Psychologia sztuki 2404-P-MF-PS

Kurs ma umożliwić zapoznanie się z podstawowymi modelami teoretycznymi psychologii sztuki/empirycznej estetyki, a także zorientowanie się w najnowszych nurtach (paradygmatach i tematach) badań empirycznych dotyczących psychologii sztuki.

Podstawowe treści programowe:
1. Model lustrzany Tinio (2013).
2. Model wiedeński - wersja wyjściowa (Leder i in., 2004) i wersje zaktualizowane (Pelowski i in., 2017, 2025).
3. Modele neuroestetyczne: triada estetyczna (Chatterjee i Vartanian,, 2016) i neurokognitywna teoria obrazu (Francuz, 2013).
4. Model doświadczania sztuki ulicznej (Ho i Szubielska, 2025).
5. Krytyczne przeczytanie wybranego artykułu empirycznego z psychologii sztuki, przygotowanie na jego podstawie prezentacji i przedstawienie go przed grupą , wraz z krytyczną analizą metody badania i interpretacji uzyskanych wyników (każda osoba studencka prezentuje jeden wybrany artykuł).

Całkowity nakład pracy studenta

- Godziny realizowane z udziałem wykładowczyni (w ramach zajęć i konsultacji): 35 godzin (1,25 ECTS). - Praca indywidualna (wybór artykułu, przeczytanie i przetłumaczenie artykułu na j. polski, przygotowanie prezentacji na zajęcia): 40 godzin (1.75 ECTS).

Efekty uczenia się - wiedza

K_W01: ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorie i metodologię z zakresu subdyscypliny psychologii, jaką jest psychologia sztuki. K_W04: zna podstawowe metody i techniki badań stosowane naukach społecznych;, na przykładzie psychologii sztuki; ma wiedzę z zakresu metodologii badań empirycznych oraz zasad operacjonalizacji pojęć́ psychologicznych w obszarze psychologii, na przykładzie psychologii sztuki.

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U01: potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii do opisu i analizowania procesów i zjawisk psychicznych i społecznych (na przykładzie odbioru i wpływu sztuki na jednostki i grupy osób); posługując się prawidłową terminologią potrafi zidentyfikować uwarunkowania ludzkich zachowań, opisać przebieg zjawisk społecznych oraz funkcjonowanie grup społecznych (na przykładzie tworzenia oraz odbioru sztuki oraz doświadczenia estetycznego). K_U02: potrafi przeprowadzić krytyczną analizę skuteczności i przydatności stosowanej wiedzy (dotyczącą zagadnień psychologii sztuki). K_U05: umie krytycznie analizować popularne publikacje z zakresu psychologii, a także oddzielać poglądy oparte na wiedzy potocznej od danych naukowych. K_U06: Posiada pogłębione umiejętności badawcze, obejmujące zdobywanie wiedzy, analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów. K_U08: ma umiejętności językowe w zakresie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla studiowanego kierunku studiów, zgodne z wymaganiami określonymi dla poziomu B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. K_U10: rozwija umiejętności związane z komunikacją interpersonalną; posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych, w języku polskim. K_U19: potrafi wyprowadzać wnioski zgodnie z zasadami logiki oraz dostrzegać podstawowe błędy logiczne w rozumowaniu innych osób.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K02: potrafi wyprowadzać wnioski zgodnie z zasadami logiki oraz dostrzegać podstawowe błędy logiczne w rozumowaniu innych osób. K_K12: respektuje różnorodności wartości i stylów życia przyjmowanych przez ludzi; odnosi się z szacunkiem do ludzi niezależnie od ich pochodzenia, płci, orientacji seksualnej i wyznania; respektuje różne potrzeby osób w zakresie form pomocy psychologicznej

Metody dydaktyczne

Eksponujące, podające, poszukujące. Metody w kształceniu online.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- opis
- wykład konwersatoryjny
- opowiadanie

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- studium przypadku
- ćwiczeniowa
- referatu

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji
- metody służące prezentacji treści
- metody rozwijające refleksyjne myślenie

Rodzaj przedmiotu

przedmiot fakultatywny

Wymagania wstępne

- Znajomość podstaw psychologii poznawczej i metodologii badań psychologicznych. - Umiejętność czytania tekstów naukowych w języku angielskim. - Zainteresowanie zagadnieniami z pogranicza psychologii i sztuki, podstawowa znajomość zagadnień z historii sztuki (gatunki sztuk wizualnych, epoki historii sztuki i nurty artystyczne z nimi związane).

Koordynatorzy przedmiotu

Magdalena Szubielska

Kryteria oceniania

- Aktywność na zajęciach.
- Przygotowanie prezentacji i omówienie jednego wybranego artykułu naukowego z zakresu psychologii sztuki, opublikowanego w
przeciągu ostatnich czterech lat.
- Podstawą oceny jest prezentacja i jej omówienie, aktywność na zajęciach jest dodatkowo premiowana.
- Konieczne jest oddanie przygotowanej w formie elektronicznej prezentacji osobie prowadzącej zajęcia.

Praktyki zawodowe

Literatura

Pozycje obowiązkowe:
Chatterjee, A., i Vartanian, O. (2016). Neuroscience of aesthetics. Annals of the New York Academy of Sciences, 1369(1), 172–194. https://doi.org/10.1111/nyas.13035
Francuz, P. (2013). Imagia. W kierunku neurokognitywnej teorii obrazu. Wydawnictwo KUL.
Ho, R., i Szubielska, M. (2025). Life or art? A dual-mode model of street art experience. SSRN. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.5290509
Leder, H., Belke, B., Oeberst, A., i Augustin, D. (2004). A model of aesthetic appreciation and aesthetic judgments. British Journal of Psychology, 95(Pt 4), 489–508. https://doi.org/10.1348/0007126042369811
Pelowski, M., Cotter, K. N., Miller, S., i Leder, H. (2025). Framing wellbeing and societal challenge mechanisms via distinct outcomes of art experience? A brief revisit to the VIMAP. Physics of Life Reviews, 52, 132–143. https://doi.org/10.1016/j.plrev.2024.12.004
Pelowski, M., Markey, P. S., Forster, M., Gerger, G., i Leder, H. (2017). Move me, astonish me… delight my eyes and brain: The Vienna Integrated Model of top-down and bottom-up processes in Art Perception (VIMAP) and corresponding affective, evaluative, and neurophysiological correlates. Physics of Life Reviews, 21, 80–125. https://doi.org/10.1016/j.plrev.2017.02.003
Tinio, P. P. L. (2013). From artistic creation to aesthetic reception: The mirror model of art. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 7(3), 265–275. https://doi.org/10.1037/a0030872

Oraz wybrane przez osoby studenckie do omówienia w ramach zajęć artykuły dotyczące psychologii sztuki, opublikowane w ciągu czterech ostatnich lat w czasopismach takich jak: Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, Empirical Studies of the Arts, Art & Perceptoion.

Pozycja uzupełniająca:
Bagiński, D. (2021). Obraz – zagadka wzrokowa. Vide.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2404-P-MF-PS w USOSweb