Wstęp do arteterapii
2404-P-MF-WA
Kurs ma umożliwić zapoznanie się z podstawowymi zagadnieniami arteterapii, muzeoterapii, a także z teoretycznymi zagadnieniami interwencji edukacyjnych opartych na sztuce i nabywania umiejętności tworzenia i przeprowadzania takich interwencji.
Podstawowe treści programowe:
1. Co arteterapią jest, a co nie jest, czyli krytyczna analiza działań potocznie uznawanych za autoterapeutyczne.
2. Różne sposoby uprawiania arteterapii i problemy etyczne z nimi związane.
3. Metodologiczne problemy i ograniczenia badań dotyczących wpływu sztuki na zdrowienie.
4. Opracowanie i realizacja w ramach zajęć interwencji opartej o sztukę (wraz z opracowaniem konspektu interwencji).
Całkowity nakład pracy studenta
- Godziny realizowane z udziałem wykładowczyni (w ramach zajęć i konsultacji): 35 godzin (1,25 ECTS).
- Praca indywidualna (opracowanie, napisanie konspektu/scenariusza oraz przeprowadzenie interwencji bazującej na sztuce): 40 godzin (1.75 ECTS).
Efekty uczenia się - wiedza
K_W01: ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorie i metodologię z zakresu psychologii oraz jej subdyscyplin; posiada wiedzę o historii psychologii oraz jej współczesnych nurtach i koncepcjach.
K_W04: zna podstawowe metody i techniki badań stosowane w naukach społecznych; ma wiedzę z zakresu metodologii badań empirycznych oraz zasad operacjonalizacji pojęć́ psychologicznych.
K_W20: zna podstawowe koncepcje (biologiczne, psychologiczne i społeczne) wyjaśniające powstawanie i rozwój zaburzeń́ psychicznych; zna psychologiczne koncepcje zdrowia i choroby; zna rolę podjęcia odpowiedzialności i aktywności własnej w poprawie i utrzymaniu jakości życia.
K_W21: zna metody udzielania pomocy psychologicznej (np. poradnictwo, psychoterapia, rehabilitacja psychologiczna, psychoprofilaktyka, psychoedukacja); zna prawidłowości rządzące procesem terapeutycznym; zna specyfikę psychospołecznego funkcjonowania osób z zaburzeniami lub niepełnosprawnością; posiada wiedzę na temat form patologii społecznych, zachowań ryzykownych.
K_W22: a uporządkowaną̨ wiedzę na temat zasad i norm etycznych oraz zna zasady etyki zawodu psychologa; zna zasady etyczne w zakresie prowadzenia badań naukowych oraz działania praktycznego psychologa.
Efekty uczenia się - umiejętności
K_U02: posiada umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy w zakresie podstawowych i wyższych procesów psychicznych do pracy zawodowej; potrafi przeprowadzić krytyczną analizę skuteczności i przydatności stosowanej wiedzy; formułuje merytoryczne wnioski i podsumowania; potrafi zaplanować i przeprowadzić proces diagnostyczny jakości funkcjonowania człowieka w aspekcie indywidualnym i jego relacji z otoczeniem.
KU_09: posiada pogłębioną umiejętność przygotowania różnych prac pisemnych, w języku polskim.
K_U10: rozwija umiejętności związane z komunikacją interpersonalną; posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych, w języku polskim.
K_U15: potrafi zidentyfikować źródła i mechanizmy powstawania zaburzeń zachowania jednostki; potrafi zaproponować działania podnoszące jakość życia osoby.
K_U16: potrafi zaproponować plan odziaływania ukierunkowanego na zmianę postaw i zachowań celem optymalizacji funkcjonowania grup społecznych.
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K_K03: posiadając kompetencje diagnostyczne i terapeutyczne stosuje je w sposób szanujący godność́ i podmiotowość́ osoby; informacje przekazuje w sposób zrozumiały i dostosowany do potrzeb i poziomu rozwojowego odbiorcy.
K_K04: przyjmuje odpowiedzialność za wykorzystywanie zdobytej wiedzy psychologicznej w sytuacjach zawodowych.
K_K06: prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu; ma świadomość zakresu swoich kompetencji; potrafi rozpoznać sytuacje, w których powinien zwrócić się do profesjonalistów z innej dziedziny nauki/praktyki.
K_K07: potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role wykorzystując kompetencje nabyte podczas realizacji programu studiów.
K_K10: przestrzega zasad etyki psychologa; w relacji z klientem kieruje się podstawową zasadą, którą jest jego dobro.
K_K11: a świadomość́ poziomu swojej wiedzy i umiejętności zawodowych; rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie; potrafi inspirować i organizować proces uczenia się i rozwoju innych osób; wykazuje krytyczną postawę wobec różnych poglądów i praktyk psychologicznych.
K_K12: respektuje różnorodności wartości i stylów życia przyjmowanych przez ludzi; odnosi się ̨ z szacunkiem do ludzi niezależnie od ich pochodzenia, płci, orientacji seksualnej i wyznania; respektuje różne potrzeby osób w zakresie form pomocy psychologicznej.
Metody dydaktyczne
Eksponujące, podające, poszukujące.
Metody w kształceniu online.
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
- drama
- wystawa
Metody dydaktyczne podające
- pogadanka
- opowiadanie
- opis
Metody dydaktyczne poszukujące
- doświadczeń
- studium przypadku
- ćwiczeniowa
- giełda pomysłów
- projektu
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody oparte na współpracy
- metody służące prezentacji treści
- metody integracyjne
- gry i symulacje
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Wymagania wstępne
- Znajomość zagadnień pomocy psychologicznej, różnic indywidualnych, diagnozy psychologicznej i metodologii badań psychologicznych.
- Zainteresowanie sztuką i znajomość wybranych dzieł sztuki (współczesnej lub dawnej) oraz podstaw historii sztuki.
- Otwartość na udział w symulacjach interwencji opartych na sztuce, zarówno w roli osoby przeprowadzającej interwencję, jak i w roli osoby w interwencjach uczestniczącej.
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
- Aktywność na zajęciach.
- Opracowanie interwencji bazującej na sztuce (wraz ze scenariuszem interwencji).
- Przeprowadzenie interwencji podczas zajęć.
- Konieczne jest oddanie przygotowanego w formie elektronicznej, na podstawie udostępnionego przez prowadzącą szablonu, scenariusza interwencji.
Praktyki zawodowe
Literatura
Pozycje obowiązkowe
Skov, M., i Nadal, M. (2025). Can arts-based interventions improve health? A conceptual and methodological critique. Physics of Life Reviews, 53, 239–259. https://doi.org/10.1016/j.plrev.2025.03.003
Trupp, M. D., Howlin, C., Fekete, A., Kutsche, J., Fingerhut, J., i Pelowski, M. (2025). The impact of viewing art on well-being—a systematic review of the evidence base and suggested mechanisms. The Journal of Positive Psychology, 20(6), 978–1002. https://doi.org/10.1080/17439760.2025.2481041
Pozycje uzupełniające
Jensen, A., Bungay, H., i Holt, N. J. (2025). Apples and oranges? The importance of recognizing heterogeneity in arts and health research publications. Frontiers in Public Health, 13, 1670166. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1670166
Kotowski, R. (2025). Muzeoterapia. Koncepcje, metody, inspiracje. Muzeum Narodowe w Kielcach.
Malchiodi, C. A. (red.) (2012). Arteterapia. Podręcznik. Grupa Wydawnicza Harmonia.
Pelowski, M., Cotter, K. N., Miller, S., & Leder, H. (2025). Framing wellbeing and societal challenge mechanisms via distinct outcomes of art experience? A brief revisit to the VIMAP. Physics of Life Reviews, 52, 132–143. https://doi.org/10.1016/j.plrev.2024.12.004
Tay, L., Pawelski, J. O., & Keith, M. G. (2018). The role of the arts and humanities in human flourishing: A conceptual model. The Journal of Positive Psychology, 13(3), 215–225. https://doi.org/10.1080/17439760.2017.1279207
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: