Zjawiska kultury popularnej i masowej 2502-s1LPC1Z-ZKPM
W ramach zajęć student zdobywa wiedzę na temat istoty kultury popularnej/masowej w odniesieniu do przemian kulturowych i cywilizacyjnych. Poznaje jej zasadnicze cechy, wyróżniające kulturę popularną/masową spośród zjawisk zaliczanych do kultury elitarnej i folkloru. W ramach przedmiotu rozpatrywane będą różne propozycje rozumienia i oceniania kultury popularnej w perspektywie diachronicznej i synchronicznej: Rolanda Barthes'a, Umberto Eco, Richarda Hoggarta i innych. Rozważana będzie przydatność rozróżnienia terminologicznego „kultura popularna” – „kultura masowa”. Problematyka oceny i wartościowania kultury popularnej stanowi istotny element dyskusji wokół jej znaczenia i funkcji. Kultura popularna nie jest zjawiskiem jednorodnym i spójnym, w różnym stopniu wpływa na kulturę wysokoartystyczną: muzykę, literaturę, film, sztuki wizualne. Kultura popularna obecnie podlega skomplikowaniu i wchodzi w interakcję z kulturą elitarną na różnych poziomach, poczynając od tematu, kończąc na strukturze. Przedmiotem refleksji na zajęciach „Zjawiska kultury popularnej i masowej” będą obszary z zakresu literatury, muzyki, komiksu, gry RPR i komputerowej oraz przekazów monomedialnych i multimedialnych funkcjonujących w Internecie (portale społecznościowe, hipertekst, portale rozrywkowe i informacyjne). Studenci poddawać będą analizie wybrane teksty reprezentujące kulturę popularną, stosując różne metody badawcze.
|
W cyklu 2022/23Z:
W ramach przedmiotu student zdobywa wiedzę w zakresie różnych ujęć i definicji kultury popularnej i masowej, potrafi odróżnić zjawiska kultury popularnej od wysokiej. Zna różne przykłady kultury popularnej i potrafi je opisać w perspektywie ich struktury i zaprogramowanych w nich wartości. |
W cyklu 2023/24Z:
W ramach przedmiotu student zdobywa wiedzę w zakresie różnych ujęć i definicji kultury popularnej i masowej, potrafi odróżnić zjawiska kultury popularnej od wysokiej. Zna różne przykłady kultury popularnej i potrafi je opisać w perspektywie ich struktury i zaprogramowanych w nich wartości. |
W cyklu 2024/25Z:
W ramach przedmiotu student zdobywa wiedzę w zakresie różnych ujęć i definicji kultury popularnej i masowej, potrafi odróżnić zjawiska kultury popularnej od wysokiej. Zna różne przykłady kultury popularnej i potrafi je opisać w perspektywie ich struktury i zaprogramowanych w nich wartości. Zna podstawowe definicje, koncepcje i teorie sformułowane przez takich badaczy jak Roland Barthes, Umberto Eco czy Richard Hoggart. |
W cyklu 2025/26Z:
W ramach przedmiotu student zdobywa wiedzę w zakresie różnych ujęć i definicji kultury popularnej i masowej, potrafi odróżnić zjawiska kultury popularnej od wysokiej. Zna różne przykłady kultury popularnej i potrafi je opisać w perspektywie ich struktury i zaprogramowanych w nich wartości. Zna podstawowe definicje, koncepcje i teorie sformułowane przez takich badaczy jak Roland Barthes, Umberto Eco czy Richard Hoggart. |
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Metody dydaktyczne
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26Z: | W cyklu 2023/24Z: | W cyklu 2022/23Z: | W cyklu 2024/25Z: |
Kryteria oceniania
Podawane przez prowadzących na zajęciach
Literatura
Spis tekstów omawianych na zajęciach znajduje się w opisach zajęć prowadzonych przez konkretnych prowadzących.
|
W cyklu 2022/23Z:
Jak w części głównej przedmiotu. |
W cyklu 2023/24Z:
Jak w części głównej przedmiotu. |
W cyklu 2024/25Z:
T. W. Adorno, "Przemysł kulturalny : wybrane eseje o kulturze masowej", Warszawa 2021 (rozdz. "Schemat kultury masowej. Przemysł kulturalny [kontynuacja]). R. Barthes, „Mitologie", przeł. A. Dziadek, Warszawa 2008 (K. Kłosiński, "Sarkazmy"; wybrane "mity" z cz. I; "Mit jest słowem", "Mit jako system semiologiczny" z cz. II). P. Bohuszewicz, „Powieść neosarmacka – aksjologia, ideologia, polityka", "Litteraria Copernicana" 2023, nr 1. I. Burkacka, „Język memów internetowych", w: „Polszczyzna w dobie cyfryzacji", pod red. A. Hąci, K. Kłosińskiej i P. Zbróga, Warszawa 2020. M. Borys, „Polski bajer. Disco polo i lata 90.", Warszawa 2019. „Byliśmy, jesteśmy, będziemy: Kola 2020: 10 lat polskiej myśli larpowej”, pod red. D. Dembiński, A. Tomicka-Kaiper, K. Żerańska, Katowice 2020 (tu: „Co to jest larp?”; „Jak poprowadzić prostego larpa”; „Jak zagrać pierwszego larpa” – z części 1; „Magiczny trójkąt GNS” – z części 2 w podczęści „Projektowanie gracza”, „Żupan, delia i kołpak”) Eco U., "Superman w literaturze masowej. Powieść popularna między retoryką a ideologią", przeł. J. Ugniewska, Warszawa 1996 (rozdz. "Struktury narracyjne u Fleminga"). W. Faulstich, R. Strobel, „«Uksiążkowienie» jako problem estetyczno-medialny. «Obcy – ósmy pasażer Nostromo» – studium przypadku", „Przestrzenie Teorii" 2014, nr 22. A. Fulińska, „Dlaczego literatura popularna jest popularna?", „Teksty Drugie" 2003, nr 4. R. Hoggart, „Spojrzenie na kulturę robotniczą w Anglii", przeł. A. Ambros, Warszawa 1976 (rozdz. "Figury w pejzażu - sceneria. B. Nie ma jak dom. C. Matka", IV. "Prawdziwy świat ludzi. C. Ilustracje ze sztuki masowej - Peg's Paper"). D. Kasprowicz, K. Veltzé, „Badania nad memami internetowymi w świetle wiedzy o nowych mediach – wyzwania metodologiczne", „Studia de Cultura" 2020, nr 3. A. Kobus, Fandom: Fanowskie modele odbioru, Toruń 2018 (tu: Wstęp, rozdział 1 i rozdział 2) J. Komuda, M. Jurewicz, M. Baryłka, „Dzikie pola. Szlachecka gra fabularna", Warszawa 1997 (Księga I, rozdz.Dzikie Pola, Szlachta polska i jej państwo, Sarmaci i Sarmatyzm, Pijanice, trunki, zabawy i biesiady, O hultajach, warchołach, infamisach). J. Komuda, M. Mochocki, A. Machlowski, „Dzikie pola: Rzeczpospolita w ogniu. Szlachecka gra fabularna", Kraków 2008 (w księdze VII rozdziały: „O szlachcie polskiej i litewskiej”; „O mieszczanach”, „Chłopi”, „Sarmatów historia krótka”, „O fantazji szlacheckiej”, „Wsi spokojna, wsi wesoła”, „O wychowaniu młodzieży”, „O honorze szlacheckim”, „Aurea Libertas”, „O gościnności polskiej”, „Biesiada, że bies siada”, „ O hultajach, warchołach i infamisach”). W. Kuligowski, „Ludowa – masowa – popularna. Antropologiczne rozróżnienie typów kultury", w: „Między kulturą ludową a masową", red. T. Smolińska, Kraków-Opole 2010. N. Lamerisch, „Stranger than fiction: Fan identity in cosplay”, „Transformative Works and Cultures” nr 7 (2011) https://journal.transformativeworks.org/index.php/twc/article/download/246/230 T. Sz. Markiewka, Amerykańskie seriale uczą o interesach klasowych, http://magazynkontakt.pl/amerykanskie-seriale-ucza-o-interesach-klasowych.html M. P. Markowski, „Badania kulturowe", w: A. Burzyńska, M. P. Markowski, „Teorie literatury XX wieku. Podręcznik", Kraków 2006. A. Martuszewska, „Architektonika literackiego romansu", Gdańsk 2014 (rozdz. "Metamorfozy heroiny romansu"). P. Muszyński, Steampunk: konwencja, która nie istnieje” https://fanbojizycie.wordpress.com/2022/05/28/steampunk-konwencja-ktora-nie-istnieje/ „Nowe mitologie", red. J. Garcin, Kraków 2010 (wybrane "mity"). T. Pindel, „Historie fandomowe”, Wołowiec 2019, (tu: „Polcon i Zajdel” w rdz. Fandom krzepnie; „Pyrkon: Intro” w rdz. Nie ma już fandomu, są fandomy) M. Rydlewski, „Nowi-starzy obcy w realnym kapitalizmie. Mieszkańcy polskiej wsi jako ofiary własnego stylu życia (na przykładzie wybranych obrazów medialnych", w: "Retro sentyment, retro moda, retro nadzieje", red. M. Czapiga-Klag, M. Rydlewski, Wrocław 2020.Wrocław 2022. M. Rydlewski, „Scenariusze kultury upokarzania. Studium z antropologii mediów", Wrocław 2019 (rozdz. "Perfekcyjna Pani Domu jako klasowa kampania czystości", "Magda Gessler - ikona kultury upokarzania"). A. Sapkowski „Piróg albo nie ma złota w szarych górach”, Nowa Fantastyka 5(128)/1993; https://sapkowskipl.wordpress.com/2017/03/17/pirog-albo-nie-ma-zlota-w-szarych-gorach/ „Seriale tworzą nowe wspólnoty". Henry Jenkins w rozmowie z Szymonem Grelą, [w:] Seriale. Przewodnik „Krytyki Politycznej", Warszawa 2011. „Słownik literatury popularnej", red. T. Żabski, Wrocław 1994 [hasła: romans, powieść kryminalna, horror, pornografia i powieść erotyczna, fantasty, powieść fanatastycznonaukowa]. M. Szostak, „Kicz: nasza ochrona przed rzeczywistością", „Więź", link: A. Urbańczyk, "Utopia jest sprzedawana oddzielnie. Polityczność science fiction w recepcji fanowskiej (na przykładzie "Star Treka"), Kraków 2021 (rozdz. "Polityczność a ideologia, hegemonia i subwersja", "Darko Suvin i polityczność science fiction"). M. Wróblewski, „Hegemonia i władza. Filozofia polityczna Antonia Gramsciego i jej współczesne kontynuacje", Toruń 2016 (rozdz. "Folklor i zdrowy rozsądek") |
W cyklu 2025/26Z:
T. W. Adorno, "Przemysł kulturalny : wybrane eseje o kulturze masowej", Warszawa 2021 (rozdz. "Schemat kultury masowej. Przemysł kulturalny [kontynuacja]). R. Barthes, „Mitologie", przeł. A. Dziadek, Warszawa 2008 (K. Kłosiński, "Sarkazmy"; wybrane "mity" z cz. I; "Mit jest słowem", "Mit jako system semiologiczny" z cz. II). P. Bohuszewicz, „Powieść neosarmacka – aksjologia, ideologia, polityka", "Litteraria Copernicana" 2023, nr 1. I. Burkacka, „Język memów internetowych", w: „Polszczyzna w dobie cyfryzacji", pod red. A. Hąci, K. Kłosińskiej i P. Zbróga, Warszawa 2020. M. Borys, „Polski bajer. Disco polo i lata 90.", Warszawa 2019. „Byliśmy, jesteśmy, będziemy: Kola 2020: 10 lat polskiej myśli larpowej”, pod red. D. Dembiński, A. Tomicka-Kaiper, K. Żerańska, Katowice 2020 (tu: „Co to jest larp?”; „Jak poprowadzić prostego larpa”; „Jak zagrać pierwszego larpa” – z części 1; „Magiczny trójkąt GNS” – z części 2 w podczęści „Projektowanie gracza”, „Żupan, delia i kołpak”) Eco U., "Superman w literaturze masowej. Powieść popularna między retoryką a ideologią", przeł. J. Ugniewska, Warszawa 1996 (rozdz. "Struktury narracyjne u Fleminga"). W. Faulstich, R. Strobel, „«Uksiążkowienie» jako problem estetyczno-medialny. «Obcy – ósmy pasażer Nostromo» – studium przypadku", „Przestrzenie Teorii" 2014, nr 22. A. Fulińska, „Dlaczego literatura popularna jest popularna?", „Teksty Drugie" 2003, nr 4. R. Hoggart, „Spojrzenie na kulturę robotniczą w Anglii", przeł. A. Ambros, Warszawa 1976 (rozdz. "Figury w pejzażu - sceneria. B. Nie ma jak dom. C. Matka", IV. "Prawdziwy świat ludzi. C. Ilustracje ze sztuki masowej - Peg's Paper"). D. Kasprowicz, K. Veltzé, „Badania nad memami internetowymi w świetle wiedzy o nowych mediach – wyzwania metodologiczne", „Studia de Cultura" 2020, nr 3. A. Kobus, Fandom: Fanowskie modele odbioru, Toruń 2018 (tu: Wstęp, rozdział 1 i rozdział 2) J. Komuda, M. Jurewicz, M. Baryłka, „Dzikie pola. Szlachecka gra fabularna", Warszawa 1997 (Księga I, rozdz.Dzikie Pola, Szlachta polska i jej państwo, Sarmaci i Sarmatyzm, Pijanice, trunki, zabawy i biesiady, O hultajach, warchołach, infamisach). J. Komuda, M. Mochocki, A. Machlowski, „Dzikie pola: Rzeczpospolita w ogniu. Szlachecka gra fabularna", Kraków 2008 (w księdze VII rozdziały: „O szlachcie polskiej i litewskiej”; „O mieszczanach”, „Chłopi”, „Sarmatów historia krótka”, „O fantazji szlacheckiej”, „Wsi spokojna, wsi wesoła”, „O wychowaniu młodzieży”, „O honorze szlacheckim”, „Aurea Libertas”, „O gościnności polskiej”, „Biesiada, że bies siada”, „ O hultajach, warchołach i infamisach”). W. Kuligowski, „Ludowa – masowa – popularna. Antropologiczne rozróżnienie typów kultury", w: „Między kulturą ludową a masową", red. T. Smolińska, Kraków-Opole 2010. N. Lamerisch, „Stranger than fiction: Fan identity in cosplay”, „Transformative Works and Cultures” nr 7 (2011) https://journal.transformativeworks.org/index.php/twc/article/download/246/230 T. Sz. Markiewka, Amerykańskie seriale uczą o interesach klasowych, http://magazynkontakt.pl/amerykanskie-seriale-ucza-o-interesach-klasowych.html M. P. Markowski, „Badania kulturowe", w: A. Burzyńska, M. P. Markowski, „Teorie literatury XX wieku. Podręcznik", Kraków 2006. A. Martuszewska, „Architektonika literackiego romansu", Gdańsk 2014 (rozdz. "Metamorfozy heroiny romansu"). P. Muszyński, Steampunk: konwencja, która nie istnieje” https://fanbojizycie.wordpress.com/2022/05/28/steampunk-konwencja-ktora-nie-istnieje/ „Nowe mitologie", red. J. Garcin, Kraków 2010 (wybrane "mity"). T. Pindel, „Historie fandomowe”, Wołowiec 2019, (tu: „Polcon i Zajdel” w rdz. Fandom krzepnie; „Pyrkon: Intro” w rdz. Nie ma już fandomu, są fandomy) M. Rydlewski, „Nowi-starzy obcy w realnym kapitalizmie. Mieszkańcy polskiej wsi jako ofiary własnego stylu życia (na przykładzie wybranych obrazów medialnych", w: "Retro sentyment, retro moda, retro nadzieje", red. M. Czapiga-Klag, M. Rydlewski, Wrocław 2020.Wrocław 2022. M. Rydlewski, „Scenariusze kultury upokarzania. Studium z antropologii mediów", Wrocław 2019 (rozdz. "Perfekcyjna Pani Domu jako klasowa kampania czystości", "Magda Gessler - ikona kultury upokarzania"). A. Sapkowski „Piróg albo nie ma złota w szarych górach”, Nowa Fantastyka 5(128)/1993; https://sapkowskipl.wordpress.com/2017/03/17/pirog-albo-nie-ma-zlota-w-szarych-gorach/ „Seriale tworzą nowe wspólnoty". Henry Jenkins w rozmowie z Szymonem Grelą, [w:] Seriale. Przewodnik „Krytyki Politycznej", Warszawa 2011. „Słownik literatury popularnej", red. T. Żabski, Wrocław 1994 [hasła: romans, powieść kryminalna, horror, pornografia i powieść erotyczna, fantasty, powieść fanatastycznonaukowa]. M. Szostak, „Kicz: nasza ochrona przed rzeczywistością", „Więź", link: A. Urbańczyk, "Utopia jest sprzedawana oddzielnie. Polityczność science fiction w recepcji fanowskiej (na przykładzie "Star Treka"), Kraków 2021 (rozdz. "Polityczność a ideologia, hegemonia i subwersja", "Darko Suvin i polityczność science fiction"). M. Wróblewski, „Hegemonia i władza. Filozofia polityczna Antonia Gramsciego i jej współczesne kontynuacje", Toruń 2016 (rozdz. "Folklor i zdrowy rozsądek") |
Uwagi
|
W cyklu 2022/23Z:
Brak. |
W cyklu 2023/24Z:
Brak. |
W cyklu 2024/25Z:
Brak. |
W cyklu 2025/26Z:
Brak. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: