Językoznawstwo ogólne 2505-s1FPO3Z-JO

1. Znaki a znaki językowe. Semiotyka a językoznawstwo: pojęcie znaku, klasyfikacja znaków; przedmiot semiotyki/semiologii, jej działy; znaki naturalne a konwencjonalne; znaki a diakryty; kod jako system znaków; znaki językowe jako symbole; miejsce onomatopei i wykrzykników w systemie znaków językowych
2. Język naturalny, jego podstawowe cechy i jednostki, relacje między nimi; pojęcie języka naturalnego jako kodu dwuklasowego, produktywnego, fonemowego, dyskretnego; pojęcie komunikacji, konwencjonalność jako warunek komunikacji społecznej; przezroczystość semantyczna znaków; ęzyki naturalne: etniczne i międzyetniczne; języki naturalne a sztuczne, rodzaje języków sztucznych; jednostki i poziomy struktury języka naturalnego: fonemy, morfemy, jednostki leksykalne, zdania; podstawowe relacje między jednostkami: paradygmatyczne i syntagmatyczne.
3. Działy językoznawstwa, główne aspekty opisu języka: główne działy językoznawstwa i przedmiot ich badań: fonologia, leksykologia, gramatyka, semantyka, pragmatyka; językoznawstwo współczesne a tradycyjne; językoznawstwo szczegółowe a ogólne, teoretyczne i stosowane, wewnętrzne i zewnętrzne, synchroniczne i diachroniczne, typologiczne i historyczno-porównawcze;
4. Języki świata: klasyfikacja genealogiczna języków, rodziny językowe; związki geograficzne między językami; klasyfikacja typologiczna języków.
5. Semantyka języka naturalnego. Znaczenie a odniesienie (referencja) wyrażeń językowych. Podstawowe relacje semantyczne. Typy referencji w języku naturalnym
6. Funkcje języka i wypowiedzi - ujęcia klasyczne i współczesne; teoria aktów mowy; podstawowe zagadnienia pragmatyki językoznawczej.
7. Wprowadzenie do metodologii językoznawstwa: miejsce językoznawstwa w klasyfikacji ogólnej nauk: lingwistyka jako nauka empiryczna, humanistyczno-społeczna, idiograficzna i podstawowa; pojęcie paradygmatu nauki; główne paradygmaty nauki: indukcjonizm, weryfikacjonizm, falsyfikacjonizm, postmodernizm; podstawowe paradygmaty w językoznawstwie - językoznawstwo historyczno-porównawcze, strukturalne, generatywne, kognitywne.

Całkowity nakład pracy studenta

udział w wykładzie - 1,2 ECTS (30h) konsultacje - 0,3 ECTS (ok. 8h) praca własna (przygotowanie do zajęć i końcowego sprawdzianu) - 1,5 ECTS (ok. 38h)

Efekty uczenia się - wiedza

Student: W1: poznaje główne problemy badawcze i teoretyczne językoznawstwa i jego działów - gramatyki, semantyki, pragmatyki (K_W03, K_W06) W2: zna genealogiczne i strukturalne klasyfikacje języków świata (ze szczególnym uwzględnieniem języków Europy) (K_W03) W3:zna koncepcje metodologiczne i paradygmaty współczesnej lingwistyki (K_W03, K_W06)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: umie wskazać różnice metodologiczne między paradygmatami w językoznawstwie współczesnym i XX-wiecznym (K_U06) U2: potrafi w podstawowym stopniu stosować narzędzia analiz językoznawczych: składniowych, semantycznych, pragmatycznych (K_U03, K_U06) U3: umie zdobytą ogólną wiedzę zastosować do zagadnień szczegółowych (K_U01, K_U03))

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: jest świadom wielości paradygmatów i różnych metod badawczych w językoznawstwie (K_K04) K2: jest świadom złożonej natury języka naturalnego, a także językoznawstwa oraz jego relacji z innymi dyscyplinami i dziedzinami wiedzy (K_K04)

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Podstawowa wiedza o języku, a także strukturze i gramatyce języka polskiego (efekty osiągnięte w ramach przedmiotów: wstęp do nauki o języku, fonetyka, gramatyka opisowa języka polskiego, leksykologia i leksykografia)

Koordynatorzy przedmiotu

Adam Dobaczewski

Kryteria oceniania

Pisemny sprawdzian końcowy zaliczany na zakończenie wykładu;
kryteria oceniania:
51%-60% dostateczny (3,0)
61%-70% dostateczny plus (3,5)
71%-80% dobry (4,0)
81%-90% dobry plus (4,5)
91%-100% bardzo dobry (5,0)

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

R. Grzegorczykowa, Wstęp do językoznawstwa, Warszawa 2007
T. Milewski, Językoznawstwo, Warszawa 2009
F. de Saussure, Kurs językoznawstwa ogólnego, Warszawa 1991
R. Grzegorczykowa, Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa 2001, wydanie 3 (część I)
I. Bobrowski, Zaproszenie do językoznawstwa, Kraków 1998 (część I, II, III)

Materiał pomocniczy: Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, red K. Polański, Wrocław 1999

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2505-s1FPO3Z-JO w USOSweb