Literatura albańska 2511-s1BAL1L-LA

Zajęcia są podzielone na bloki tematyczne. Głównym kluczem metodologicznym do omawiania materiału będzie ujęcie chronologiczne. Ważnym elementem wykładów będzie przybliżanie kontekstu historycznego i dogłębna analiza realiów społecznych i politycznych. Analizie zostaną poddane zarówno dzieła kluczowych autorów, jak i twórczość albańskich pisarzy na tle rozwoju europejskiej literatury, szczególnie w XIX i XX wieku.
Zajęcia będą się składały z następujących bloków tematycznych:
1. Wstęp do dziejów, historii i kultury albańskiej – na tym tle zostanie omówiona teoria kręgów kulturowych w albańskiej kulturze.
2. Oralność i piśmienność – historia literatury i ujęcie antropologiczne.
3. Pierwsze świadectwa piśmiennictwa w języku albańskim – kontekst historyczny i pierwsze próby pisania w języku albańskim.
4. Humanizm europejski wieku odrodzenia i pisarze albańscy piszący po łacinie.
5. Literatura dawna w Albanii i w diasporze do końca XVII wieku.
6. Literatura powstała w języku albańskim podczas panowania osmańskiego. Wpływy perskie i arabskie.
7. Początki nowoczesnej literatury albańskiej (I poł. XIX wieku). Rola diaspory albańskiej, mieszkającej poza Imperium Osmańskim, z naciskiem na działalność Arbreszów w południowych Włoszech, na tle rozwoju romantyzmu w Europie na przełomie XVIII i XIX wieku.
8. Literatura Odrodzenia Narodowego (do 1920 roku) – albański romantyzm i początki realizmu
9. Literatura pierwszej połowy XX wieku.
10. Literatura epoki komunizmu w Albanii (1945-1990)
11. Literatura albańska na obszarze byłej Jugosławii.
12. Diaspory albańskie i ich literatury w drugiej połowie XX wieku.
13. Literatura albańska po 1990 roku – próba scalenia różnych nurtów, ruchów, inspiracji.

Całkowity nakład pracy studenta

konwersatorium literatura albańska - 6 pkt ECTS = ok. 150 godz. Godziny kontaktowe: konwersatorium 30 godz. + konsultacje: do ok. 10 godz. = ok. 40 godz. Praca własna studenta: przygotowanie do zajęć (przygotowanie do omawiania lektury - 15 godz. w tym czytanie zadanej literatury – 75) = 90 godz. Przygotowanie do zaliczenia egzaminu końcowego: ok. 20 godz.

Efekty uczenia się - wiedza

Student: K_W04: ma podstawową wiedzę o literaturze z bałkańskiego obszaru. kulturowego obejmującą jej periodyzację, genologię oraz twórczość wybranych autorów. K_W05: ma podstawową wiedzę z zakresu literaturoznawstwa ogólnego i bałkanologii. K_W06: ma podstawową wiedzę o powiązaniach filologii z pokrewnymi naukami humanistycznymi. K_W07: ma wiedzę o podstawowej terminologii i metodologii badań w dziedzinie filologii. K_W08: ma podstawową wiedzę o wybranych zagadnieniach historycznych, społecznych, religijnych, filozoficznych i politycznych warunkujących rozwój bałkańskiego obszaru kulturowego. K_W10: ma podstawową wiedzę o wybranych zagadnieniach, historycznych, społecznych, religijnych, filozoficznych i politycznych w wymiarze międzykulturowym.

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: K_U01: potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje przy użyciu różnych źródeł, sposobów oraz narzędzi / technik informacyjno-komunikacyjnych. K_U03: rozumie odmienne postrzeganie życia społecznego przez osoby pochodzące z rożnych środowisk i kultur. K_U06: potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami właściwymi dla filologii. K_U07: potrafi pracować wedle celów i wskazówek formułowanych przez opiekuna naukowego. K_U10: umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje umiejętności badawcze. K_U11: umie umiejscowić poznawane utwory w ogólnym kontekście historyczno- kulturowym. K_U12: umie rozpoznać rodzaj literacki i gatunkową konwencję poznawanych utworów. K_U13: umie dokonać analizy i interpretacji poznawanych utworów z użyciem podstawowej terminologii i właściwych metod. K_U17: posiada umiejętność argumentowania z wykorzystaniem poglądów innych badaczy oraz formułowania wniosków.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student: K_K01: ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju. K_K03: docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe bałkańskiego obszaru kulturowego i ma świadomość odpowiedzialności za ich zachowanie. K_K07: potrafi rozpoznać różne rodzaje tekstów kultury oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem odpowiednich metod.

Metody dydaktyczne

Zajęcia mają charakter wykładu informacyjnego (tj. konwencjonalnego) z elementami wykładu konwersatoryjnego wykładu problemowego oraz ćwiczeń. Spośród metod dydaktycznych poszukujących stosuje się klasyczną metodę problemową. Na wykładach omawiany jest proces dziejowy literatury na przestrzeni wieków i jej ścisłe powiązania z historią i kulturą kraju. Podkreślona zostaje zarówno specyfika literatury danego kraju bałkańskiego, jak i jej związki z literaturami zachodnioeuropejskimi. Ćwiczenia poświęcone są analizie i interpretacji poszczególnych utworów.

Metody dydaktyczne podające

- opis
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- referatu
- biograficzna
- klasyczna metoda problemowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Cychnerska
Artur Karasiński

Kryteria oceniania

Student przystępuje do egzaminu ustnego, który sprawdzi (1) wiedzę nabytą w trakcie zajęć – z historii danej literatury, a także (2) znajomość i umiejętność przeprowadzenia analizy i interpretacji wybranej losowo lektury omawianej w trakcie zajęć.

Praktyki zawodowe

brak

Literatura

Literatura podstawowa:
- R. Elsie, Zarys historii literatury albańskiej, tłum. I. Sawicka, Zeszyt I-IV, Wydawnictwo UMK, Toruń 2004-2005.
Literatura pomocnicza:
- K. Bihiku, A history of Albanian literature, Tiranë 1980.
- A. Pipa, Contemporary Albanian literature, East European Monographs, University of Columbia, Boulder 1990.
Teksty źródłowe:
- Czas Kultury 3/2011 – Shqipëria Sot.
- Y. Aliçka, Kompromis: 13 opowiadań albańskich, Pogranicze, Sejny 2002.
- E. Basha, Wiersze, Pogranicze, Sejny 1999.
- I. Kadare, Generał martwej armii, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984.
- I. Kadare, Krew za krew, Czytelnik, Warszawa 1988.
- I. Kadare, Kto przyprowadził Doruntinę, Kurpisz, Poznań 1991.
- I. Kadare, Akta Sprawy H, Kurpisz, Poznań 1994.
- I. Kadare, Potwór, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000.
- I. Kadare, Pałac snów, Znak, Kraków 2006.
- I. Kadare, Ślepy ferman: trzy mikropowieści, Pogranicze, Sejny 2010.
- G. Kapllani, Krótki podręcznik przekraczania granic, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2009.
- F. Kongoli, Psia skóra, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2007.
- F. Lubonja, Wolność zagrożona: wybór publicystyki z lat 1991-2002, Pogranicze, Sejny 2005.
- L. Lleshanaku, Dzieci natury, Słowo-Obraz-Terytoria, Gdańsk 2011.
- A. Podrimja, Skradziony płomień, Pogranicze, Sejny 2007.
- M. Saneja (red.), Nie jest za późno na miłość: antologia poezji albańskiej XX wieku, Pogranicze, Sejny 2005.
- S. Spasse, Nie byli osamotnieni, przeł. z języka rosysjkiego J. orłowski, Książka i Wiedza, Warszawa 1960.
- O. Vorpsi, Kraj, gdzie nigdy się nie umiera, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2008.
- O. Vorpsi, Ręka, której nie kąsasz, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2009.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2511-s1BAL1L-LA w USOSweb