Proseminarium 2501-s1KLS2Z-P

Zajęcia w semestrze zimowym będą poświęcone aspektom historii książki w antyku i późnym antyku: świadectwom starożytnym o papirusie i procesie wytwarzania materiału pisarskiego z papirusu, najwcześniejszym znanym kodeksom papirusowym ze szczególnym uwzględnieniem tzw. kodeksu z Grazu oraz kodeksu Tchacos, najwcześniejszym zachowanym kodeksom pergaminowym ze szczególnym uwzględnieniem luksusowych późnoantycznych kodeksów wergiliańskich oraz subskrypcjom w kodeksach łacińskich.

Teorie dotyczące rozwoju grecko-rzymskiej biografistyki jako gatunku literackiego
Początki biografistyki greckiej – wiek V i IV przed Chr.
Teksty źródłowe:
Izokrates – Euagoras
Ksenofot – Agezylaos
Arystoteles oraz szkoła perypatetycka – znaczenie dla rozwoju biografistyki antycznej
Biografia a historiografia – świat rzymski
Teksty źródłowe:
Korneliusz Nepos – Żywoty sławnych mężów
Swetoniusz – Żywoty Cezarów
Plutarch – Żywoty równoległe
Hagiografia wczesnochrześcijańska a tradycja antycznej biografii
Tekst źródłowy:
Św. Atanazy – Żywot św. Antoniego

Teorie dotyczące rozwoju grecko-rzymskiej biografistyki jako gatunku literackiego
Początki biografistyki greckiej – wiek V i IV przed Chr.
Teksty źródłowe:
Izokrates – Euagoras
Ksenofot – Agezylaos
Arystoteles oraz szkoła perypatetycka – znaczenie dla rozwoju biografistyki antycznej
Biografia a historiografia – świat rzymski
Teksty źródłowe:
Korneliusz Nepos – Żywoty sławnych mężów
Swetoniusz – Żywoty Cezarów
Plutarch – Żywoty równoległe
Hagiografia wczesnochrześcijańska a tradycja antycznej biografii
Tekst źródłowy:
Św. Atanazy – Żywot św. Antoniego

Papirus – roślina i oraz wytwarzanie z niej materiału piśmiennego.
Pliniusz Starszy, Historia naturalis XIII.69–83
Kodeksy papirusowe.
Rzekomy kodeks z Grazu:
T. Zammit Lupi et al., „‘The Graz Mummy Book’: The Oldest Known Codex Fragment from 260 BC Discovered at Graz University Library, Austria”, Journal of Paper Conservation 25 (2024), ss. 41–46.
Strona konserwatorów w Grazu: https://mummybook.uni-graz.at/en/
Posty na blogu Brenta Nongbriego: https://brentnongbri.com/2023/06/22/the-oldest-codex/
https://brentnongbri.com/2024/02/15/the-potential-early-papyrus-codex-at-graz/
Najwcześniejsze znane kodeksy (głównie Nag Hammadi):
J.A. Szirmai, The Archaeology of Medieval Bookbinding, Farnham 1999, s. 7–30
B. Nongbri, God’s Library: the Archaeology of the Earliest Christian Manuscripts, New Haven 2018, s. 21-46
Ewangelia Judasza:
L. Janott, “Judas in Egypt: Codex Tchacos as a Collection”, w: Idem, The Gospel of Judas: Coptic Text, Translation, and Historical Interpretation of the ‘Betrayer’s Gospel”, Tübingen 2011, s. 102-129
Kodeksy późnoantyczne:
C.H. Roberts, T.C. Skeat, The Birth of the Codex, London 1983
Vergilius Vaticanus (Vat. Lat. 3225): https://elmss.nuigalway.ie/catalogue/14
D.H. Wright, The Vatican Vergil: A Masterpiece of Late Antique Art, Berkeley 1993, https://books.google.pl/books?id=xkr5B3Rw5R8C&dq
Vergilius Palatinus (Pal. Lat. 1631): https://bibliotheca-laureshamensis-digital.de/bav/bav_pal_lat_1631
L. D. Reynolds, Texts and Transmission: A Survey of Latin Classics, Oxford 1983, s. 433–436
Subskrypcje w kodeksach łacińskich :
M. Mejor, Antyczne tradycje średniowiecznej praktyki pisarskiej, Warszawa 2000, s. 166–266 (wybrane teksty)

F. Leo, Die griechisch-römische Biographie nach ihrer litterarischen Form, Leipzig 1901
A. Momigliano, The development of Greek biography, Cambridge MA, Harvard University Press 1971 (2nd ed. 1993)
T. Hägg, The Art of Biography in Antiquity, Cambridge, Cambridge University Press 2012

Philip Stadter, Biography and History [w:] A COMPANION TO GREEK AND
ROMAN HISTORIOGRAPHY, ed. J. Marincola, Blackwell Publishing 2007, s. 528-540

P. Nehring P., „Najwcześniejsze żywoty świętych a tradycja antycznej biografii”,
w: Chrześcijanie w świecie późnego antyku [1], red. J. Naumowicz, Studia Antiquitatis Christianae 18 (2009), s. 189-200.

Teksty żródłowe:
Krystyna Tuszyńska-Maciejewska, Izokratesa "Euagoras" - wstęp i przekład mowy z komentarzem, Meander : miesięcznik poświęcony kulturze świata starożytnego, 2000 / Tom 55 / Numer 4, s. 333-348.

Ksenofont, Agesilaos, przekład pod kierunkiem Ryszarda Kuleszy: Maciej Daszuta [et al.]. – Warszawa 2014.
Korneliusz Nepos, Żywoty wybitnych mężów, tłum. Pod red. L.Winniczuk, Warszawa 1974
Gajusz Swetoniusz Trankwillus, Żywoty Cezarów, tłum. J. Niemirska-Pliszczyńska (dowolne wydanie)
Plutarch, Żywoty Równoległe, t.I, przeł. K. Korus, Biblioteka Antyczna, Warszawa 2004
Plutarch, Żywoty Równoległe, t.II, przeł. K. Korus i L. Trzcionkowski, Biblioteka Antyczna, Warszawa 2005
Św. Antoni, Żywot. Pisma ascetyczne, tłum. E. Dąbrowska, wstęp E. Wipszycka, Żródła Monastyczne 35, Kraków 2008 (lub inne wydanie)

F. Leo, Die griechisch-römische Biographie nach ihrer litterarischen Form, Leipzig 1901
A. Momigliano, The development of Greek biography, Cambridge MA, Harvard University Press 1971 (2nd ed. 1993)
T. Hägg, The Art of Biography in Antiquity, Cambridge, Cambridge University Press 2012

Philip Stadter, Biography and History [w:] A COMPANION TO GREEK AND
ROMAN HISTORIOGRAPHY, ed. J. Marincola, Blackwell Publishing 2007, s. 528-540

P. Nehring P., „Najwcześniejsze żywoty świętych a tradycja antycznej biografii”,
w: Chrześcijanie w świecie późnego antyku [1], red. J. Naumowicz, Studia Antiquitatis Christianae 18 (2009), s. 189-200.

Teksty żródłowe:
Krystyna Tuszyńska-Maciejewska, Izokratesa "Euagoras" - wstęp i przekład mowy z komentarzem, Meander : miesięcznik poświęcony kulturze świata starożytnego, 2000 / Tom 55 / Numer 4, s. 333-348.

Ksenofont, Agesilaos, przekład pod kierunkiem Ryszarda Kuleszy: Maciej Daszuta [et al.]. – Warszawa 2014.
Korneliusz Nepos, Żywoty wybitnych mężów, tłum. Pod red. L.Winniczuk, Warszawa 1974
Gajusz Swetoniusz Trankwillus, Żywoty Cezarów, tłum. J. Niemirska-Pliszczyńska (dowolne wydanie)
Plutarch, Żywoty Równoległe, t.I, przeł. K. Korus, Biblioteka Antyczna, Warszawa 2004
Plutarch, Żywoty Równoległe, t.II, przeł. K. Korus i L. Trzcionkowski, Biblioteka Antyczna, Warszawa 2005
Św. Antoni, Żywot. Pisma ascetyczne, tłum. E. Dąbrowska, wstęp E. Wipszycka, Żródła Monastyczne 35, Kraków 2008 (lub inne wydanie)