Teoria literatury 2506-s1POL3Z-TEL-W
Wykład obejmuje problematykę:
- teorię dzieła literackiego
- funkcje dzieła literackiego
- poznawanie dzieła literackiego
- morfologia i kompozycja dzieła literackiego
- stylistyka
- wersyfikacja
- genologia
- rodzaje literackie
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Metody dydaktyczne podające
Metody dydaktyczne poszukujące
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Przedmiot zakończony egzaminem ustnym obejmującym materiał z zakresu poetyki (konwersatorium) i teorii literatury (wykład i konwersatorium, obowiązuje lista lektur wskazana w sylabusie na dany rok akademicki). Egzamin przeprowadza się stacjonarnie lub zdalnie (wykładowca podaje informację o formie egzaminu na pierwszych zajęciach) - egzamin zdalny, za pośrednictwem platformy Teams, wymaga włączonej kamery i okazania dokumentu tożsamości. Szczegółowe zasady egzaminu i sposób jego oceniania są podane w sylabusie wykładu na dany rok akademicki.
Praktyki zawodowe
Brak.
Literatura
SPIS LEKTUR Z TEORII LITERATURY I POETYKI
(obowiązuje do egzaminu)
Wykaz skrótów najczęściej przywoływanych antologii:
GP = Genologia polska, oprac. E. Miodońska-Brookes i inni, Warszawa 1983.
PTL 1 = Problemy teorii literatury, [seria 1], wyb. dok., H. Markiewicz, Wrocław 1967 i wyd. nast.
PTL 2 = Problemy teorii literatury, seria 2, wyb. dok. H. Markiewicz, Wrocław 1976 i wyd. nast.
PTL 3 = Problemy teorii literatury, seria 3, wyb. dok. H. Markiewicz, Wrocław 1988.
PTLPM = Problemy teorii literatury w Polsce międzywojennej, wyb. dok. H. Markiewicz, Wrocław 1982.
Podręczniki i opracowania ogólne:
Arystoteles, Poetyka, przekł. i oprac. H. Podbielski, Wrocław 1983 (BN seria II, nr 209). Ze Wstępu ─ fragmenty pośw. „mimesis” i „katharsis”, s. XLV ─ LXXXIX oraz samodzielnie wybrane i przemyślane jedno zagadnienie z Po-etyki w kontekście propozycji współczesnych.
R. Wellek, A. Warren, Teoria literatury, Warszawa 1970 i wyd. nast.: cz. III: Zewnętrzna problematyka literatury; cz. IV: rozdz. 12: Sposób istnienia dzieła literackiego.
Nauka o literaturze:
T. Czeżowski, O naukach humanistycznych, w: tenże, Odczyty filozoficz-ne, Toruń 1969.
S. Skwarczyńska, Systematyka głównych kierunków w badaniach literackich, t. 1, Łódź 1948, rozdz. 1: Filologia.
Dzieło literackie:
R. Ingarden, Z teorii dzieła literackiego, w: tenże, Szkice z filozofii litera-tury; także w antologii: Problemy teorii literatury, [seria 1], wyb. dok. H. Markiewicz, Wrocław 1967 i wyd. nast.
W. Stróżewski, Dialektyka twórczości, Kraków 1983, rozdz. 1.1: „Twórczość” i pojęcia pokrewne, s. 11─17 oraz 4.2.1: Zasadnicze pytania dialektyki twórczości, s. 181─189.
A. Okopień-Sławińska, Rola konwencji w procesie historycznoliterackim, w t. zbior.: Proces historyczny w literaturze i sztuce, pod red. M. Janion i A. Piorunowej, Warszawa 1967.
M. Głowiński, Tradycja literacka. Próba zarysowania problematyki, w: PTL 1, także w: tenże, Intertekstualność, groteska, parabola, Kraków 2000 (ja-ko Prace wybrane Michała Głowińskiego, t. 5).
Funkcje dzieła literackiego:
A. Stoff, Przemiany funkcji literatury w świecie współczesnym a jej zobowiązania wobec człowieka, w t. zbior.: U progu trzeciego tysiąclecia, pod red. A. Białeckiej i J. J. Jadackiego, Warszawa 2001.
K. Rosner, Świat przedstawiony a funkcja poznawcza dzieła literackiego, w: PTL 2; dostępne także jako prwdr. w: „Studia Estetyczne” t. 7 (1970).
Poznawanie dzieła literackiego:
R. Ingarden, Formy poznawania dzieła literackiego. „Pamiętnik Literacki” 1936, z. 2; także w: PTLPM.
A. Stoff, Temat utworu literackiego, w: Z teorii dzieła literackiego, pod red. A. Stoffa i M. Cyzman, Toruń 2003, s. 121─144 i nadbitka.
J. Sławiński, Analiza, interpretacja i wartościowanie dzieła literackiego, w t. zbior.: Problemy metodologiczne współczesnego literaturoznawstwa, pod red. H. Markiewicza i J. Sławińskiego, Kraków 1976, przedr. w: tenże, Próby teoretycznoliterackie, Warszawa 1992 i wyd. nast.
A. Stoff, O pojęciu interpretacji. „Acta Universitatis Nicolai Copernici” Filologia Polska 41, Toruń 1993 i nadbitka.
S. Sawicki, Problematyka aksjologiczna w badaniach literackich, w t. zbior.: Problematyka aksjologiczna w nauce o literaturze, pod red. S. Sawickie-go i A. Tyszczyka, Lublin 1992; także w: tenże, Wartość ─ sacrum ─ Norwid, Lublin 1994.
Morfologia i kompozycja dzieła literackiego:
J. Kleiner, Treść i forma, w: tenże, Studia z zakresu teorii literatury, Lu-blin 1956 oraz w: tenże, W kręgu historii i teorii literatury, Warszawa 1981; również w: PTLPM.
S. Sawicki, Między autorem a podmiotem mówiącym. „Pamiętnik Literacki” 1977, z. 2; także w: tenże, Poetyka ─ interpretacja ─ sacrum, Warszawa 1981.
A. Stoff, O pojęciu kompozycji dzieła literackiego, w: Kompozycja dzieła literackiego, pod red. A. Stoffa, Toruń 2004.
J. Mukařovsky, Dialog a monolog, w: tenże, Wśród znaków i struktur, Warszawa 1970.
J. Sławiński, O opisie. „Teksty” 1981, nr 1; także w t. zbior.: Studia o narracji, pod red. J. Błońskiego i in., Wrocław 1982 oraz w: tenże, Próby teoretycznoliterackie, Warszawa 1992.
Stylistyka:
H. Kurkowska, S. Skorupka, Stylistyka polska. Zarys, Warszawa 1959 i wyd. nast. (dobra orientacja w szczegółowej problematyce stylistycznej).
J. Sławiński, Wokół teorii języka poetyckiego. „Twórczość” 1961, nr 12, także w: PTL 1 oraz w: tenże, Dzieło. Język. Tradycja, Warszawa 1974 (także w ramach Prac wybranych Janusza Sławińskiego, t. 2).
T. Dobrzyńska, Warunki interpretacji wypowiedzi metaforycznych, w t. zbior.: Teoria tekstu, pod red. T. Dobrzyńskiej, Wrocław 1986; przedr. w: taże, Mówiąc przenośnie... Studia o metaforze, Warszawa 1994.
M. Głowiński, O stylizacji, w t. zbior.: Problemy socjologii literatury, pod red. J. Sławińskiego, Wrocław 1971; także w antologii: Stylistyka polska, Warszawa 1973 oraz w: tenże, Style odbioru, Kraków 1977 i Intertekstualność, groteska, parabola, Kraków 2000.
K. Górski, Aluzja literacka. „Twórczość” 1961, nr 8; także w: tenże, Z historii i teorii literatury [seria 2], Warszawa 1964 oraz w antologiach: Stylistyka polska, Warszawa 1973 i PTL 1, [od wyd. 2!], (Tylko część ogólna i tzw. aluzja bezpośrednia).
Wersyfikacja:
M. Dłuska, Wiersz. „Język Polski” 1962, nr 1/2; także w: PTL 1.
S. Sawicki, Wokół opozycji: wiersz-proza, w t. zbior.: Metryka słowiańska, pod red. Z. Kopczyńskiej i L. Pszczołowskiej, Wrocław 1971; także w: PTL 2; oraz w: tenże, Poetyka ─ interpretacja ─ sacrum, Warszawa 1981 (wymiennie z pracą Z. Jarosińskiego).
Z. Jarosiński, Postacie poezji, Warszawa 1985, rozdz. Kształt współczesnego wiersza, s.129─160 (wymiennie z pracą S. Sawickiego).
Genologia:
S. Skwarczyńska, Wstęp do nauki o literaturze, t. 3, Warszawa 1965: s. 35─37, 72─75, 312─319, 338─341 [fragmenty dotyczące rozróżnienia przed-miotów, pojęć i terminów genologicznych].
M. Głowiński, Gatunek literacki i problemy poetyki historycznej, w t. zbior.: Proces historyczny w literaturze i sztuce, pod red. M. Janion i A. Piorunowej, Warszawa 1967; także w: PTL 2 i GP.
Epika:
E. Auerbach, Mimesis, Warszawa 1968, t. 1, rozdz. Blizna Odyseusza.
M. Jasińska, Narrator w powieści. „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 1962, z. 1; szerzej dost. w antologiach: PTL 1 i GP.
A. Stoff, „Imago hominis”. Postać w dziele literackim, w: tenże, „Zagłoba sum!” Studium postaci literackiej, Toruń 2006.
A. Stoff, Poetyka i semantyka literackich zobrazowań przestrzeni miasta, w t. zbior.: Miasto ─ kultura ─ literatura, pod red. J. Daty, Gdańsk 1993; przedr. w: tenże, Studia z teorii literatury i poetyki historycznej, Lublin 1997 (cztery zakresy problematyki przestrzeni literackiej).
R. Humphrey, Strumień świadomości – techniki. „Pamiętnik Literacki” 1970, z. 4; także w: Studia z teorii literatury. Archiwum przekładów „Pamiętni-ka Literackiego”, Wrocław 1977.
M. Bachtin, Epos a powieść. „Pamiętnik Literacki” 1970, z. 3; także w: Studia z teorii literatury. Archiwum przekładów “Pamiętnika Literackiego”, Wrocław 1977; także w: tenże, Problemy literatury i estetyki, Warszawa 1982.
L. Fryde, Problem noweli, w: tenże, Wybór pism krytycznych, Warszawa 1966; także w: „Pamiętnik Literacki” 1961, z. 1 i w: PTLPM.
R. Turasiewicz, St. Stabryła, Wstęp do: Nowele antyczne, Wrocław 1986 (BN seria II, nr 213); (wył. fragm. „Wokół pojęcia noweli”, s. III─VII oraz orientacja co do sposobu występowaniu noweli w innych gatunkach literatury antycznej).
Liryka:
O. Ortwin, O liryce i wartościach lirycznych, w: tenże, Próby przekrojów, Lwów 1936; także w: tenże, Pisma krytyczne, Kraków 1970, t. 2; także w: PTLPM i GP.
Cz. Zgorzelski, Historycznoliterackie perspektywy genologii w badaniach nad liryką, „Pamiętnik Literacki” 1965, z. 2 oraz w: PTL 2 (tylko własna pro-pozycja genologiczna autora ─ rozdz. 2).
E. Balcerzan, Sytuacja gatunków, w: tenże, Przez znaki, Poznań 1972 (stąd wstęp: s. 132─133 oraz trzy warianty obecności gatunków w poezji: s. 150─194).
Dramat:
P. Szondi, Teoria nowoczesnego dramatu, Warszawa 1976, rozdz. 1: Dramat.
I. Sławińska, Struktura dzieła teatralnego, w: PTL 1; przedr. pt.: Główne problemy struktury dramatu w antologii: Wprowadzenie do nauki o teatrze, o-prac. J. Degler, Wrocław 1974 i wyd. nast.; wersja rozszerzona pt.: Czytanie dramatu w: taże, Odczytywanie dramatu, Warszawa 1988.
A. Stoff, Dramat i czas. „Acta Universitatis Nicolai Copernici” Filologia Polska 45, Toruń 1995 oraz nadbitka.
J. Błoński, Dramat i przestrzeń. „Dialog” 1977, nr 8; także w t. zbior.: Przestrzeń i literatura, pod red. M. Głowińskiego i A. Okopień-Sławińskiej, Wrocław 1978 oraz w antologii: Problemy teorii dramatu i teatru, oprac. J. Degler, Wrocław 1988 (wymiennie z pracą H. M. Karasińskiej).
H. M. Karasińska, Przestrzeń w dramacie ─ przestrzeń teatralna, „Tek-sty” 1977, nr 4 (wymiennie z pracą J. Błońskiego).
A. Stoff, Formy wypowiedzi dramatycznej, Toruń 1985 (orientacja w różnorodnści zjawisk językowych w dramacie).
Uwagi
|
W cyklu 2022/23Z:
Osoby prowadzące wykład kursowy są egzaminatorami z teorii literatury. Zapisanie się do danej grupy jest jednocześnie wyborem egzaminatora. |
W cyklu 2023/24Z:
Osoby prowadzące wykład kursowy są egzaminatorami z teorii literatury. Zapisanie się do danej grupy jest jednocześnie wyborem egzaminatora. |
W cyklu 2024/25Z:
Osoby prowadzące wykład kursowy są egzaminatorami z teorii literatury. Zapisanie się do danej grupy jest jednocześnie wyborem egzaminatora. |
W cyklu 2025/26Z:
Osoby prowadzące wykład kursowy są egzaminatorami z teorii literatury. Zapisanie się do danej grupy jest jednocześnie wyborem egzaminatora. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: