Prowadzony w cyklach: 2022/23L, 2023/24L, 2024/25L

Kod ISCED: 0232

Punkty ECTS: 1

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Humanistyczny

Redagowanie artykułów słownikowych 2506-s1POL3L-RAS

Program zajęć obejmuje dwa bloki tematyczne:
1) teoretyczny - którego celem jest
a) wprowadzenie podstawowych pojęć z zakresu leksykografii (makro- i mikrostruktura słownika, artykuł hasłowy, forma hasłowa), typologii słowników, typów definicji, błędów w definiowaniu,
b) zaznajomienie studentów z zasadami poprawnego opracowywania artykułów hasłowych,
c) zapoznanie studentów z rynkiem leksykograficznym w Polsce: współczesne zasady i metody opracowywania słowników, problemy współczesnej leksykografii;

2) praktyczny - ukierunkowany na:
a) kształtowanie umiejętności krytycznej oceny haseł słownikowych i umiejętności samodzielnego poprawnego opracowania artykułu hasłowego,
b) zapoznanie studentów z procesem powstawania słownika od wypracowania koncepcji do ukończenia pracy przez autorów haseł.

W cyklu 2022/23L:

1. Leksykografia. Co to jest słownik? Słownik a encyklopedia.
teksty na ten temat: Żmigrodzki 2003: 14–27, Żmigrodzki 2008: 15‒24, Piotrowski 2001: 15–36, Haß-Zumkehr 2001: 292–296

2. Typologia słowników.
teksty do przeczytania na zajęcia: Żmigrodzki 2008: 79‒97

3. Społeczna rola słownika. Po co pisze się słowniki?
teksty na ten temat: Haß-Zumkehr 2001, Kubicka 2009
referaty: (1) Bańko 2003, (2) Bańko 2004

4. Współczesne słowniki języka polskiego.
teksty na ten temat: Żmigrodzki 2003: 34–36 + SJPD – Wstęp // Bańko 2001: 78–91 + ISJP – Wstęp // Żmigrodzki, Bańko, Dunaj, Przybylska 2007 + www.wsjp.pl (Wstęp), Żmigrodzki 2012, Czelakowska 2012; http://leksykografia.uw.edu.pl/
teksty do przeczytania na zajęcia: Żmigrodzki 2011

5. Hasłowanie. Mikro- i makrostruktura słownika.
teksty do przeczytania na zajęcia: Żmigrodzki 2003: 52–111

6. Korpusy i leksykografia korpusowa.
teksty na ten temat: Bańko 2001: 34–49, Biel 2015
teksty do przeczytania na zajęcia: Bańko 2001: 34–49, Górski, Łaziński 2012
referat: (3) Bańko 2012 + Górski 2012

7. Wizyta w pracowni Słownika polszczyzny XVI wieku

8. Informacja semantyczna w słownikach ogólnych.
teksty na ten temat: Żmigrodzki 2003: 45–52, Żmigrodzki 2008: 127‒167, Grochowski 2004
teksty do przeczytania na zajęcia: Grochowski 1982: 71‒79
referaty: (4) Czelakowska 2014, (5) Żmigrodzki 2008: 172–197, (6) Bańko 2008

9. Indefinibilia i NSM. Definicje potoczne a naukowe, definicje ostensywne.
teksty na ten temat: Wierzbicka 2006: 25–33
teksty do przeczytania na zajęcia: Bańko 2001: 123–142
referat: (7) Bańko 2001: 143‒149

10. Definiowanie: budowa definicji, błędy w definiowaniu.
teksty na ten temat: Bednarek, Grochowski 1993, r. VI, Żmigrodzki 2008: 127–167
teksty do przeczytania na zajęcia: Bańko 2001: 103–110 + 111–122

11. Informacja gramatyczna w słownikach ogólnych.
teksty na ten temat: Bańko 2001: 50–61, Ulitzka 2008
teksty do przeczytania na zajęcia: Bańko 2001: 50‒61

12. Informacja pragmatyczna w słownikach ogólnych. Kwalifikatory.
teksty na ten temat: Bogusławski, Danielewiczowa 2005
teksty do przeczytania na zajęcia: Kurkiewicz 2007

13. Związki frazeologiczne w słownikach ogólnych.
teksty na ten temat: Bańko 2001: 149–169, Fliciński 2008
teksty do przeczytania na zajęcia: Węgrzynek 2007

Zajęcia będą odbywały się w czasie rzeczywistym na platformie Microsoft Teams.

W cyklu 2023/24L:

1. Leksykografia. Co to jest słownik? Słownik a encyklopedia.
teksty na ten temat: Żmigrodzki 2003: 14–27, Żmigrodzki 2008: 15‒24, Piotrowski 2001: 15–36, Haß-Zumkehr 2001: 292–296

2. Typologia słowników.
teksty do przeczytania na zajęcia: Żmigrodzki 2008: 79‒97

3. Społeczna rola słownika. Po co pisze się słowniki?
teksty na ten temat: Haß-Zumkehr 2001, Kubicka 2009
referaty: (1) Bańko 2003, (2) Bańko 2004

5. Hasłowanie. Mikro- i makrostruktura słownika.
teksty do przeczytania na zajęcia: Żmigrodzki 2003: 52–111

7. Wizyta w pracowni Słownika polszczyzny XVI wieku

11. Informacja gramatyczna w słownikach ogólnych.
teksty na ten temat: Bańko 2001: 50–61, Ulitzka 2008
teksty do przeczytania na zajęcia: Bańko 2001: 50‒61

12. Informacja pragmatyczna w słownikach ogólnych. Kwalifikatory.
teksty na ten temat: Bogusławski, Danielewiczowa 2005
teksty do przeczytania na zajęcia: Kurkiewicz 2007

13. Związki frazeologiczne w słownikach ogólnych.
teksty na ten temat: Bańko 2001: 149–169, Fliciński 2008
teksty do przeczytania na zajęcia: Węgrzynek 2007

Zajęcia będą odbywały się w czasie rzeczywistym na platformie Microsoft Teams.

W cyklu 2024/25L:

1. Leksykografia. Słownik a encyklopedia.

2. Wikipedia i jej twórcy.

3. Typologia słowników.

4. Współczesne słowniki języka polskiego.

5. Społeczna rola słownika.

6. Makro- i mikrostruktura słownika.

7. Korpusy w leksykografii.

8. Wizyta w pracowni Słownika polszczyzny XVI wieku.

9. Słowniki poprawnościowe.

10. Słowniki dla obcokrajowców.

11. Informacja pragmatyczna w słownikach ogólnych.

12. Słowniki w wykładni językowej.

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli: godziny kontaktowe przewidziane w planie studiów dla danego przedmiotu: - udział w zajęciach - 1 ECTS, - konsultacje bezpośrednie - 0,5 ECTS. 2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta /słuchacza/uczestnika kursu potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu (przygotowanie do zajęć oraz przygotowania się do uczestnictwa w procesie oceniania) - 0,5 ECTS.

Efekty uczenia się - wiedza

student: W1: zna podstawowe pojęcia leksykografii: makro- mikrostruktura słownika, artykuł hasłowy, forma hasłowa, hasłowanie - K_W01 W2: zna typologię słowników - K_W01, K_W17 W3: zna słowniki ogólne współczesnego języka polskiego - K_W17 W4: zna typy definicji i błędy w definiowaniu - K_W17

Efekty uczenia się - umiejętności

student: U1: rozpoznaje błędy w opisach słownikowych i umie je poprawić - K_U11, K_U13, K_U14 U2: potrafi samodzielnie opracować artykuł hasłowy zgodnie z podanymi zasadami - K_U03, K_U11, K_U13, K_U14

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

student: K1: potrafi pracować w zespole, pełniąc różne role - K_K10

Metody dydaktyczne

W zależności od prezentowanej tematyki.

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- referatu
- klasyczna metoda problemowa
- ćwiczeniowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2023/24L:

Magdalena Bizior
Mirosław Strzyżewski

W cyklu 2024/25L:

Magdalena Bizior
Emilia Kubicka
Mirosław Strzyżewski
Sebastian Żurowski

W cyklu 2022/23L:

Magdalena Bizior
Mirosław Strzyżewski

Kryteria oceniania

Podstawą zaliczenia jest:
a) czynne uczestnictwo w zajęciach, polegające również na wykonywaniu zlecanych ćwiczeń - K_W01, K_W17, K_U03, K_U11, K_U13, K_U14, K_K10
oraz
b) napisanie na ostatnich zajęciach pracy zaliczeniowej na zadany temat o objętości 200 słów (plus minus 20%) - K_W01, K_W17, K_U03, K_U11, K_U13, K_U14

Ocena końcowa składa się z następujących elementów:
- analiza trzech artykułów hasłowych ze wskazanych słowników - 50% oceny końcowej;
- oddanie końcowej pracy zaliczeniowej zgodnej z wymogami - 50% oceny końcowej.

Literatura

Mirosław Bańko, Z historii antyleksykografii, Warszawa 2020.
Mirosław Bańko, Magdalena Majdak, Maciej Czeszewski (red.), Słowniki dawne i współczesne, http://www.leksykografia.uw.edu.pl/.
Dariusz Jamielniak, Życie wirtualnych dzikich. Netnografia Wikipedii, największego projektu współtworzonego przez ludzi, tłum. W. Pędzich, Warszawa 2013.
Emilia Kubicka, Lech Zieliński, Sebastian Żurowski (red.), Język(i) w prawie. Zastosowania językoznawstwa i translatoryki w praktyce prawniczej, Toruń 2019.
Tadeusz Piotrowski, Zrozumieć leksykografię, Warszawa 2001.
Piotr Żmigrodzki, Wprowadzenie do leksykografii polskiej, Katowice 2003 (2005, 2009).
Piotr Żmigrodzki, Słowo - słownik - rzeczywistość, Kraków 2008.

W cyklu 2022/23L:

BAŃKO M., 2001: Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa. Studia nad słownikiem jednojęzycznym, Warszawa
BAŃKO M., 2003: Słowniki ortograficzne w Polsce – fenomen socjologiczny, „Prace Filologiczne”, t. XLVIII, s. 7–32
BAŃKO M., 2004: Popularne słowniki w popularnej prasie. Przyczynek do społecznego obrazu słownika, „Prace Filologiczne”, t. XLIX, s. 7–21
BAŃKO M., 2008: O tzw. prozodii semantycznej i jej opisie w słownikach, [w:] Nowe studia leksykogra-ficzne 2, red. P. Żmigrodzki, R. Przybylska, Kraków, s. 151–161
BAŃKO M., 2012: NKJP w oczach leksykografa, [w:] Narodowy Korpus Języka Polskiego, red. A. Prze-piórkowski, M. Bańko, R. L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa, s. 283–290
BAŃKO M., MAJDAK M., CZESZEWSKI M., Słowniki dawne i współczesne, http://leksykografia.uw.edu.pl/
BEDNAREK A., GROCHOWSKI M., 1993: Zadania z semantyki językoznawczej, Toruń
BIEL Ł., 2015: Translatoryka korpusowa, „Rocznik Przekładoznawczy”, t. 10, s. 15‒40
BOGUSŁAWSKI A., DANIELEWICZOWA M., 2005: Wstęp, [w:] Verba polona abscondita. Sonda słowni-kowa III
CZELAKOWSKA A., 2012: Wielki słownik języka polskiego PAN jako słownik elektroniczny, „Język Pol-ski”, R. XCII, z. 5, s. 336–347
CZELAKOWSKA A., 2014: Polisemia regularna – między semantyką a kontekstem, „LingVaria”, t. IX, s. 45–58
FLICIŃSKI P., 2008: Frazeologia w Wielkim słowniku języka polskiego a zasób związków idiomatycz-nych współczesnej polszczyzny, [w:] Nowe studia leksykograficzne 2, red. P. Żmigrodzki, R. Przybylska, Kraków, s. 105–116
GÓRSKI R. L., 2012: Zastosowanie korpusów w badaniu gramatyki, [w:] Narodowy Korpus Języka Pol-skiego, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R. L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa, s. 291–299
GÓRSKI R., L., ŁAZIŃSKI M., 2012: Reprezentatywność i zrównoważenie korpusu, [w:] Narodowy Kor-pus Języka Polskiego, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R. L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa, s. 25–37
GROCHOWSKI M., 1982: Zarys leksykologii i leksykografii, Toruń
GROCHOWSKI M., 2004: Informacja semantyczna w słownikach popularnych i naukowych. Postulaty metodologiczne, „Poradnik Językowy”, z. 9, s. 8–18
HAß-ZUMKEHR U., 2001: Deutsche Wörterbücher – Brennpunkt von Sprach- und Kulturgeschichte, Ber-lin–New York
KUBICKA E., 2009: Odbicie języka czy jego projekcja? Kilka uwag o „Wielkim słowniku frazeologicznym języka polskiego” Piotra Müldnera-Nieckowskiego, „LingVaria”, t. 8, s. 33–46
KURKIEWICZ J., 2007: Kwalifikatory w Wielkim słowniku języka polskiego, [w:] Nowe studia leksyko-graficzne, red. P. Żmigrodzki, R. Przybylska, Kraków, s. 29–45
PĘZIK P., 2012: NKJP w warsztacie tłumacza, [w:] Narodowy Korpus Języka Polskiego, red. A. Prze-piórkowski, M. Bańko, R. L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa, s. 301–311
PIOTROWSKI T., 2001: Zrozumieć leksykografię, Warszawa
ULITZKA E., 2008: Słownikowy podział na części mowy w świetle zadań metaleksykografii, [w:] Nowe studia leksykograficzne 2, red. P. Żmigrodzki, R. Przybylska, Kraków, s. 131–149
WĘGRZYNEK K., 2007: Związki frazeologiczne w Wielkim słowniku języka polskiego, [w:] Nowe studia leksykograficzne, red. P. Żmigrodzki, R. Przybylska, Kraków, s. 87–100
WIERZBICKA A., 2006: Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne, Lublin
ŻMIGRODZKI P., 2003: Wprowadzenie do leksykografii polskiej, Katowice
ŻMIGRODZKI P., 2008: Słowo – słownik – rzeczywistość, Kraków
ŻMIGRODZKI P., 2011: Polnische einsprachige Lexikographie nach 1990, dargestellt aus einer ge-schichtlich-kulturellen Perspektive, tłum. P. Mączyński, [w:] Deutsche und polnische Lexikographie nach 1945 im Spannungsfeld der Kulturgeschichte, hrsg. v. L. Zieliński, K.-D. Ludwig, R. Lipczuk, „Danziger Beiträge zur Germanistik”, Bd. 35, Frankfurt am Main 2011, s. 13-31 [wersja polska]
ŻMIGRODZKI P., 2012: Wielki słownik języka polskiego PAN – stan obecny i przyszłość, „Język Polski” XCII, z. 5, s. 321–324
ŻMIGRODZKI P., BAŃKO M., DUNAJ B., PRZYBYLSKA R. 2007: Koncepcja Wielkiego słownika języka polskiego – przybliżenie drugie, [w:] Nowe studia leksykograficzne, red. P. Żmigrodzki, R. Przybylska, Kraków, s. 9–21

W cyklu 2023/24L:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2506-s1POL3L-RAS w USOSweb