Historia filozofii 2404-P-1-HF-Sj

Podstawowe bloki tematyczne są następujące:

Filozofia: czym jest, na czym polega jej specyfika. Etymologia słowa. Podział filozofii. Specjalizacje filozoficzne (filozofia języka, filozofia umysłu, filozofia polityki etc.), ze szczególnym uwzględnieniem relacji filozofii i psychologii.

Starożytni myśliciele i myślicielki: kamienie milowe klasycznej myśli tego czasu: Sokrates, Platon, Arystoteles, Hypatia. Rola argumentacji filozoficznej.

Kodyfikacja filozofii chrześcijańskiej i jej podstawowych sporów ( o istnienie zła, dowody na istnienie boga): św. Augustyn, Heloiza, św. Tomasz z Akwinu.

Nowożytne spory o podmiot i sposoby poznania świata. Empiryczna metodologia nowożytnej idei badań (Francis Bacon). Narodziny nowożytnego racjonalizmu (Kartezjusz). Problem relacji umysł – ciało. Empiryzm brytyjski i początki myśli liberalnej (J. Locke, D. Hume).

Myśl oświeceniowa jako podstawa idei współczesnych.Transcendentalizm I. Kanta.

XX-wieczni mistrzowie podejrzeń: Karol Marks, Zygmunt Freud, Karol Darwin i ich idee kształtujące współczesność.

XX-wieczne nurty, które przekształciły myślenie o świecie współczesnym: fenomenologia, egzystencjalizm, pragmatyzm.

W cyklu 2026/27Z:

Wykład przedstawia podstawowe teorie, pojęcia, problemy oraz spory paradygmatyczne dla historii filozofii zachodniej od jej początków aż do XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem metafizyki, ontologii, epistemologii i filozofii umysłu. Wykład ma charakter problemowy przy jednoczesnym osadzeniu dyskutowanych problemów w kontekście historii filozofii, jej nurtów i głównych filozofów.
Podstawowe bloki tematyczne są następujące:

Filozofia: czym jest, na czym polega jej specyfika. Etymologia słowa. Podział filozofii. Specjalizacje filozoficzne (metafizyka, ontologia, epistemologia, filozofia języka, filozofia umysłu, etc.), ze szczególnym uwzględnieniem relacji filozofii i psychologii.

Podstawowe pojęcia, problemy i spory paradygmatyczne dyskutowane przez takich starożytnych filozofów, jak inter alia eleaci, atomiści, Platon, Arystoteles czy stoicy.

Podstawowe pojęcia, problemy i spory paradygmatyczne dyskutowane przez takich chrześcijańskich filozofów, jak inter alia Augustyn z Hippony, Anzelm z Canterbury, Piotr Abelard, Tomasz z Akwinu, Duns Szkot czy William Ockham.

Podstawowe pojęcia, problemy i spory paradygmatyczne dyskutowane przez takich nowożytnych filozofów, jak inter alia Rene Descartes (Kartezjusz), Nicolas Malebranche, Thomas Hobbes, Baruch Spinoza, Gottfried Wilhelm Leibniz, Geroge Berkeley, David Hume czy Immanuel Kant.

Recepcja i rozwój powyższych zagadnień w filozofii współczesnej.

Efekty uczenia się - wiedza

Osoby studiujące znają podstawy historii filozofii europejskiej od jej początków aż do XX wieku.

Efekty uczenia się - umiejętności

Osoby studiujące potrafią dookreślić różne orientacje filozoficzne, porównują je, krytycznie je analizują oraz wykorzystują do zrozumienia losów i specyfiki w kultury europejskiej.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Osoby studiujące potrafią dyskutować oraz prezentować krytyczne opinie na istotne tematy światopoglądowe, moralne i polityczne.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26Z:

Aleksandra Derra

W cyklu 2026/27Z:

Łukasz Dominiak

W cyklu 2024/25L:

Andrzej Szahaj

Metody dydaktyczne

Wykład i prezentacje

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji
- metody rozwijające refleksyjne myślenie

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Kryteria oceniania

Egzamin pisemny w postaci testu (pytania zamknięte z jedną prawidłową odpowiedzią, dwa pytania otwarte). Terminy: zerowy: 27 stycznia 2025, pierwszy: 11 lutego 2025.

Praktyki zawodowe

Nie przewiduje się

Literatura

Literatura uzupełniająca wiedzę z wykładu:
Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii.
Karl Jaspers, Wprowadzenie do filozofii.
Bryan Magee, Historia filozofii
Bertrand Russell, Mądrość Zachodu
Frederick Copleston, Historia filozofii

W cyklu 2026/27Z:

Literatura obowiązkowa:
1. Sporządzone samodzielnie przez studentów notatki z wykładów.
2. Wł. Tatarkiewicz, Historia filozofii, t. I i II, dowolne wydania.

Literatura uzupełniająca:

1. F. Copleston, Historia filozofii (I – VI), Warszawa w różnych latach.
2. J. Legowicz, Historia filozofii. Elementy doksografii, dowolne wydania.
3. R. Palacz, Klasycy filozofii, Warszawa 1997.
4. E. Gilson, Historia filozofii współczesnej, Warszawa 1977.
5. J. Galarowicz, Na ścieżkach prawdy. Wprowadzenie do filozofii, Kraków 1992.
6. O. Gigon, Główne problemy filozofii starożytnej, Warszawa 1966.
7. R. Tarnas, Dzieje umysłowości zachodniej, Poznań 2002.
8. J. Hospers, Wprowadzenie do analizy filozoficznej, Warszawa 2001.
9. A. Anzenbacher, Wprowadzenie do filozofii, Kraków 1987.
10. Z. Kuderowicz, Filozofia nowożytnej Europy, Warszawa 1989.
11. E. Martens (red.), Filozofia. Podstawowe pytania, Warszawa 1995.
12. Stanford Encyclopedia of Philosophy.
13. Internet Encyclopedia of Philosophy.

Uwagi

W cyklu 2026/27Z:

brak

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2404-P-1-HF-Sj w USOSweb