Wstęp do bałkanologii
2511-s1BAL1Z-WDB
1. Pojęcie języka; trzy rodzaje klasyfikacji języków:
- klasyfikacja genetyczna, początki, satem vs. centum (casus albański), problemy sporne (pochodzenie jęz. albańskiego, baskijskiego, wspólnota bałto-słowiańska), pidginy i kreole (afrikans, albański),
- klasyfikacja typologiczna, początki, (klasyfikacja fonetyczna, morfologiczna, syntaktyczna, semantyczna,
- klasyfikacja arealna, definicja ligi, wariant typologicznej?, problem prakolebki Słowian,
2. Bałkańska liga językowa, powstanie, instytucje naukowe, periodyki, podstawowa literatura,
3. Zasięg bałkanizmów - zbiór rozmyty, pochodzenie bałkanizmów,
4. Cechy bałkańskie morfoskładniowe,
5. Wspólne elementy kulturowe: folklor, struktura społeczna, mitologia, główne wątki,
6. Monograficzne opracowanie zarysu zewnętrznej historii języków bałkańskich (greka, albański, Kosowo, łacina bałkańska, rumuński, arumuński i meglenorumuński, dżudezmo, turecki, romski, bułgarski i macedoński).
|
W cyklu 2022/23Z:
1. Ogólne zagadnienia dotyczące klasyfikacji języków.
2. Podstawowa terminologia: bałkanizacja, homogenizacja, kocioł bałkański, konwergencje językowe, interferencje językowe.
3. Bałkańska liga językowa na tle innych lig.
4. Bałkany geograficzne, historyczne, kulturowo-mentalne, językowe.
5. Etnosy bałkańskie - najważniejsze zagadnienia związane z kolebką i językiem:
a) Albańczycy,
b) Grecy,
c) Rumuni,
d) Słowianie południowi,
6.Cechy bałkańskie.
|
W cyklu 2024/25Z:
1. Ogólne zagadnienia dotyczące klasyfikacji języków.
2. Podstawowa terminologia: bałkanizacja, homogenizacja, kocioł bałkański, konwergencje językowe, interferencje językowe.
3. Bałkańska liga językowa na tle innych lig.
4. Bałkany geograficzne, historyczne, kulturowo-mentalne, językowe.
5. Etnosy bałkańskie - najważniejsze zagadnienia związane z kolebką i językiem:
a) Albańczycy,
b) Grecy,
c) Rumuni,
d) Słowianie południowi,
6.Cechy bałkańskie.
|
W cyklu 2025/26Z:
1. Ogólne zagadnienia dotyczące klasyfikacji języków.
2. Podstawowa terminologia: bałkanizacja, homogenizacja, kocioł bałkański, konwergencje językowe, interferencje językowe.
3. Bałkańska liga językowa na tle innych lig.
4. Bałkany geograficzne, historyczne, kulturowo-mentalne, językowe.
5. Etnosy bałkańskie - najważniejsze zagadnienia związane z kolebką i językiem:
a) Albańczycy,
b) Grecy,
c) Rumuni,
d) Słowianie południowi,
6.Cechy bałkańskie.
|
Całkowity nakład pracy studenta
Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (35 godz.):
- udział w ćwiczeniach - 30
- konsultacje z nauczycielem akademickim - 5
Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (40 godz.):
- przygotowanie do wykładu (zapoznanie się z zadanymi tekstami) – 15
- praca własna studenta: zdobywanie informacji we własnym zakresie na podstawie proponowanych przez wykładowcę i samodzielnie wybranych źródeł: 15
- przygotowanie do egzaminu - 10
Łącznie: min. 75 godz. (3 ECTS)
Efekty uczenia się - wiedza
Student ma podstawową wiedzę o historii języków bałkańskich, pierwszych zabytkach każdego z języków, kształtowaniu się normy literackiej, reformach językowych i współczesnej sytuacji językowej na Bałkanach (K_W01)
Student ma podstawową wiedzę z zakresu językoznawstwa (K_W03)
Student ma podstawową wiedzę o powiązaniach filologii z pokrewnymi naukami humanistycznymi, takimi jak historia, etnologia, religia czy szeroko pojęta kultura, a co za tym idzie potrafi zrozumieć ich wpływ na kształtowanie się języków bałkańskich (K_W06)
Student ma wiedzę o podstawowej terminologii i metodologii badań z zakresu bałkanistyki oraz historii lingwistyki geograficznej (historia badań związanych z rozwojem bałkanologii, działalność naukowa z zakresu bałkanologii, ligi i cykle językowe, kształtowanie się bałkańskiej ligi językowej, bałkańska liga językowa a inne europejskie ligi językowe) (K_W07)
Student ma podstawową wiedzę o wybranych zagadnieniach historycznych, społecznych, religijnych, filozoficznych i politycznych, warunkujących rozwój etnosów bałkańskich i ich języków (np. okres panowania Cesarstwa Rzymskiego na Bałkanach, zależność etnosów bałkańskich od Bizancjum, panowanie tureckie na Bałkanach, wojny bałkańskie, migracje ludności, kształtowanie się standardu języka literackiego, przyjmowanie chrześcijaństwa, ośrodki misyjne, rozłam kościoła itd. (K_W08)
Student ma podstawową wiedzę o wybranych zagadnieniach historycznych, społecznych, religijnych, filozoficznych i politycznych w wymiarze międzykulturowym, rozumie te zagadnienia kompleksowo jako wynik nieustającej konwergencji w różnych dziedzinach, co jest specyfiką Bałkanów (K_W12)
Student ma podstawową wiedzę o wybranych zagadnieniach językowych etnosów, zamieszkujących Półwysep Bałkański, w aspekcie porównawczym, kontrastywnym międzykulturowym (K_W13)
Efekty uczenia się - umiejętności
Student potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i używać informacje przy zastosowaniu różnych źródeł i sposobów na tematy dotyczące etnosów bałkańskich i historii ich języków (K_U01)
Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi właściwymi dla bałkanologii, np. umie wyjaśnić pojęcie ligi językowej i cykli językowych, umie podać kryteria klasyfikacji geograficznej (K_U06)
Student rozumie odmienne postrzeganie życia społecznego przez osoby pochodzące z różnych środowisk i kultur, próbuje zrozumieć wzajemny stosunek etnosów bałkańskich i ich patriotyzm (K_U20)
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Student ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju, a także potrafi inspirować do samokształcenia kolegów z grupy (K_K01)
Student docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe etnosów Półwyspu Bałkańskiego i ma świadomość odpowiedzialności za ich zachowanie (K_K05)
Metody dydaktyczne
Wykład ze Wstępu do bałkanologii ma charakter teoretyczny.
Na wykładzie prowadzący omawia kształtowanie się etnosów bałkańskich i ich języków - od początków do współczesności. Szczególną uwagę zwraca się na wydarzenia historyczne, które miały istotny wpływ na losy ludów bałkańskich.
Ważne jest również zwrócenie uwagi na liczne migracje ludności na Półwyspie Bałkańskim oraz konwergencje językowe, zachodzące na skutek nieustannego multilingwizmu.
Metody dydaktyczne podające
- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2022/23Z: | W cyklu 2025/26Z: | W cyklu 2024/25Z: |
Kryteria oceniania
Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym w formie testu.
Kryteria oceniania:
0-59% - ocena niedostateczna,
60-68% - ocena dostateczna,
69-76% - ocena dostateczna plus,
77-84% - ocena dobra,
85-92% - ocena dobra plus,
93-100 % - ocena bardzo dobra.
Praktyki zawodowe
Literatura
1. K. Godłowski, Spór o Słowian, w: Narodziny średniowiecznej Europy, red. H. Samsonowicz, Warszawa 1999
2. A. Majewicz, Języki świata (wskazane fragmenty), PWN 1989
3. Języki indoeuropejskie pod red. L. Bednarczuka, t. 1-2 (wskazane rozdziały), Warszawa 1986-1988
Lektura uzupełniająca (do wglądu u prowadzącego zajęcia)
Основы балканского языкознания, т. 1 – Ленинград 1990, т. 2 – С. Петербург 1998
|
W cyklu 2022/23Z:
1. A. Majewicz, Języki świata (wiadomości dotyczące języków bałkańskich), PWN 1989.
2. Języki indoeuropejskie pod red. L. Bednarczuka, t. 1-2 (rozdziały dotyczące języków bałkańskich), Warszawa 1986-1988.
3. I. Sawicka, J. Sujecka, Wprowadzenie do bałkanologii. Etnosy - Języki - Areały - Konceptualizacje, Warszawa 2015. |
W cyklu 2024/25Z:
1. A. Majewicz, Języki świata (wiadomości dotyczące języków bałkańskich), PWN 1989.
2. Języki indoeuropejskie pod red. L. Bednarczuka, t. 1-2 (rozdziały dotyczące języków bałkańskich), Warszawa 1986-1988.
3. I. Sawicka, J. Sujecka, Wprowadzenie do bałkanologii. Etnosy - Języki - Areały - Konceptualizacje, Warszawa 2015. |
W cyklu 2025/26Z:
1. A. Majewicz, Języki świata (wiadomości dotyczące języków bałkańskich), PWN 1989.
2. Języki indoeuropejskie pod red. L. Bednarczuka, t. 1-2 (rozdziały dotyczące języków bałkańskich), Warszawa 1986-1988.
3. I. Sawicka, J. Sujecka, Wprowadzenie do bałkanologii. Etnosy - Języki - Areały - Konceptualizacje, Warszawa 2015. |
Uwagi
|
W cyklu 2022/23Z:
1. Zajęcia będą realizowane w trybie zdalnym (aplikacja MS Teams).
2. Metody i kryteria oceniania:
Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym w formie testu.
Kryteria oceniania:
0-59% - ocena niedostateczna,
60-68% - ocena dostateczna,
69-76% - ocena dostateczna plus,
77-84% - ocena dobra,
85-92% - ocena dobra plus,
93-100 % - ocena bardzo dobra. |
W cyklu 2024/25Z:
Metody i kryteria oceniania:
Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym w formie testu.
Kryteria oceniania:
0-59% - ocena niedostateczna,
60-68% - ocena dostateczna,
69-76% - ocena dostateczna plus,
77-84% - ocena dobra,
85-92% - ocena dobra plus,
93-100 % - ocena bardzo dobra. |
W cyklu 2025/26Z:
Metody i kryteria oceniania:
Przedmiot kończy się egzaminem pisemnym w formie testu.
Kryteria oceniania:
0-59% - ocena niedostateczna,
60-68% - ocena dostateczna,
69-76% - ocena dostateczna plus,
77-84% - ocena dobra,
85-92% - ocena dobra plus,
93-100 % - ocena bardzo dobra. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: