Literatura i życie codzienne w Polsce (do XVIII w.) 2502-s1LPC1Z-LZCP

W ramach zajęć student zapoznaje się z polską literaturą dawną w jej społeczno-kulturowych uwarunkowaniach.
Na wykładzie będą szczegółowo omówione następujące zagadnienia:
1. Antyk w kulturze dawnej.
2-3.Sarmatyzm i sarmatyzm oświecony. Legendy o początkach państwa polskiego, kroniki, Myszeida. Program naprawy Rzeczypospolitej i walka z obyczajowością oraz kulturą sarmacką. Krytyka sarmatyzmu.
4. Z kalendarzem każdego dnia. Porady i informacje w almanachach staropolskich. "Małżeństwo z kalendarza" F. Bohomolca.
5-6. Ciało, moda i strój. Konflikt kontusza z frakiem. Dama modna, fircyk.
7-8. Codzienne i niecodzienne w dawnej Europie. Duchy, czary i zabobony.
9. Literatura na ślubnym kobiercu. Małżeństwo w kontekście kultury szlacheckiej. Problem mezaliansu.
10. Podróże. Pielgrzymki. Grand Tour.
11. Rozrywki w dawnej Polsce. Czas wolny. Relacje towarzyskie. Problem nudy.
12. Kobieta w kulturze staropolskiej. Edukacja panien. Obowiązki mężatek. Literatura dawna o wadach i cnotach kobiet.
13-14.Teatr i życie codzienne.

W cyklu 2022/23Z:

W ramach zajęć student zapoznaje się z literaturą dawną w jej społeczno-kulturowych uwarunkowaniach. Najogólniej rzecz ujmując: życie codzienne w ówczesnej Polsce pozo-stawało zdeterminowane przez porządek stanowy, tzn. ludzie określali swą tożsamość nie poprzez próbę dotarcia do własnej niepowtarzalnej istoty, lecz poprzez odniesienie do miejsca, do którego zostali przypisani urodzeniem. A zatem chłop, rycerz czy mieszczanin, zapytany „Kim jesteś?”, odpowiedziałby: chłopem, rycerzem, mieszczaninem, wpisawszy się tym samym w (jak się wówczas wydawało) niezmienny oraz ogólny porządek społeczny.
Tematy wykładów:
1. Oralność – piśmienność – oralność wtórna.
2. „Bogurodzica”: artyzm jako problem edycji tekstu.
3. „Bogurodzica” była śpiewana pod Grunwaldem?
4. Ezop i Ksant: semantyka jako narzędzie walki.
5. „Bogurodzica” i bitwa pod Grunwaldem?
6. „Obcy”: szlachta i chłopi.
7. Humanizm.
8. Przekłady Biblii: transcendencja i proza życia.
9. Koncept: poezja i realia codzienności.
10. Sarmacki świat rzeczy.
11. Staropolska poezja ziemiańska: realia i mity.
12. Ziemiańska mitologia: „Ogród” Wacława Potockiego.
13. Kulturowe konteksty toruńskich wierszy weselnych.
14. „Ziemskie niebo”? Życie codzienne w klasztorze grodzieńskich brygidek.
15. Sprawdzian końcowy.

W cyklu 2023/24Z:

W cyklu 2024/25Z:

W ramach zajęć student zapoznaje się z literaturą dawną w jej społeczno-kulturowych uwarunkowaniach.
1. Antyk w kulturze staropolskiej i oświecenia.
2. Sarmatyzm i sarmatyzm oświecony. Legendy o początkach państwa polskiego, kroniki, Myszeida. Program naprawy Rzeczypospolitej i walka z obyczajowością oraz kulturą sarmacką. Krytyka sarmatyzmu.
3. Z kalendarzem każdego dnia. Astrologia w życiu codziennym..
4. Ciało, moda i strój. Konflikt kontusza z frakiem. Fircyk i dama modna.
5. Literatura na ślubnym kobiercu. Małżeństwo w dawnej Polsce. Problem mezaliansu.
6. Podróże. Grand Tour.
7. Kobieta w dawnej Rzeczypospolitej. Edukacja panien i obowiązki mężatek. Cnoty i zalety kobiet w literaturze epoki.
8. Codzienność wiejska i codzienność miejska.
9. Duchy, czary i zabobony.
10. Czas wolny i życie towarzyskie. Rozrywki. Problem nudy.
11. Teatr i realia życia codziennego.

W cyklu 2025/26Z:

Całkowity nakład pracy studenta

Student w trakcie realizacji przedmiotu uzyskuje 3 punkty ECTS w następującym układzie: 1) zajęcia wspólne i bezpośrednie z wykładowcą – 30 godzin (1,2 ECTS) 2) praca własna związana z przygotowaniem do poszczególnych zajęć, opracowanie prac domowych – 40 godzin (1,6 ECTS) 3) konsultacje z wykładowcą podczas jego konsultacji i/lub za pośrednictwem Internetu – 5 godzin (0,5 ECTS).

Efekty uczenia się - wiedza

Po zakończeniu kursu student/ka: - W1: student ma podstawową, zorientowaną praktycznie wiedzę związaną z historią kultury i literatury polskiej – K_W01 - W2: zna podstawową terminologię związaną z kulturą i literaturą polską i powszechną – K_W03, - W3: ma podstawową wiedzę o budowie i funkcjonowaniu systemu dawnej kultury polskiej i powszechnej – K_W04.

Efekty uczenia się - umiejętności

Po zakończeniu kursu student/ka: - U1: potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym) – K_U01, - U2: umie analizować, oceniać i wartościować wykorzystywane źródła informacji – K_U02, - U3: potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać profesjonalne umiejętności korzystając z nowoczesnych technologii – K_U03, - U4: potrafi prezentować (w mowie i piśmie) własne pomysły, wątpliwości i sugestie popierając je argumentacją czerpaną z prac różnych autorów – K_U11, - U5: potrafi pisać teksty poświęcone literaturze i kulturze oraz formułować krytyczne wypowiedzi – ustne i pisemne z wykorzystaniem bogatego słownictwa i specyficznej dla podejmowanej tematyki terminologii; robi to z wykazaniem samodzielnego myślenia i umiejętności argumentowania – K_U13.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Po zakończeniu kursu student/ka: - K1: ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego, dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia – K_K01, - K2: docenia znaczenie kulturalnej i społecznej wagi studiowanego przedmiotu i odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych – K_K03

Metody dydaktyczne

Wykład problemowy z elementami dyskusji.

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26Z:

Danuta Kowalewska
Maciej Wróblewski

W cyklu 2023/24Z:

Paweł Bohuszewicz

W cyklu 2022/23Z:

Krzysztof Obremski

W cyklu 2024/25Z:

Danuta Kowalewska
Maciej Wróblewski

Kryteria oceniania

Egzamin w formie pracy pisemnej: 5 pytań otwartych.
Kryteria oceniania:
Dostateczna - (60-69%)
Dostateczna plus - (70-74%)
Dobra - (75-84%)
Dobra plus - (85-90%)
Bardzo dobra - (91-100%)

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

„Człowiek średniowiecza”, red. J. Le Goff, przekł. M. Radożycka-Paoletti, Warszawa 2000.
„Człowiek renesansu”, red. E. Garin, przekł. A. Osmólska-Mętrak, Warszawa 2001.
„Człowiek baroku”, red. R. Villari, przekł. B. Bielańska, M. Gurgul, M. Woźniak, Warszawa 2001.
„Człowiek oświecenia”, red. M. Vovelle, przekł. M. Gurgul [et al.], Warszawa 2001.
T. Kostkiewiczowa, Oświecenie. Próg naszej współczesności, Warszawa 1994;
D. Outram, Panorama oświecenia, Warszawa 2008.

W cyklu 2022/23Z:

„Człowiek średniowiecza”, red. J. Le Goff, przekł. M. Radożycka-Paoletti, Warszawa 2000.
„Człowiek renesansu”, red. E. Garin, przekł. A. Osmólska-Mętrak, Warszawa 2001.
„Człowiek baroku”, R. Villari, przekł. B. Bielańska, M. Gurgul, M. Woźniak, Warszawa 2001.
„Człowiek oświecenia”, red. M. Vovelle, przekł. M. Gurgul [et al.], Warszawa 2001.

W cyklu 2023/24Z:

„Człowiek średniowiecza”, red. J. Le Goff, przekł. M. Radożycka-Paoletti, Warszawa 2000.
„Człowiek renesansu”, red. E. Garin, przekł. A. Osmólska-Mętrak, Warszawa 2001.
„Człowiek baroku”, R. Villari, przekł. B. Bielańska, M. Gurgul, M. Woźniak, Warszawa 2001.
„Człowiek oświecenia”, red. M. Vovelle, przekł. M. Gurgul [et al.], Warszawa 2001.

W cyklu 2024/25Z:

„Człowiek średniowiecza”, red. J. Le Goff, przekł. M. Radożycka-Paoletti, Warszawa 2000.
„Człowiek renesansu”, red. E. Garin, przekł. A. Osmólska-Mętrak, Warszawa 2001.
„Człowiek baroku”, R. Villari, przekł. B. Bielańska, M. Gurgul, M. Woźniak, Warszawa 2001.
„Człowiek oświecenia”, red. M. Vovelle, przekł. M. Gurgul [et al.], Warszawa 2001.
D. Outram, Panorama Oświecenia, Warszawa 2008.

W cyklu 2025/26Z:

„Człowiek średniowiecza”, red. J. Le Goff, przekł. M. Radożycka-Paoletti, Warszawa 2000.
„Człowiek renesansu”, red. E. Garin, przekł. A. Osmólska-Mętrak, Warszawa 2001.
„Człowiek baroku”, R. Villari, przekł. B. Bielańska, M. Gurgul, M. Woźniak, Warszawa 2001.
„Człowiek oświecenia”, red. M. Vovelle, przekł. M. Gurgul [et al.], Warszawa 2001.
D. Outram, Panorama Oświecenia, Warszawa 2008.

Uwagi

W cyklu 2022/23Z:

Metody i kryteria oceniania
Końcowa ocena na podstawie pracy zaliczeniowej – pisanej na ostatnich zajęciach (na papierze kancelaryjnym w linię). Zasadnicze kryteria oceny: logika dowodzenia oraz spraw-ność językowa.
W wypadku konieczności prowadzenia zajęć w trybie zdalnym:
- zajęcia będą prowadzone na platformie MS Teams
- podczas ostatnich zajęć prace zaliczeniowe będą pisane zdalnie (czas pisania: 90 minut; Word) i przesłane w załącznikach do maili na adres obremski@umk.pl.

W cyklu 2023/24Z:

W cyklu 2024/25Z:

Metody i kryteria oceniania.
Egzamin w formie pracy pisemnej: 5 pytań otwartych.
Kryteria oceniania:
Dostateczna - (60-69%)
Dostateczna plus - (70-74%)
Dobra - (75-84%)
Dobra plus - (85-90%)
Bardzo dobra - (91-100%)

W cyklu 2025/26Z:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2502-s1LPC1Z-LZCP w USOSweb