Kultura pamięci na Bałkanach 2511-s2BAL2Z-KPNB
Celem zajęć jest przekazanie studentom wiedzy na temat kultury pamięci, czyli podejścia zarówno jednostek, jak i zbiorowości do przeszłości oraz historii, ale także rozwój umiejętności krytycznego analizowania różnych wytworów kultury. W trakcie zajęć zostaną przedstawione i omówione zagadnienia związane z kulturą pamięci – pamięcią jednostki a zbiorowości, pamięcią historyczną i kulturową, zapominaniem i ciszą, a także mitologizacją (czy demitologizacją) przeszłości. Zostaną dokładnie przeanalizowane określone miejsca pamięci na Bałkanach, ale także mity narodowe. Jednocześnie zostanie również omówiona rola pamięci w tworzeniu, ale też rozwiązywaniu konfliktów dzielących poszczególne państwa bałkańskie. Zatem zajęcia te pozwolą na zrozumienie znaczenia pamięci w kształtowaniu zarówno tożsamości zbiorowej, jak i indywidualnej.
1. Zajęcia wprowadzające
2. Studia nad pamięcią – metodologia badań
3. Pamięć zbiorowa, pamięć kulturowa, pamięć historyczna – rozważania wokół historii, pamięci i mitu
4. Literatura jako medium pamięci
5. Pamięć materialna (sztuka)
6. Media a kształtowanie pamięci
7. Pamięć – tożsamość – władza
8. Miejsca pamięci na Bałkanach I
9. Miejsca pamięci na Bałkanach II
10. Jak rodzą się mity?
11. Mity założycielskie narodów bałkańskich I
12. Mity założycielskie narodów bałkańskich II
13. Pamięć a zapominanie i cisza w kulturze
14. Konflikty pamięci – o czym pamiętać, a o czym zapomnieć? Debata podsumowująca
15. Egzamin
|
W cyklu 2022/23Z:
Zgodnie z informacjami ogólnymi sylabusa przedmiotu. |
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Metody dydaktyczne poszukujące
- okrągłego stołu
- klasyczna metoda problemowa
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Zajęcia mają charakter wykładu informacyjnego (tj. konwencjonalnego) z elementami wykładu konwersatoryjnego i problemowego. Dodatkowo w celu realizacji treści programowych dla przedmiotu na zajęciach stosuje się metody poszukujące: metodę ćwiczeniową, klasyczną metodę problemową, metodę okrągłego stołu oraz prezentacje multimedialne.
Na ostateczną ocenę zaliczeniową złożą się: 1) obecność i aktywność na zajęciach 40%; 2) referat przygotowany na wybrany temat 60%; Do zaliczenia przedmiotu trzeba mieć co najmniej 70%.
Praktyki zawodowe
Nd.
Literatura
Literatura podstawowa:
Ciesielski, T. (2012). Przetrwanie mitu a tożsamość. Mitologiczne modelowanie tożsamości kulturowej. In T. Ciesielski, J. Zatorska,
Debeljak, A. (2002). Zmierzch idoli. In F. Modrzejewski & M.
Erll, Astrid. 2018. Kultura pamięci. Wprowadzenie. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Sznajderman (Eds.), Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem (pp. 206–241). Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
Halbwachs, M. (2008). Społeczne ramy pamięci. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Obradović, S. (2016). Don’t forget to remember: Collective memory of the Yugoslav wars in present-day Serbia. Peace and Conflict: Journal of Peace Psychology, 22(1), 12, http://eprints.lse.ac.uk/65913/1/Collective%20memory%20of%20the%20Yugoslav%20wars.pdf
Szacka B., Czas przeszły, pamięć, mit, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2006.
Szpociński, A. (2008). Miejsca pamięci (lieux de memoire). Teksty drugie, (4), 11-20.
Ślawska, M. (2013). Proza autobiograficzna pokolenia jugonostalgików. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT.
Literatura uzupełniająca:
Anderson, Benedict. 1991. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Lon-don and New York: Verso.
Anderson, Steve. 2001. History TV and popular memory. In: Garry R. Edgerton and Peter C. Rollins (eds.), Television Histories: Shaping Collective Memory in the Media Age. Lexington: The University Press of Kentucky, pp. 19–36
Assman, Aleida. 2004. Four formats of memory: From individual to collective constructions of the past. In: Christian J. Emden & David Midgley (eds.), Cultural Memory and Historical Consciousness in the German speaking world since 1500. Oxford: Peter Lang, pp. 19–37.
Ballinger, P. 2003. History in exile: Memory and identity at the borders of the Balkans, Princeton, NJ: Princeton University Press.
Bobrownicka, M. (1995). Narkotyk mitu. Szkice o świadomości narodowej i kulturowej Słowian Zachodnich i Południowych. Kraków: Universitas.
Boia, Rumuni: świadomość, mity, historia, przeł. K. Jurczak, Wydaw. Uniwersytetu Jagiellońskiego 2003.
Brunnbauer, Ulf. 2004. (Re)Writing History. Historiography in Southeast Europe after Socialism. Münster: LIT Verlag.
Ciesielski, T. (2012). Przetrwanie mitu a tożsamość. Mitologiczne modelowanie tożsamości kulturowej. In T. Ciesielski, J. Zatorska,
Gillis, John R. 1994. Commemorations: The Politics of National Identity. Princeton, N.J.: Princeton University Press
Hutcheon, L. (2000). Irony, Nostalgia and the Postmodern. In R. Vervliet, A. Estor (Eds.), Methods for the Study of Literature As Cultural Memory. Amsterdam-Atlanta 2000: Rodopi, pp. 189 – 207
Čolović, Bałkany: terror kultury, przeł. M. Petryńska, Wołowiec 2006.
Čolović, Polityka symboli. Eseje o antropologii politycznej, przeł. M. Petryńska, Kraków 2001.
Czerwiński, M. (2012). Semiotyka dyskursu historycznego. Chorwackie i serbskie syntezy dziejów narodu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Dąbrowska-Partyka, Przemiany w kulturze i świadomości duchowej narodów Jugosławii po 1991 roku, Kraków 1999.
Esbenshade, Richard S. 1995. Remembering to Forget: Memory, History, National Identity in Postwar East-Central Europe. Representations 49 (Special Issue: Identifying Histories: Eastern Europe Before and After 1989),
Hart, J. G. 1973. Toward a phenomenology of nostalgia. Man and World, 6(4): 397–420.
Jawoszek, A. (2014). Boszniacy. Literackie narracje tożsamościowe po 1992 roku. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.
Kansteiner, W. (2002), Finding Meaning in Memory: A Methodological Critique of Collective Memory Studies, History and Theory, 2, pp. 179–197.
Kieres, L. (2009). Rola państwa w procesie kształtowania świadomości historycznej. In E. Kossewska (Ed.), Brzemię pamięci. Współczesne stosunki polsko–izraelskie (pp. 87–93), Warszawa: Neriton,.
Przeszłość jako przedmiot przekazu, red. Szpociński A., Kwiatkowski I., Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2006.
Petrović, Tanja. 2007. The territory of the former Yugoslavia in the ‘mental maps’ of former Yugoslavs: Nostalgia for space. Sprawy Narodowościowe 31(2007): 263–273.
Petrović, Tanja & Jernej Mlekuž (eds.). 2016. Made in YU 2015. Ljubljana: Založba ZRC, ZRC SAZU.
Ramet, Sabrina P. 2007. The Dissolution of Yugoslavia: Competing Narratives of Resentment and Blame. Sü-dosteuropa. Zeitschrift für Politik und Gesellschaft 55(1): 26–69.
Rüsen, Jörn .2015. „Myślenie historyczne, Part 1”. [w:] Nadawanie historycznego sensu, red. Robert Traba, Holger Thünemann, Poznań: Nauka i Innowacja.
Skoczylas (Eds.), Historyczna i ponowoczesna tożsamość Słowian (pp. 139–159). łódź: Uniwersytet łódzki. Koło Naukowe Studentów MISH.
Śpiewak, P. (2005). Pamięć po komunizmie. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.
Traba R., Historia przestrzeń dialogu, Wyd. ISP PAN, Warszawa 2006.
Wilson, J. L. (2005), Nostalgia: Sanctuary of Meaning. Lewisburg: Bucknell University Press 2005.
Zahova, S. (2012) Rewriting the Past in the Present: Politics of Identity in the Montenegrin Historiography,
|
W cyklu 2022/23Z:
Zgodnie z informacjami ogólnymi sylabusa przedmiotu. |
Uwagi
|
W cyklu 2022/23Z:
W semestrze zimowym 2020/21 zajęcia będą odbywać się w formie zdalnej (aplikacja MS Teams i/lub platforma Moodle. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: