Semantyka leksykalna języka polskiego 2506-s1POL2L-SLJP
Przedmiot obejmuje zakresem następujące zagadnienia:
1. Leksykalna jednostka języka a jednostka języka. Zasady wyodrębniania i kryteria klasyfikacji leksykalnych jednostek języka.
2. Związki frazeologiczne – ujęcia tradycyjne i współczesne. Semantyczne i składniowe kryteria podziału związków frazeologicznych. Stosunek związków frazeologicznych do leksykalnych jednostek języka. Właściwości związków frazeologicznych z punktu widzenia ich składni zewnętrznej i wewnętrznej.
3. Przedmiot i zakres semantyki leksykalnej. Polisemia a homonimia – kryteria rozróżniania. Polisemia właściwa a polisemia systematyczna.
4. Podstawowe relacje semantyczne między jednostkami leksykalnymi (na tle relacji logicznych): hiponimia, synonimia, antonimia, sprzeczność (wykluczanie).
5. Opozycja zdań analitycznych i syntetycznych z punktu widzenia logiki i semantyki językoznawczej. Postulaty znaczeniowe jako podstawa tworzenia adekwatnych definicji.
6. Podstawowe rodzaje definicji słownikowych. Metody definiowania, błędy w definiowaniu. Definicje równościowe a szeregi (quasi)synonimiczne.
7. Słowniki współczesnego języka polskiego - typologia
8. Przedmiot i zakres pragmatyki leksykalnej. Podstawowe opozycje pragmatyczne między jednostkami języka na tle opozycji semantycznych.
9. Systematyzacja podstawowych cech gramatycznych, semantycznych i pragmatycznych leksykalnych jednostek języka.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Metody dydaktyczne podające
- wykład problemowy
Metody dydaktyczne poszukujące
- giełda pomysłów
- klasyczna metoda problemowa
- ćwiczeniowa
- projektu
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody oparte na współpracy
- metody wymiany i dyskusji
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024/25L: | W cyklu 2023/24L: | W cyklu 2022/23L: | W cyklu 2025/26L: |
Kryteria oceniania
Na ocenę końcową składają się:
- ocena z pisemnego kolokwium (zakres konwersatorium) - K_W01, K_W13, K_W14, K_W17, K_U10, K_U11
- i/lub ocena z pracy zaliczeniowej (opis jednostki leksykalnej) - K_U10, K_U11, K_U13, K_U14, K_U15, K_U17.
Literatura
1) A. Bednarek, M. Grochowski, Zadania z semantyki językoznawczej, Toruń 1993 (wyd. II 1997)
2) Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001 (wybór)
3) R. Grzegorczykowa, Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, wyd. III, Warszawa 2001
4) A. Bogusławski, O zasadach rejestracji jednostek języka, „Poradnik Językowy” 1976, 8, s. 356-364
5) W. Chlebda, Propozycje terminologiczne do opisu skrzydlatych słów, „Stylistyka” VII, 1998, s. 189-220
6) M. Grochowski, Konwencje semantyczne a definiowanie wyrażeń językowych, Warszawa 1993, par. 1.4, s. 24-33
7) M. Grochowski, Obiekty, cele i metody definiowania a rodzaje definicji, [w:] O definicjach i definiowaniu, red. J. Bartmiński, R. Tokarski, Lublin 1993, s. 35-45
8) P. Żmigrodzki, Wprowadzenie do leksykografii polskiej, Katowice 2005
9) Encyklopedia języka polskiego, wyd. III, Wrocław 1999, hasło: „Zróżnicowanie języka narodowego”
10) M. Grochowski, Stylistyka leksykalna jako dział leksykologii i pragmatyki, [w:] Stylistyka a leksykologia; seria Studia o języku i stylu artystycznym IV, red. K. Maćkowiak, C. Piątkowski, Zielona Góra 2008, s. 45-55
11) A. Nagórko, Synonimia kontekstowa i sytuacyjna. Implikacje leksykograficzne, „Prace Filologiczne” XLIII, 1998, s. 327-340
12) A. Bogusławski, M. Danielewiczowa, Verba polona abscondita. Sonda słownikowa III, Warszawa 2005
13) S. Urbańczyk, Słowniki i encyklopedie, Kraków 2000, wyd. 4
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: