Logika 2404-P-1-LOG-Sj
Na zajęciach studenci gruntownie zaznajomią się z podstawowymi pojęciami logiki, takimi jak wynikanie, równoważność, sprzeczność itp. Potoczne znaczenia tych pojęć będą konfrontowane z ich znaczeniami stosownymi w logice, rozumianej jako dział nauki, co m.in. wiąże się z problemem rozbieżności sensu stałych logicznych i ich odpowiedników w języku naturalnym. Przedstawione również zostaną sposoby wykorzystania wymienionych wyżej pojęć w metodologii nauk (uzasadnianie twierdzeń, sprawdzanie hipotez itp.).
Mowa również będzie o błędach logicznych i antynomiach semantycznych.
Inne poznane na zajęciach ważne pojęcia to: tautologia, kontrtautologia, zdanie logicznie prawdziwe (fałszywe), zdania sprzeczne, możliwość definiowania jednych wyrażeń za pomocą innych. Kwestie te będą zaprezentowane na przykładzie logiki klasycznej.
Zostanie omówiony sztuczny język logiki kwantyfikatorów i jego związek z językiem naturalnym. Będzie miało to charakter elementarnego wprowadzenia, wywodzącego się z samej genezy pojęcia kwantyfikatora ogólnego i szczegółowego.
Omówimy – pochodzącą od Arystotelesa – teorię wynikania tzw. zdań kategorycznych, czyli wynikania związanego ze zwrotami kwantyfikującymi „każde” („żadne”) i „jakieś”. Użyte przy tym zostaną metody diagramów Venna i kół Eulera.
W ramach zajęć omawiane są następujące tematy:
1. Wprowadzenie do problematyki logiki. Różne sposoby uzasadniania prawdziwości zdań. Uzasadnianie sądów bezpośrednie i pośrednie. Rodzaje uzasadniania pośredniego. Wnioskowania uprawdopodobniające. Antynomie semantyczne.
2. Pojęcie zdania w sensie logicznym – prawdziwe, fałszywe i bez wartości logicznej. Tzw. stałe logiczne.
3. Schematy wnioskowania (poprawne; niepoprawne).
4. Wynikanie w sensie ogólnym, a tzw. wynikanie logiczne. Wynikanie analityczne a wynikanie logiczne.
5. Pojęcie sprzeczności a pojęcie sprzeczności logicznej. Związek wynikania z pojęciem sprzeczności. Związki wykluczania, dopełniania i równoważności logicznej.
6. Język logiki klasycznej. Zdania logicznie prawdziwe (tautologie) a wynikanie logiczne i równoważność logiczna. Teza logiki klasycznej. Wzajemna definiowalność funktorów.
7. Kwadrat Logiczny. Sylogistyka – teoria wynikania zdań kategorycznych. Metody diagramów Venna i kół Eulera jako wprowadzenie do teorii mnogości.
8 Elementy teorii mnogości.
9. Metody dowodowe, metoda dedukcji nie wprost.
10. Kwantyfikatory. Zależności między układami funktorów i kwantyfikatorów, oraz ich semantyczne odpowiedniki w języku naturalnym.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne eksponujące
Metody dydaktyczne podające
Metody dydaktyczne poszukujące
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Zaliczenie odbywać się będzie na podstawie wyników uzyskanych z egzaminu podzielonego na dwie części (ocena obu części ma tę samą wagę).
Ocena końcowa wystawiana jest na podstawie średniej arytmetycznej wyników procentowych z ww. prac, zgodnie z następującymi kryteriami:
5 - od 90% (włącznie) - do 100%
4,5 - od 80% (włącznie) - do 90% (wyłącznie),
4 - od 70% (włącznie) - do 80% (wyłącznie),
3,5 - od 60% (włącznie) - do 70% (wyłącznie),
3 - od 50% (włącznie) - do 60% (wyłącznie).
2 - od 0% - do 50% (wyłącznie).
W przypadkach uzasadnionych warunkami zewnętrznymi, dopuszcza się możliwość przeprowadzenia obu bądź jednej z części egzaminu metodą zdalną.
Warunkiem koniecznym uzyskania zaliczenia jest obecność na wszystkich - poza być może dwoma - zajęciami.
Praktyki zawodowe
Brak
Literatura
Literatura obowiązkowa:
— Materiały autorstwa prowadzącego zajęcia, oraz wybrane fragmenty pozycji z poniższej literatury.
Literatura
— Ajdukiewicz, Kazimierz, Język i poznanie, tom II, PWN, Warszawa 1965.
— Ajdukiewicz, Kazimierz, Logika pragmatyczna, PWN, Warszawa 1974.
— Borkowski, Ludwik, Logika formalna, PWN, Warszawa 1970 (również inne wydania).
— Borkowski, Ludwik, Elementy logiki formalnej, PWN, Warszawa 1972.
— Omyła, Mieczysław, Zarys logiki, WSiP, Warszawa 1995.
— Malinowski, Grzegorz, Logika ogólna, UŁ (2007), wyd. III, PWN (2010).
— Stanosz, Barbara, Wprowadzenie do logiki formalnej. Podręcznik dla humanistów, PWN, Warszawa 1997 (oraz inne wydania).
— Stanosz, Barbara, Ćwiczenia z logiki, PWN, Warszawa 1997.
— Szymanek, Krzysztof, Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny, Warszawa 2000.
— Grandy, Richard, oraz Daniel Osherson, Sentential Logic for Psychologists, dostępne online:
http://www.princeton.edu/~osherson/primer.pdf
— Kuratowski, Kazimierz: Wstęp do teorii mnogości i topologii, PWN, Warszawa 1975.
— Rasiowa, Helena, Wstęp do matematyki współczesnej, PWN, Warszawa (dowolne wydanie).
— Wójcicki, Ryszard, Wykłady z logiki z elementami teorii wiedzy. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2003
— Ziembiński, Zygmunt, Logika praktyczna, PWN, Warszawa 1997 (oraz inne wydania).
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: