Metodologia badań językoznawczych 2506-s2POL1L-MBJ

Wprowadzenie do metodologii ogólnej nauk
1. Podstawowe założenia, aparat pojęciowy, metody postępowania badawczego: hipoteza a twierdzenie, dedukcja a indukcja, uzasadnianie a wyjaśnianie; uzasadnianie hipotez a wyjaśnianie twierdzeń; weryfikacja a falsyfikacja hipotez naukowych (asymetria łącząca obie metody); operacje pomocnicze stosowane w nauce: definiowanie i klasyfikowanie (wraz z nałożonymi na nie zasadami poprawności logicznej). Ogólne zasady postępowania badawczego w nauce, które towarzyszą stawianiu i sprawdzaniu hipotez.
2. Definicje w nauce na tle definicji wyrażeń językowych (definicji słownikowych) w świetle opozycji terminu dyscypliny naukowej i jednostki leksykalnej języka naturalnego ogólnego.
3. Ogólna klasyfikacja nauk według kryterium przedmiotowego i metodologicznego. Miejsce językoznawstwa w systemie klasyfikacyjnym. Opozycja kontekstu odkrycia i kontekstu uzasadniania jako jedno z kluczowych rozróżnień w metodologii ogólnej, określających jej przedmiot i zakres.
4. Hipotetyzm i falsyfikacjonizm Karla R. Poppera na tle problemów ogólnej metodologii nauk. Zastosowanie falsyfikacji do uzasadniania hipotez językoznawczych. Teoria wiedzy naukowej K. R. Poppera. Metodologia naukowych programów badawczych Imre Lakatosa.
5. Thomasa Kuhna model rozwoju nauki. Teoria paradygmatów, jej miejsce w metodologii XX wieku.
6. Główne paradygmaty nauki a paradygmaty w językoznawstwie XX wieku (indukcjonizm a językoznawstwo historyczno-porównawcze, weryfikacjonizm a strukturalizm, falsyfikacjonizm a generatywizm, postmodernizm a językoznawstwo kognitywne).
7. Tradycyjne i nowe metody badawcze – możliwości i ograniczenia.
8. Pytania badawcze i źródła danych językowych.
9. Metody ilościowe w językoznawstwie – metody statystyczne i korpusowe.
10. Metody jakościowe w językoznawstwie. Łączenie metod ilościowych i jakościowych.
11. Cel i zakres teorii językoznawczej z punktu widzenia umiarkowanego racjonalizmu. Metody budowania modeli gramatyk generatywnych; ocena adekwatności modeli.

Wprowadzenie do metodologii ogólnej nauk
1. Podstawowe założenia, aparat pojęciowy, metody postępowania badawczego: hipoteza a twierdzenie, dedukcja a indukcja, uzasadnianie a wyjaśnianie; uzasadnianie hipotez a wyjaśnianie twierdzeń; weryfikacja a falsyfikacja hipotez naukowych (asymetria łącząca obie metody); operacje pomocnicze stosowane w nauce: definiowanie i klasyfikowanie (wraz z nałożonymi na nie zasadami poprawności logicznej). Ogólne zasady postępowania badawczego w nauce, które towarzyszą stawianiu i sprawdzaniu hipotez.
2. Definicje w nauce na tle definicji wyrażeń językowych (definicji słownikowych) w świetle opozycji terminu dyscypliny naukowej i jednostki leksykalnej języka naturalnego ogólnego.
3. Ogólna klasyfikacja nauk według kryterium przedmiotowego i metodologicznego. Miejsce językoznawstwa w systemie klasyfikacyjnym. Opozycja kontekstu odkrycia i kontekstu uzasadniania jako jedno z kluczowych rozróżnień w metodologii ogólnej, określających jej przedmiot i zakres.
4. Hipotetyzm i falsyfikacjonizm Karla R. Poppera na tle problemów ogólnej metodologii nauk. Zastosowanie falsyfikacji do uzasadniania hipotez językoznawczych. Teoria wiedzy naukowej K. R. Poppera. Metodologia naukowych programów badawczych Imre Lakatosa.
5. Thomasa Kuhna model rozwoju nauki. Teoria paradygmatów, jej miejsce w metodologii XX wieku.
6. Główne paradygmaty nauki a paradygmaty w językoznawstwie XX wieku (indukcjonizm a językoznawstwo historyczno-porównawcze, weryfikacjonizm a strukturalizm, falsyfikacjonizm a generatywizm, postmodernizm a językoznawstwo kognitywne).
7. Tradycyjne i nowe metody badawcze – możliwości i ograniczenia.
8. Pytania badawcze i źródła danych językowych.
9. Metody ilościowe w językoznawstwie – metody statystyczne i korpusowe.
10. Metody jakościowe w językoznawstwie. Łączenie metod ilościowych i jakościowych.
11. Cel i zakres teorii językoznawczej z punktu widzenia umiarkowanego racjonalizmu. Metody budowania modeli gramatyk generatywnych; ocena adekwatności modeli.

Wprowadzenie do metodologii ogólnej nauk
1. Podstawowe założenia, aparat pojęciowy, metody postępowania badawczego: hipoteza a twierdzenie, dedukcja a indukcja, uzasadnianie a wyjaśnianie; uzasadnianie hipotez a wyjaśnianie twierdzeń; weryfikacja a falsyfikacja hipotez naukowych (asymetria łącząca obie metody); operacje pomocnicze stosowane w nauce: definiowanie i klasyfikowanie (wraz z nałożonymi na nie zasadami poprawności logicznej). Ogólne zasady postępowania badawczego w nauce, które towarzyszą stawianiu i sprawdzaniu hipotez.
2. Definicje w nauce na tle definicji wyrażeń językowych (definicji słownikowych) w świetle opozycji terminu dyscypliny naukowej i jednostki leksykalnej języka naturalnego ogólnego.
3. Ogólna klasyfikacja nauk według kryterium przedmiotowego i metodologicznego. Miejsce językoznawstwa w systemie klasyfikacyjnym. Opozycja kontekstu odkrycia i kontekstu uzasadniania jako jedno z kluczowych rozróżnień w metodologii ogólnej, określających jej przedmiot i zakres.
4. Hipotetyzm i falsyfikacjonizm Karla R. Poppera na tle problemów ogólnej metodologii nauk. Zastosowanie falsyfikacji do uzasadniania hipotez językoznawczych. Teoria wiedzy naukowej K. R. Poppera. Metodologia naukowych programów badawczych Imre Lakatosa.
5. Thomasa Kuhna model rozwoju nauki. Teoria paradygmatów, jej miejsce w metodologii XX wieku.
6. Główne paradygmaty nauki a paradygmaty w językoznawstwie XX wieku (indukcjonizm a językoznawstwo historyczno-porównawcze, weryfikacjonizm a strukturalizm, falsyfikacjonizm a generatywizm, postmodernizm a językoznawstwo kognitywne).
7. Tradycyjne i nowe metody badawcze – możliwości i ograniczenia.
8. Pytania badawcze i źródła danych językowych.
9. Metody ilościowe w językoznawstwie – metody statystyczne i korpusowe.
10. Metody jakościowe w językoznawstwie. Łączenie metod ilościowych i jakościowych.
11. Cel i zakres teorii językoznawczej z punktu widzenia umiarkowanego racjonalizmu. Metody budowania modeli gramatyk generatywnych; ocena adekwatności modeli.

Wprowadzenie do metodologii ogólnej nauk
1. Podstawowe założenia, aparat pojęciowy, metody postępowania badawczego: hipoteza a twierdzenie, dedukcja a indukcja, uzasadnianie a wyjaśnianie; uzasadnianie hipotez a wyjaśnianie twierdzeń; weryfikacja a falsyfikacja hipotez naukowych (asymetria łącząca obie metody); operacje pomocnicze stosowane w nauce: definiowanie i klasyfikowanie (wraz z nałożonymi na nie zasadami poprawności logicznej). Ogólne zasady postępowania badawczego w nauce, które towarzyszą stawianiu i sprawdzaniu hipotez.
2. Definicje w nauce na tle definicji wyrażeń językowych (definicji słownikowych) w świetle opozycji terminu dyscypliny naukowej i jednostki leksykalnej języka naturalnego ogólnego.
3. Ogólna klasyfikacja nauk według kryterium przedmiotowego i metodologicznego. Miejsce językoznawstwa w systemie klasyfikacyjnym. Opozycja kontekstu odkrycia i kontekstu uzasadniania jako jedno z kluczowych rozróżnień w metodologii ogólnej, określających jej przedmiot i zakres.
4. Hipotetyzm i falsyfikacjonizm Karla R. Poppera na tle problemów ogólnej metodologii nauk. Zastosowanie falsyfikacji do uzasadniania hipotez językoznawczych. Teoria wiedzy naukowej K. R. Poppera. Metodologia naukowych programów badawczych Imre Lakatosa.
5. Thomasa Kuhna model rozwoju nauki. Teoria paradygmatów, jej miejsce w metodologii XX wieku.
6. Główne paradygmaty nauki a paradygmaty w językoznawstwie XX wieku (indukcjonizm a językoznawstwo historyczno-porównawcze, weryfikacjonizm a strukturalizm, falsyfikacjonizm a generatywizm, postmodernizm a językoznawstwo kognitywne).
7. Tradycyjne i nowe metody badawcze – możliwości i ograniczenia.
8. Pytania badawcze i źródła danych językowych.
9. Metody ilościowe w językoznawstwie – metody statystyczne i korpusowe.
10. Metody jakościowe w językoznawstwie. Łączenie metod ilościowych i jakościowych.
11. Cel i zakres teorii językoznawczej z punktu widzenia umiarkowanego racjonalizmu. Metody budowania modeli gramatyk generatywnych; ocena adekwatności modeli.

Literatura podstawowa:
Tadeusz Pawłowski, Tworzenie pojęć w naukach humanistycznych, Warszawa 1986, wyd. 2; rozdziały 1, 2 (s.9-53).
Jan Such, Problemy weryfikacji wiedzy, Warszawa 1975; rozdział II (s.74-128).
Tadeusz Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław 1961, wyd. 2; aneks: rozdziały 6, 7 (s.515-535).
Kazimierz Ajdukiewicz, Język i poznanie, tom 1, Warszawa 1985, wyd. 2, rozdział: Metodologiczne typy nauk (s.287-313).
Karl R. Popper, Logika odkrycia naukowego, Warszawa 1977.
Alan F. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką?, Wrocław 1993; rozdziały VIII, IX (s.121-148).
Stefan Amsterdamski, Tertium non datur? Szkice i polemiki, Warszawa 1994; rozdział: Tradycja i nowatorstwo (s.47-73).
Ireneusz Bobrowski, Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998.
Wojciech Sady, Spór o racjonalność naukową, Toruń 2013.
Aleksandra Janowska, Źródła w badaniach historycznojęzykowych, BPTJ 74, 2018.
Anna Kozłowska, Źródła w badaniach idiolektów, BPTJ 74, 2018.
Jadwiga Sambor, Język polski w świetle statystyki, WJP, s. 503–526.
Łukasz Grabowski, Milena Hebal-Jezierska, O różnych korpusowych metodach badawczych - próba krytycznej refleksji, Komunikacja Specjalistyczna 11, s. 65–83.
Ireneusz Bobrowski, Językoznawstwo racjonalne. Z zagadnień teorii językoznawczej i metodologii opisów gramatycznych, Kraków 1993.

Literatura podstawowa:
Tadeusz Pawłowski, Tworzenie pojęć w naukach humanistycznych, Warszawa 1986, wyd. 2; rozdziały 1, 2 (s.9-53).
Jan Such, Problemy weryfikacji wiedzy, Warszawa 1975; rozdział II (s.74-128).
Tadeusz Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław 1961, wyd. 2; aneks: rozdziały 6, 7 (s.515-535).
Kazimierz Ajdukiewicz, Język i poznanie, tom 1, Warszawa 1985, wyd. 2, rozdział: Metodologiczne typy nauk (s.287-313).
Karl R. Popper, Logika odkrycia naukowego, Warszawa 1977.
Alan F. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką?, Wrocław 1993; rozdziały VIII, IX (s.121-148).
Stefan Amsterdamski, Tertium non datur? Szkice i polemiki, Warszawa 1994; rozdział: Tradycja i nowatorstwo (s.47-73).
Ireneusz Bobrowski, Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998.
Wojciech Sady, Spór o racjonalność naukową, Toruń 2013.
Aleksandra Janowska, Źródła w badaniach historycznojęzykowych, BPTJ 74, 2018.
Anna Kozłowska, Źródła w badaniach idiolektów, BPTJ 74, 2018.
Jadwiga Sambor, Język polski w świetle statystyki, WJP, s. 503–526.
Łukasz Grabowski, Milena Hebal-Jezierska, O różnych korpusowych metodach badawczych - próba krytycznej refleksji, Komunikacja Specjalistyczna 11, s. 65–83.
Ireneusz Bobrowski, Językoznawstwo racjonalne. Z zagadnień teorii językoznawczej i metodologii opisów gramatycznych, Kraków 1993.

Literatura podstawowa:
Tadeusz Pawłowski, Tworzenie pojęć w naukach humanistycznych, Warszawa 1986, wyd. 2; rozdziały 1, 2 (s.9-53).
Jan Such, Problemy weryfikacji wiedzy, Warszawa 1975; rozdział II (s.74-128).
Tadeusz Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław 1961, wyd. 2; aneks: rozdziały 6, 7 (s.515-535).
Kazimierz Ajdukiewicz, Język i poznanie, tom 1, Warszawa 1985, wyd. 2, rozdział: Metodologiczne typy nauk (s.287-313).
Karl R. Popper, Logika odkrycia naukowego, Warszawa 1977.
Alan F. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką?, Wrocław 1993; rozdziały VIII, IX (s.121-148).
Stefan Amsterdamski, Tertium non datur? Szkice i polemiki, Warszawa 1994; rozdział: Tradycja i nowatorstwo (s.47-73).
Ireneusz Bobrowski, Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998.
Wojciech Sady, Spór o racjonalność naukową, Toruń 2013.
Aleksandra Janowska, Źródła w badaniach historycznojęzykowych, BPTJ 74, 2018.
Anna Kozłowska, Źródła w badaniach idiolektów, BPTJ 74, 2018.
Jadwiga Sambor, Język polski w świetle statystyki, WJP, s. 503–526.
Łukasz Grabowski, Milena Hebal-Jezierska, O różnych korpusowych metodach badawczych - próba krytycznej refleksji, Komunikacja Specjalistyczna 11, s. 65–83.
Ireneusz Bobrowski, Językoznawstwo racjonalne. Z zagadnień teorii językoznawczej i metodologii opisów gramatycznych, Kraków 1993.

Literatura podstawowa:
Tadeusz Pawłowski, Tworzenie pojęć w naukach humanistycznych, Warszawa 1986, wyd. 2; rozdziały 1, 2 (s.9-53).
Jan Such, Problemy weryfikacji wiedzy, Warszawa 1975; rozdział II (s.74-128).
Tadeusz Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław 1961, wyd. 2; aneks: rozdziały 6, 7 (s.515-535).
Kazimierz Ajdukiewicz, Język i poznanie, tom 1, Warszawa 1985, wyd. 2, rozdział: Metodologiczne typy nauk (s.287-313).
Karl R. Popper, Logika odkrycia naukowego, Warszawa 1977.
Alan F. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką?, Wrocław 1993; rozdziały VIII, IX (s.121-148).
Stefan Amsterdamski, Tertium non datur? Szkice i polemiki, Warszawa 1994; rozdział: Tradycja i nowatorstwo (s.47-73).
Ireneusz Bobrowski, Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998.
Wojciech Sady, Spór o racjonalność naukową, Toruń 2013.
Aleksandra Janowska, Źródła w badaniach historycznojęzykowych, BPTJ 74, 2018.
Anna Kozłowska, Źródła w badaniach idiolektów, BPTJ 74, 2018.
Jadwiga Sambor, Język polski w świetle statystyki, WJP, s. 503–526.
Łukasz Grabowski, Milena Hebal-Jezierska, O różnych korpusowych metodach badawczych - próba krytycznej refleksji, Komunikacja Specjalistyczna 11, s. 65–83.
Ireneusz Bobrowski, Językoznawstwo racjonalne. Z zagadnień teorii językoznawczej i metodologii opisów gramatycznych, Kraków 1993.

W roku akad. 2020/2021 – zajęcia zdalne będą się odbywać zgodnie z planem zajęć z wykorzystaniem platform MSTeams oraz Moodle.

W roku akad. 2020/2021 – zajęcia zdalne będą się odbywać zgodnie z planem zajęć z wykorzystaniem platform MSTeams oraz Moodle.

W roku akad. 2020/2021 – zajęcia zdalne będą się odbywać zgodnie z planem zajęć z wykorzystaniem platform MSTeams oraz Moodle.

W roku akad. 2020/2021 – zajęcia zdalne będą się odbywać zgodnie z planem zajęć z wykorzystaniem platform MSTeams oraz Moodle.