022/23L:

Dorota Paśko-Koneczniak

W cyklu 2025/26L:

Katarzyna Dembska

Kryteria oceniania

Zob. Informacje o zajęciach w cyklu.

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Dostosowana do zajęć w poszczególnych cyklach. Zob. Informacje o zajęciach w cyklu.

W cyklu 2022/23L:

В. А. Белошапкова, Современный русский язык. Синтаксис, Москва 1977.

П. А. Лекант, Синтаксис простого предложения в современном русском языке, Москва 1974.

J. Lukszyn, Składnia [w:] A. Bartoszewicz, J. Wawrzyńczyk red., Gramatyka opisowa współczesnego języka rosyjskiego, cz. 4, Warszawa 1987.

A. Bielanin, Z. Czapiga, Современный русский язык. Синтаксис. Ćwiczenia z komentarzem cz. III, Rzeszów 2003.

W cyklu 2023/24L:

В. А. Белошапкова, Современный русский язык. Синтаксис, Москва 1977.

П. А. Лекант, Синтаксис простого предложения в современном русском языке, Москва 1974.

J. Lukszyn, Składnia [w:] A. Bartoszewicz, J. Wawrzyńczyk red., Gramatyka opisowa współczesnego języka rosyjskiego, cz. 4, Warszawa 1987.

A. Bielanin, Z. Czapiga, Современный русский язык. Синтаксис. Ćwiczenia z komentarzem cz. III, Rzeszów 2003.

W cyklu 2024/25L:

В. А. Белошапкова, Современный русский язык. Синтаксис, Москва 1977.

П. А. Лекант, Синтаксис простого предложения в современном русском языке, Москва 1974.

J. Lukszyn, Składnia [w:] A. Bartoszewicz, J. Wawrzyńczyk red., Gramatyka opisowa współczesnego języka rosyjskiego, cz. 4, Warszawa 1987.

A. Bielanin, Z. Czapiga, Современный русский язык. Синтаксис. Ćwiczenia z komentarzem cz. III, Rzeszów 2003.

W cyklu 2025/26L:

В. А. Белошапкова, Современный русский язык. Синтаксис, Москва 1977.

П. А. Лекант, Синтаксис простого предложения в современном русском языке, Москва 1974.

J. Lukszyn, Składnia [w:] A. Bartoszewicz, J. Wawrzyńczyk red., Gramatyka opisowa współczesnego języka rosyjskiego, cz. 4, Warszawa 1987.

A. Bielanin, Z. Czapiga, Современный русский язык. Синтаксис. Ćwiczenia z komentarzem cz. III, Rzeszów 2003.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2514-s1ROS2L-JRWUF-C w USOSweb