Prowadzony w cyklu: 2024/25Z

Kod ISCED: 0314

Punkty ECTS: 3

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Humanistyczny

Sztuka ludowa i nieprofesjonalna 2500-2-SLiN-PSE

Zajęcia obejmują m. in. następujące zagadnienia:
1. Tradycyjna sztuka ludowa i jej charakterystyka: (tradycjonalizm, sakralność, powtarzalność wariantowość)
2. Tradycyjna sztuka ludowa – formy, funkcja (rzeźba, malarstwo, zdobnictwo)
3. Sztuka nieprofesjonalna, amatorska, kompensacyjna
4. Inspiracje sztuki ludowej i inspiracje sztuką ludową
5. Autor i jego dzieło
6. Przemiany w sztuce a sztuka ludowa

W cyklu 2024/25Z:

Zagadnienia:
„Sztuka ludowa” – próby definiowania i ustalania zakresów pojęciowych dawnej i współczesnej sztuki ludowej.

Cechy, funkcje i dziedziny sztuki ludowej.

Historia zainteresowania sztuką ludową i postaw ideologicznych im towarzyszących.

Procesy konstruowania „stylu ludowego” i „ludowości” w sztuce.

Impulsy i motywacje kreujące artystę ludowego.

Fenomen konkursów i ośrodków rzeźby ludowej w XX wieku.

Tzw. sztuka nieprofesjonalna jako sztuka „osobna” i sztuka pogranicza - charakterystyka zjawiska.

Typologie amatorskiej twórczości plastycznej i twórców nieprofesjonalnych (sztuka samorodna, prymitywiści, artyści samorodni, realiści naiwni, pogranicze ze sztuka ludową).

Dzieło a osobowość - nurt biograficzny w tekstowych ujęciach przedstawicieli sztuki nieprofesjonalnej i jego krytyka.

Sylwetki artystów naiwnych.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela: - udział w ćwiczeniach: 10 godz. = 0,4 ECTS (Dodatkowo, w razie nieobecności konsultacja z nauczycielem prowadzącym). Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta 65 godz. (2,6 ECTS).: np. - czytanie literatury: 10 godz. - poszukiwanie materiałów do dyskusji: 10 godz. - zwiedzanie muzeów 25 godz. - przygotowanie do zaliczenia: 20 godz. Łącznie: 70 godz = 3 ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

EUS_W01 Rozumie odrębność i powiązania etnologii/antropologii kulturowej z innymi dyscyplinami nauki (historią i filozofią kultury, socjologią/antropologią społeczną, historią sztuki, teorią kultury, folklorystyką, językoznawstwem), pojmuje drogi i kierunki jej rozwoju. P7S_WG, P7S_WK, P7Z WZ EUS_W03 Posiada pogłębioną wiedzę z zakresu etnologii Polski i Europy, zróżnicowania etnicznego i narodowego świata, sztuki ludowej i nieprofesjonalnej, muzealnictwa etnograficznego, folkloru, historii myśli etnologicznej. P6S_WG, P6Z WT, P6Z WZ. EUS_W06 Ma świadomość złożoności i zmienności kultury oraz ciągłego rozwoju i zmienności metod jej interpretacji. P7S_WG, P7S_WK, P7Z WZ.

Efekty uczenia się - umiejętności

EUS_U05 Potrafi formułować tezy i przeprowadzać analizę porównawczą źródeł w zakresie etnologii, muzealnictwa i folkloru. P6S_UW, P6Z UI EUS_U06 Potrafi napisać opracowanie na zadany temat z zastosowaniem warsztatu naukowego (recenzja, referat, artykuł naukowy itp.). P7S_UW, P7S_UK, P7Z UI, P7Z UN. EUS_U07 Potrafi prawidłowo interpretować zjawiska społeczne oraz analizować ich przyczyny i przebieg w ramach posiadanej wiedzy o procesach społecznych. P7S_UW, P7Z UI, P7Z UO.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

EUS_K01 Umie ustalać priorytety dla prowadzonych działań, dobierając tematy badawcze pod względem ich wartości naukowej oraz własnych możliwości. P7S_KK, P7Z KP. EUS_K02 Identyfikuje i rozstrzyga problemy związane z doborem prób, technik i metod pracy terenowej. P7S_KK, P7Z KO. EUS_K04 Ma świadomość potrzeby i odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego. Odczuwa potrzebę ochrony dziedzictwa kulturowego wszystkich obszarów świata. P7S_KO, P7S_KR, P7Z KO.

Metody dydaktyczne

Metody dydaktyczne eksponujące: -pokaz Metody dydaktyczne podające: - wykład informacyjny - wykład konwersatoryjny, Metody dydaktyczne poszukujące: - klasyczna metoda problemowa -seminaryjna

Koordynatorzy przedmiotu

Joanna Książek
Marcin Lisiecki

Efekty kształcenia

1. Zna podstawowe cechy tradycyjnej sztuki ludowej i ich uwarunkowania
2. Rozumie różnice istniejące w układach autor- działo – odbiorcy.
3. Rozumie istotę współczesnych przejawów sztuki nieprofesjonalnej
Umiejętności:
1. Student definiuje podstawowe pojęcia sztuki ludowej i nieprofesjonalnej
2. Wyjaśnia różnice istniejące w układach autor- dzieło- odbiorca w różnych przejawach twórczości artystycznej (tradycyjnej i współczesnej).

Kryteria oceniania

W zależności od cyklu.

Literatura

1. Błachowski A., Skarby w skrzyni malowanej czyli o sztuce ludowej inaczej, Warszawa 1974
2. Grabowski J., Sztuka ludowa. Formy i regiony w Polsce, Warszawa 1967
3. Grabowski J., Dawny artysta ludowy, [w:] Granice sztuki, Białostocki J., Pietkiewicz K. (red.) Warszawa 1972
4. Krzysztofowicz S., O sztuce ludowej w Polsce, Warszawa 1972

W cyklu 2024/25Z:

1. Błachowski A., Skarby w skrzyni malowanej, czyli o sztuce ludowej inaczej, Warszawa 1974

2. Drozd – Piasecka M., Społeczne funkcje sztuki ludowej, „Etnografia Polska” T. XXVII, z.2, 1983

3. Grabowski J., Dyskusja nad zakresem pojęcia sztuki ludowej, „Polska Sztuka Ludowa” R.21 (1967) nr 4, s. 191 - 193

4. Grabowski J., Sztuka ludowa. Formy i regiony w Polsce, Warszawa 1967

5. Grabowski J., Dawny artysta ludowy, [w:] Granice sztuki, Białostocki J., Pietkiewicz K. (red.) Warszawa 1972

6. Jackowski A., Polska sztuka ludowa, Warszawa 2002

7. Jackowski A., O rzeźbach i rzeźbiarzach, Warszawa 1997

8. Jackowski A., Sztuka zwana naiwną, Warszawa 1983

9. Jackowski A., Obrazy ludowe, Lublin 1998

10. Jarnuszkiewiczowa J., Sztuka ludu polskiego, Warszawa 1967

11. Klekot Ewa, Kłopoty ze sztuką ludową. Gust, ideologie, nowoczesność, Warszawa 2021

13. Krzysztofowicz S., O sztuce ludowej w Polsce, Warszawa 1972

14. Paprocka W., Tradycja ludowa a kultura narodowa, „Etnografia Polska” T.XXVII z.2, 1983

15. Piątkowska K., Kultura a ikonosfera: etnologiczne studium wybranych przykładów ze wsi współczesnej, Łódź 1994

16. Sztuka ludowa w Polsce, Fryś E., Iracka A., Pokropek M., (red.) Warszawa 1988

17. Wojciechowski A., Z dyskusji nad pojęciami „sztuka ludowa” i „ludowość w sztuce”, „Polska Sztuka Ludowa” R.7 (1953) nr 2

18. Drozd-Piasecka M., Zachwycająco – wstydliwa strona kultury, „Etnografia Polska”, t. XLIX 2005, z. 1-2

19. Piątkowski Krzysztof, Kicz ante portas – kicz na piedestał, w: Sztuka – nie sztuka?. Fiderkiewicz Maria (red.), Wydawnictwo PRZESŁANIE, Mysłowice 1996

20. Piskorz-Branekowa Elżbieta, Polskie hafty i koronki. Zdobienia stroju ludowego, Warszawa 2009.

21. Sztuka – nie sztuka?. Fiderkiewicz Maria (red.), Wydawnictwo PRZESŁANIE, Mysłowice 1996

22. Wisłocki S.A., Socjotechniczne zabiegi mistyfikacyjne w obrębie twórczości amatorskiej w PRL – na wybranych przykładach śląskich, „Polska Sztuka Ludowa. Konteksty” R.49, (1994), nr 1-2.

Uwagi

W cyklu 2024/25Z:

Zaliczenie na ocenę na podstawie tekstu/prezentacji sylwetki twórcy ludowego lub artysty nieprofesjonalnego z uwzględnieniem wiedzy przyswojonej na zajęciach.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2500-2-SLiN-PSE w USOSweb