Sztuka jako narzędzie zmiany społecznej 2404-P-MF-SjNZS-sj

Kurs ma umożliwić zapoznanie się z teoretycznymi zagadnieniami związanymi z wykorzystaniem różnych form i dziedzin sztuki jako narzędzi zmiany społecznej (tj. kształtowania lub zmiany postaw dotyczących społeczności czy grup osób, w tym - grup defaworyzowanych) i służyć nabywaniu umiejętności projektowania i przeprowadzania takich interwencji, wraz z pomiarem skuteczności ich oddziaływania.

Podstawowe treści programowe:
1. Psychologiczne mechanizmy związane z wpływem społecznym.
2. Specyfika wykorzystania sztuki jako narzędzia perswazji i zmiany postaw.
3. Sztuki zaangażowanej społecznie jako interwencja.
4. Opracowanie i realizacja zaangażowanej społecznie interwencji artystycznej, a także pomiar jej skuteczności (wraz z przedstawieniem tych elementów jako prezentacji w ramach zajęć). Zadanie to realizowane jest w grupach 3-osobowych.

Lista zajęć z tytułami:
1. Psychologiczne mechanizmy związane z wpływem społecznym.
2. Specyfika wykorzystania sztuki jako narzędzia perswazji i zmiany postaw.
3. Sztuka zaangażowana społecznie jako interwencja i wyznaczniki jej skuteczności.
4. Wybrane sposoby pomiaru skuteczności interwencji artystycznej jako narzędzia zmiany postaw.
5. Przykłady interwencji artystycznych realizowanych w różnych mediach.
6. Sztuka jako "rusztowanie" dla poznania społecznego.
7. Przegląd badań nad wpływem sztuki na zmianę postaw dotyczących ochrony klimatu (zmian klimatycznych).
8. Przegląd badań nad wpływem sztuki na zmianę postaw dotyczących równości płci.
9. Przegląd badań nad wpływem sztuki na zmianę postaw dotyczących relacji międzygrupowych (w kontekście mniejszości i społeczności defaworyzowanych).
10. Przegląd badań nad wpływem sztuki na zmianę w zakresie zaangażowania obywatelskiego.
11. Prezentacja przeprowadzonej interwencji, wraz z pomiarami jej skuteczności (prezentacja nr 1).
12. Prezentacja przeprowadzonej interwencji, wraz z pomiarami jej skuteczności (prezentacja nr 2).
13. Prezentacja przeprowadzonej interwencji, wraz z pomiarami jej skuteczności (prezentacja nr 3).
14. Prezentacja przeprowadzonej interwencji, wraz z pomiarami jej skuteczności (prezentacja nr 4).
15. Prezentacja przeprowadzonej interwencji, wraz z pomiarami jej skuteczności (prezentacja nr 5).

Całkowity nakład pracy studenta

- Godziny realizowane w ramach zajęć i konsultacji: 35 godzin (1,25 ECTS). - Praca indywidualna (opracowanie interwencji artystycznej zaangażowanej społecznie, zbadanie oddziaływania interwencji, przygotowanie prezentacji na zajęcia): 40 godzin (1.75 ECTS).

Efekty uczenia się - wiedza

K_W01: ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorie i metodologię z zakresu subdyscypliny psychologii, jaką jest psychologia sztuki. K_W04: zna podstawowe metody i techniki badań stosowane naukach społecznych;, na przykładzie psychologii sztuki; ma wiedzę z zakresu metodologii badań empirycznych oraz zasad operacjonalizacji pojęć K_W16: rozumie charakter wpływu procesów poznawczych i motywacyjnych na zachowanie społeczne K_W17: ma wiedzę o podstawowych mechanizmach oraz uwarunkowaniach funkcjonowania jednostki w relacjach interpersonalnych i w grupach; ma wiedzę dotyczącą wpływu społecznego, kształtowania się postaw

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U01: potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii do opisu i analizowania procesów i zjawisk psychicznych i społecznych; posługując się prawidłową terminologią potrafi zidentyfikować uwarunkowania ludzkich zachowań, opisać przebieg zjawisk społecznych oraz funkcjonowanie grup społecznych. K_U02: potrafi przeprowadzić krytyczną analizę skuteczności i przydatności stosowanej wiedzy. K_U06: Posiada pogłębione umiejętności badawcze, obejmujące zdobywanie wiedzy, analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów. K_U08: ma umiejętności językowe w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów, zgodne z wymaganiami określonymi dla poziomu B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. K_U10: rozwija umiejętności związane z komunikacją interpersonalną; posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych, w języku polskim.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K02: potrafi wyprowadzać wnioski zgodnie z zasadami logiki oraz dostrzegać podstawowe błędy logiczne w rozumowaniu innych osób. K_K12: respektuje różnorodności wartości i stylów życia przyjmowanych przez ludzi; odnosi się z szacunkiem do ludzi niezależnie od ich pochodzenia, płci, orientacji seksualnej i wyznania; respektuje różne potrzeby osób w zakresie form pomocy psychologicznej.

Koordynatorzy przedmiotu

Magdalena Szubielska

Metody dydaktyczne

Eksponujące, podające, poszukujące. Metody w kształceniu online.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- opowiadanie
- opis
- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- projektu
- ćwiczeniowa
- studium przypadku
- laboratoryjna
- giełda pomysłów

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści
- metody wymiany i dyskusji
- metody rozwijające refleksyjne myślenie

Rodzaj przedmiotu

przedmiot fakultatywny

Wymagania wstępne

- Znajomość podstaw psychologii społecznej. - Umiejętność czytania tekstów naukowych w języku angielskim. - Zainteresowanie zagadnieniami z pogranicza psychologii i sztuki, podstawowa znajomość zagadnień z historii sztuki (gatunki sztuk wizualnych, epoki historii sztuki i nurty artystyczne z nimi związane).

Kryteria oceniania

- Aktywność na zajęciach.
- Przygotowanie i przeprowadzenie interwencji artystycznej zaangażowanej, pomiar jej skuteczności (efektów).
- Prezentacja w ramach zajęć przeprowadzonej interwencji oraz pomiaru efektów jej skuteczności.
- Podstawą oceny jest zrealizwanie interwencji (wraz z pomiarem efektów) oraz prezentacja i jej omówienie w ramach zajęć, aktywność na zajęciach jest dodatkowo premiowana.
- Konieczne jest oddanie przygotowanej w formie elektronicznej prezentacji osobie prowadzącej zajęcia.

Literatura

Literatura obowiązkowa:
Ozbay, Y., Stamkou, E., i Oosterwijk, S. (2026). Art as a scaffold for social cognition. Current Opinion in Psychology, 73, 102410. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2026.102410
Pelowski, M., Cotter, K. N., Miller, S., i Leder, H. (2025). Framing wellbeing and societal challenge mechanisms via distinct outcomes of art experience? A brief revisit to the VIMAP. Physics of Life Reviews, 52, 132–143. https://doi.org/10.1016/j.plrev.2024.12.004
Silvia, P. J., i Brown, E. M. (2007). Anger, disgust, and the negative aesthetic emotions: Expanding an appraisal model of aesthetic experience. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 1(2), 100–106. https://doi.org/10.1037/1931-3896.1.2.100
Stamkou, E., i Keltner, D.. (2026). Aesthetic revolution: How art shapes social worlds, Social and Personality Psychology Compass, 20(4), Article e70135. https://doi.org/10.1111/spc3.70135.

Literatura dodatkowa:
Barkela, B., Schäfer, C., i Altenmüller, M. S. (2025). Artistic activism: Can aesthetic reception reduce adverse effects of disruptive protest? Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/aca0000767
Cwalina, W., i Koniak, P. (2026). Key topics in attitudes and persuasion. Routledge
Silvia, P. J. (2009). Looking past pleasure: Anger, confusion, disgust, pride, surprise, and other unusual aesthetic emotions. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 3(1), 48–51. https://doi.org/10.1037/a0014632
Szubielska, M., i Imbir, K. (2021). The aesthetic experience of critical art: The effects of the context of an art gallery and the way of providing curatorial information. PLoS ONE, 16(5),Artykuł e0250924. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0250924
Szubielska, M., Wojtasiński, M., Pasternak, K., Szymańska, A., i Wójtowicz, M. (2022). Does art activism affect preschool children’s attitudes toward individuals with blindness? International Journal of Disability, Development and Education, 69(2), 371–381. https://doi.org/10.1080/1034912X.2020.1735624
Żmijewski, A. (2007). Drżące ciała. Rozmowy z Artystami. Fundacja Ha!art

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2404-P-MF-SjNZS-sj w USOSweb