Topografia literatury i sztuki polskiej i światowej 2500-OG-K-TLS

Wykład naświetla przestrzenne (zwłaszcza geograficzne) aspekty powstawania i funkcjonowania literatury i sztuki. Wprowadza m.in. w zagadnienia odzwierciedlania relacji przestrzennych w dziełach artystycznych; symboliki przestrzeni; związków artystów i ich dzieł z przestrzenią (zarówno z konkretnymi miejscami, jak typami przestrzeni); miasta i wsi jako przestrzeni szczególnych; stosunku do przestrzeni rodzimej i obcej; związków autobiograficzności z przestrzenią; tradycyjnych, nowoczesnych i ponowoczesnych postaw wobec przestrzeni; ideologicznych aspektów zainteresowania egzotyką. Kwestie te będą zarówno przedstawione w ujęciu teoretycznym (w przystępny sposób), jak i ukazane na przykładzie konkretnych dzieł malarskich i literackich, głównie XIX – XXI wieku.
Wykład jest przeznaczony zwłaszcza dla modułu medialna promocja regionu na kierunku lingwistyka praktyczna i copywriting, ale może być użyteczny dla wszystkich zainteresowanych literaturą, sztuką, przestrzennym aspektem istnienia człowieka czy regionalnością.

Całkowity nakład pracy studenta

ok. 75 godzin, co odpowiada 3 punktom ECTS. z czego 2 punkty ECTS student/ka uzyskuje w ramach zajęć z bezpośrednim udziałem osób prowadzących (udział w wykładach, konsultacje), a 1 pkt ECTS za przygotowanie się do egzaminu.

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Student/ka wymienia i charakteryzuje wybrane zjawiska literatury, kultury i sztuki polskiej i światowej (w zakresie problematyki wykładu) – K_W02 W2: student/ka omawia wybrane zagadnienia z obszaru nauk humanistycznych i społecznych (w zakresie problematyki wykładu) – K_W03 W3: student/ka wymienia i charakteryzuje wybrane zjawiska z zakresu szeroko pojętej kultury, w tym kultury masowej (w zakresie problematyki wykładu) – K_W05 W4: student/ka omawia wybrane zagadnienia historyczne, społeczne, religijne, filozoficzne i polityczne w wymiarze lokalnym i międzykulturowym (w zakresie problematyki wykładu) – K_W06

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: student/ka wyszukuje, selekcjonuje, analizuje, krytycznie ocenia i użytkuje informacje pozyskane z różnorodnych źródeł i różnymi sposobami – K_U01 U2: student/ka czyta, analizuje i interpretuje teksty literackie, naukowe i użytkowe (w tym przewodniki, spacerowniki) – K_U02 U3: student/ka rozpoznaje różne rodzaje tekstów kultury i użytkowych oraz przeprowadza ich krytyczną analizę i interpretację z użyciem odpowiednich metod i narzędzi (w zakresie problematyki wykładu) – K_U03 U4: student/ka wykorzystuje posiadaną wiedzę do formułowania i rozwiązywania problemów i zadań typowych dla działalności copywriterskiej, w tym odpowiednio określić priorytety służące realizacji tych zadań (w zakresie problematyki wykładu) – K_U07

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: student/ka ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju – K_K01 K2: student/a docenia tradycję i dziedzictwo kulturowe w wymiarze lokalnym i międzynarodowym, ma świadomość odpowiedzialności za ich zachowanie – K_K03 K3: student/a rozumie odmienne postrzeganie życia społecznego przez osoby pochodzące z rożnych środowisk i kultur – K_K04 K4: student/ka wskazuje obszary wiedzy, którą należy wykorzystać do rozwiązywania problemów poznawczych i praktycznych oraz pozyskać informacje z różnych źródeł do ich realizacji – K_K07

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- opowiadanie
- opis
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- projektu

Wymagania wstępne

Koordynatorzy przedmiotu

Marcin Wołk

Kryteria oceniania

Egzamin pisemny lub ustny, sprawdzający zarówno wiedzę i kompetencje, jak umiejętność ich aplikacji. Egzamin składa się z części sprawdzającej wiedzę i części projektowej.
Przygotowując się do egzaminu student/ka:
1. Czyta min. jedno dzieło literackie z listy a, zapoznaje się z twórczością artysty/artystki z listy b, jak również z kontekstem biograficznym oraz przestrzennym tych dzieł i przygotowuje się do wypowiedzi na ich temat w odniesieniu do treści wykładu. – W1, W2, W3, W4, U2, U3, U4, K1, K2, K3.
2. Przeprowadza rekonesans na temat historii kulturowej wybranego obszaru (np. swojego regionu / miejscowości pochodzenia) i przygotowuje się do wypowiedzi na temat wybranego twórcy / twórczyni lub zjawiska artystycznego związanego z tym regionem / miejscem. – W3, W4, U1, U4, K1, K2, K4.
Podczas egzaminu student/ka dostaje do wykonania min. dwa zadania, sprawdzające wszystkie efekty uczenia się przewidziane dla przedmiotu.

Praktyki zawodowe

Literatura

A. Opracowania zalecane (pomocniczo, we fragmentach):
Augé M., Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, tłum. R. Chymkowski, PWN, Warszawa 2010.
Brakoniecki K., Ziemia Obiecana, Kraina Nod, Borussia? Obraz Warmii i Mazur w literaturze olsztyńskiej, [w:] K. Brakoniecki, W. Lipscher (red.), Borussia. Ziemia i ludzie. Antologia literacka, Borussia, Olsztyn 1999, s. 563–580.
Chatwin B., Pieśni stworzenia, tłum. K. Puławski, Świat Książki, Warszawa 2008.
Czermińska M., Miejsca autobiograficzne. Propozycja w ramach geopoetyki, „Teksty Drugie” 2011, nr 5, s. 183–200.
Dutka E., Pytania o miejsce. Sondowanie topografii literackich XX i XXI wieku, Universitas, Kraków 2020.
Geograficzne przestrzenie utekstowione, red. B. Karwowska i in., Wyd. UwB, Białystok 2017.
Kapuściński R., Podróże z Herodotem, Kraków 2004.
Kozicka D., Wędrowcy światów prawdziwych, dwudziestowieczne relacje z podróży, Universitas, Kraków 2003.
Kronenberg A., Geopoetyka, wyd. 2, Wyd. UŁ, Łódź 2015 (dostępne online).
Madejski J., Iwasiów S. (red.), Geoliteratura. Przewodnik, bedeker, poradnik, Universitas, Kraków 2019.
Matvejevič P., Inna Wenecja, Pogranicze, Sejny 2005.
Pollack M., Po Galicji. O chasydach, Hucułach, Polakach i Rusinach. Imaginacyjna podróż po Galicji Wschodniej i Bukowinie, czyli wyprawa w świat, którego nie ma, przeł. A. Kopacki, Olsztyn 2000.
Przestrzeń w kulturze współczesnej, red. D. Mazur, B. Morzyńska-Wrzosek, t. 1 – 4, Wyd. UKW, Bydgoszcz.
Rybicka E., Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich, Universitas, Kraków 2014.
Tuan Yi-Fu, Przestrzeń i miejsce, tłum. A. Morawińska, PIW, Warszawa 1987.
Wędrować, pielgrzymować, być turystą. Podróż w dyskursach kultury, red. P. Kowalski, Opole 2003.
Wiegandt E., Literatura ojczyzn prywatnych: tradycja – świadomość – poetyka, Gorzów Wlkp. 2023.
B. Utwory artystyczne / twórczość artystów (obowiązuje znajomość minimum jednej pozycji z części a i jednej z części b)
a) Literatura i jej adaptacje filmowe (znajomość wybranego dzieła i jego kontekstu– na podstawie ogólnodostępnych źródeł):
Jan Potocki, Rękopis znaleziony w Saragossie (i/lub adaptacja filmowa w reż. Wojciecha Hasa)
Joseph Conrad, Jądro ciemności
Thomas Mann, Śmierć w Wenecji (i/lub adaptacja w reż. Luchino Viscontiego)
Maria Kuncewiczowa, Dwa księżyce (i/lub adaptacja w reż. Andrzeja Barańskiego)
Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe; Sanatorium pod klepsydrą
Edward Redliński, Konopielka (i/lub adaptacja w reż. Witolda Leszczyńskiego)
William Golding, Władca much
Truman Capote, Śniadanie u Tiffany'ego
Kobo Abe, Kobieta z wydm
Sławomir Mrożek, Moniza Clavier
Wiesław Myśliwski, Ucho igielne
Andrzej Stasiuk, Opowieści galicyjskie
Olga Tokarczuk. Prawiek i inne czasy
Natalia Fiedorczuk, Jak pokochać centra handlowe
Można też indywidualnie wybrać dzieło.
b) Sztuka, architektura, urbanistyka (znajomość wybranych dzieł i ich kontekstu – na podstawie ogólnodostępnych źródeł):
Paul Gauguin, twórczość plastyczna
Vincent van Gogh, twórczość plastyczna
Bruno Schulz, twórczość plastyczna
Edward Hopper, twórczość plastyczna
Nikifor Krynicki, twórczość plastyczna; także film Mój Nikifor, reż. K. Krauze, 2004
Muranów – dzielnica Warszawy. Literatura: B. Chomątowska, Stacja Muranów, Czarne, Wołowiec 2012; http://stacjamuranow.pl/pl/strona-glowna/
Można też indywidualnie wybrać artystkę/artystę.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2500-OG-K-TLS w USOSweb