Rozwój sprawności językowych dziecka 2500-PO-1Z-ROZSJ

1. Komunikacja językowa.
a) Podstawowe cechy języka naturalnego.
- Język jako system znaków. Język jako słownik i gramatyka.
b) Socjolingwistyka i psycholingwistyka.
c) definicja mowy wg wybranych teorii lingwistycznych:
- strukturaliści
- generatywiści
- socjolingwiści
d) składniki mowy (wg S. Grabiasa)
e) kompetencje i sprawności językowe (wg S. Grabiasa)
f) mechanizm nadawania i odbioru mowy
2. Biologiczne i społeczne podstawy rozwoju mowy ( filogeneza języka, język ludzki a "język" zwierząt)
3. Etapy przyswajania mowy w ontogenezie;
a. sposoby badania rozwoju języka dziecka
b. fazy rozwoju języka; prawidłowości rozwoju języka w aspekcie porównawczym
c. czynniki wpływające na prawidłowy rozwój mowy:
- rozwój psychomotoryczny, a rozwój mowy dziecka
- warunki społeczno-wychowawcze, m. in:
 dane "wejściowe" dziecka:
e. prenatalne uwarunkowania rozwoju mowy
4. Nabywanie poszczególnych składników systemu językowego:
a. nabywanie elementów systemu fonologicznego przez dziecko - kształtowanie się słuchu fonemowego i fonetycznego oraz świadomości fonologicznej w ontogenezie
b. rozwój zasobu i treści słownictwa dzieci
c. rozwój składni wypowiedzi dziecięcych
d. rozwój fleksyjny systemu języka dziecka
e. rozwój aspektu pragmatycznego wiedzy językowej
5. Wybrane teorie wyjaśniające sposoby opanowywania i władania językiem.
6. Nieprawidłowości w rozwoju językowym dziecka

Całkowity nakład pracy studenta

Student otrzymuje 1 ECTS, wynikający z: 1) czynnego udziału w konwersatorium (w tym analiza materiałów źródłowych - praca z tekstem, referat, prezentacje multimedialne) (0,5 ECTS) 2) spotkań z wykładowcą podczas konsultacji - 0,2 ECTS 3) przygotowania bieżącego do zajęć i końcowego zaliczenia na ocenę oraz czasu poświęconego na czytanie lektur - 0,3 ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

EUS_W01; EUS_W02; EUS_W12; EUS_W15; EUS_W16 W1 - zapoznanie z przedmiotem badań i zainteresowań lingwistyki, psycholingwistyki i socjolingwistyki W2 - znajomość teorii wyjaśniających pochodzenie języka – filogenezę języka W3 - zapoznanie z poglądami na temat przyswajania mowy przez dziecko – ontogeneza języka W4 - zapoznanie z prawidłowym rozwojem językowym dziecka na tle całościowego rozwoju dziecka, warunków społeczno-wychowawczych i oddziaływań pedagogicznych

Efekty uczenia się - umiejętności

EUS_U02; EUS_U03; EUS_U04; EUS_U05 U1 - student umie przedstawić etapy przyswajania mowy przez dziecko oraz chronologię względną i bezwzględną pojawiania się elementów języka U2 - student potrafi odróżnić prawidłowy rozwój językowy dziecka od zaburzeń językowych na tle całościowego rozwoju dziecka, warunków społeczno-wychowawczych i oddziaływań pedagogicznych

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

EUS_K01; EUS_K02; EUS_K03; EUS_K05; EUS_K06; EUS_K09; EUS_K12 K1 - słuchacz ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę rozwoju i ciągłego doskonalenia umiejętności w zakresie wiedzy o języku K2 - posiada pozytywne nastawienie do wiedzy w zakresie rozwoju sprawności komunikacyjnych, budowania warsztatu pracy logopedy opartego na rzetelnej wiedzy w zakresie psycholingwistyki K3 - jest świadomy odpowiedzialności za własne przygotowanie do pracy K4 - jest świadomy poprawności własnej wymowy (zgodności z normami ortofonicznymi), kształtuje poprawność wymowy własnej i innych w codziennych kontaktach językowych

Metody dydaktyczne

Prowadzący wykorzystuje głównie metody podające i eksponujące.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny
- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Wiedza z zakresu fonetyki, fonologii języka polskiego.

Koordynatorzy przedmiotu

Joanna Kamper-Warejko
Joanna Kulwicka-Kamińska

Kryteria oceniania

Metody: np. wykład, pogadanka, analiza materiałów źródłowych - praca z tekstem, referat, prezentacje multimedialne

Zaliczenie: obecność, aktywność na zajęciach, odpowiedzi ustne, praca pisemna. Obejmuje W1-W4 oraz U1-U2.

Praktyki zawodowe

Brak

Literatura

- Aitchison J., Ssak, który mówi, PWN 1991
- Badania nad rozwojem języka dziecka, red. G.W. Shugar, M. Smoczyńska, Warszawa 1980.
- Bouvet D., Mowa dziecka, Warszawa 1996, s. 67-118.
- Grzegorczykowa R., Funkcje języka i wypowiedzi, [w:] Grzegorczykowa R., Wstęp do językoznawstwa, Warszawa 2007.
- Grzegorczykowa R., Problem uniwersaliów genezy i rozwoju języka, , Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, zeszyt LX/2004, s. 207-215
- Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, Opole 2002
- Kaczmarek L., Nasze dziecko uczy się mowy, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. V., 1988.
- Kania J. T., Słuch fonematyczny (w:) Szkice logopedyczne, Warszawa 1982
- Kurcz I., Język a psychologia, Warszawa 1992, s. 30-72.
- Kurcz I., Psychologia języka i komunikacji, rozdz. 7, (w:) Wykłady z psychologii 1.2. Warszawa 2000
- Łobacz P., Polska fonologia dziecięca, Warszawa 1996, s 7-69.
- Milewski S., Mowa dorosłych kierowana do niemowląt: studium fonostatystyczno-fonotaktyczne, Gdańsk 2004.
- Porayski-Pomsta l, Umiejętności komunikacyjne dzieci w wieku przedszkolnym. Studium psycholingwistyczne. Warszawa 1994.
- Psycholingwistyka, red. Jean Berko Gleason, Nan Berstein Ratner, Gdańsk 2005
- Shugar G.W., Dyskurs dziecięcy, Warszawa 1995.
- Stecko E., U źródeł rozwoju mowy dziecka (w:) Zaburzenia mowy u dzieci – wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Warszawa 1994, s. 13-23.
- Studia z psychologii rozwojowej i psycholingwistyki, red. M. Smoczyńska, Kraków 1998
- M. Szupryczyńska, Wstęp do językoznawstwa, Toruń 1989.
- Maria Zarębina, Kształtowanie się systemu językowego dziecka, Wrocław 1965.
-

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2500-PO-1Z-ROZSJ w USOSweb