Kultura języka 2506-s1POL3Z-KJE

Kurs jest prowadzony w semestrze zimowym w formie 30-godzinnego konwersatorium. Skierowany jest do studentów filologii polskiej, którym zagadnienia poprawności i sprawności językowej powinny być szczególnie bliskie.
Celem zajęć jest zapoznanie studenta z pojęciami z zakresu teorii kultury języka oraz z wybranymi zagadnieniami poprawności ortograficznej, interpunkcyjnej, fleksyjnej, słowotwórczej i składniowej. Zajęcia służą kształtowaniu świadomości językowej studentów i wyrabiają w nich dbałość o język ojczysty. Przygotowują ponadto do samodzielnego rozstrzygania problemów językowych.

W cyklu 2022/23Z:

Cel zajęć:
– zapoznanie z podstawowym aparatem pojęciowym językoznawstwa normatywnego (poprawność językowa, sprawność językowa, estetyka komunikatu językowego, etyka językowego porozumiewania się; normy językowe, uzus, innowacja językowa, błąd językowy, kryteria oceny innowacji językowych, tendencje rozwojowe współczesnej polszczyzny);
– przedstawienie podstawowych współczesnych tendencji rozwojowych w obrębie gramatyki i omówienie wybranych zjawisk szczegółowych (błędy gramatyczne, leksykalne, błędy ortograficzne i interpunkcyjne);
– kształcenie świadomości językowej studentów i dbałości o język polski;
– przygotowanie do samodzielnego rozstrzygania problemów językowych.

W cyklu 2023/24Z:

W cyklu 2024/25Z:

W cyklu 2025/26Z:

Całkowity nakład pracy studenta

Nakład pracy do roku akademickiego 2020/2021 Student w trakcie realizacji przedmiotu uzyskuje 3 punkty ECTS w następującym układzie: 1) uczestnictwo w zajęciach - 30 godzin (1 ECTS); 2) bezpośredni kontakt z prowadzącym w ramach konsultacji - 5 godzin (0,2 ECTS); 3) samodzielne przygotowanie się do poszczególnych zajęć oraz do zaliczenia - 55 godzin (1,8 ECTS). Nakład pracy od roku akademickiego 2021/2022 Student w trakcie realizacji przedmiotu uzyskuje 2 punkty ECTS w następującym układzie: 1) uczestnictwo w zajęciach - 30 godzin (1 ECTS); 2) bezpośredni kontakt z prowadzącym w ramach konsultacji - 5 godzin (0,2 ECTS); 3) samodzielne przygotowanie się do poszczególnych zajęć oraz do zaliczenia - 25 godzin (0,8 ECTS).

Efekty uczenia się - wiedza

Student/ Studentka: W1: objaśnia podstawowe pojęcia z zakresu językoznawstwa normatywnego - K_W01; K_W02; K_W03; K_07 W2: rozpoznaje właściwe użycia języka, objaśnia przyczyny powstawiania innowacji językowych oraz ewolucji normy językowej - K_W01; K_W02; K_W03;

Efekty uczenia się - umiejętności

Student/ Studentka: U1: formułuje w mowie i na piśmie opinie na temat właściwego użycia języka w różnych rejestrach i odmianach, korzystając z kompendiów poprawnościowych (m.in. słowniki, poradnie językowe, poradniki, gramatyki) oraz opublikowanych wyników badań - K_U01; K_U02; K_U04; K_U16; K_U17 U2: formułuje w mowie i na piśmie opinie na temat poprawności wyrażeń językowych, rozpoznaje błędy językowe, klasyfikuje je oraz objaśnia mechanizmy ich powstania - K_U01; K_U10; K_U15; K_U16; K_U17.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student/ Studentka: K1: ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju - K_K01 K2: potrafi pozyskiwać informacje służące do rozwiązywania problemów językowych - K_K08 K3: podaje przykłady wpływu właściwego użycia języka na komunikację w środowisku prywatnym i zawodowym - K_K06

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- opis

Metody dydaktyczne poszukujące

- projektu
- referatu
- klasyczna metoda problemowa
- ćwiczeniowa
- okrągłego stołu

Wymagania wstępne

Wiedza z zakresu gramatyki opisowej języka polskiego.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2022/23Z:

Małgorzata Gębka-Wolak

W cyklu 2025/26Z:

Małgorzata Gębka-Wolak

W cyklu 2023/24Z:

Małgorzata Gębka-Wolak
Joanna Kulwicka-Kamińska

W cyklu 2024/25Z:

Małgorzata Gębka-Wolak
Joanna Kulwicka-Kamińska

Kryteria oceniania

Zajęcia z kultury języka kończą się zaliczeniem z ocenę.

Warunki uzyskania zaliczenia - weryfikowania efektów uczenia się:
1. Kontrola ciągła przygotowania do zajęć, wykonywania ćwiczeń na zajęciach i w domu;
W1, W2, U1, U2, K1, K2, K3

2. Kontrola końcowa: forma określona przez prowadzącego w danym cyklu zajęć, np. 1. test końcowy, 2. referat/ prezentacja projektu, 3. praca zaliczeniowa, semestralna.
W1, W2, U1, U2, K1, K2, K3

Skala oceniania:
91-100% - bardzo dobry
86-90%- dobry plus
76-85%- dobry
71-75% - dostateczny plus
61-70% - dostateczny
poniżej 60% - niedostateczny

Praktyki zawodowe

Brak

Literatura

LEKTURA PODSTAWOWA

1. A. Krawczuk, M. Gębka-Wolak, Właściwe użycia składniowe polszczyzny. Poradnik z ćwiczeniami nie tylko dla Ukraińców, Toruń 2025; rozdział 1, "Zagadnienia normatywne współczesnej polskiej składni".

2. A. Markowski, Teoria kultury języka, [w:] tegoż, Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 9–155 (zagadnienia wskazane na zajęciach).

3. H. Jadacka, Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005 (zagadnienia wskazane na zajęciach).

Wskazane na zajęciach wybrane artykuły problemowe z poradni językowych, Dobrego słownika, Obserwatorium Językowego UW.

LEKTURA UZUPEŁNIAJĄCA

Literatura dodatkowa:

Elektroniczna bibliografia normatywna 1990–2016 (ElBiNo 1990–2016)
https://elbino.pl/