Biomechanika i fizjologia sportu 2403-WFiS-s2-TPM-20

Procesy fizjologiczne i biomechaniczne zachodzące w organizmie podczas wysiłku fizycznego w zależności od jego natężenia i czasu trwania.
Zmiany hormonalne w odpowiedzi na wysiłek fizyczny.
Biomechanika i energetyka pracy mięśniowej – sekwencja mobilizacji substratów energetycznych, produkcja ciepła jako uboczny skutek wysiłku fizycznego.
Typy włókien mięśniowych. Rodzaje czynności mechanicznych, statycznych i dynamicznych.
Skurcze mięśniowe pojedyncze i tężcowe, izotoniczne i izometryczne.
Metody oznaczania wydolności wysiłkowej.
Wysiłek tlenowy a beztlenowy.
Definicja i mechanizmy zmęczenia wysiłkowego.
Typy treningu sportowego i jego wpływ na organizm człowieka.
Sport a zdrowie – sport rekreacyjny i wyczynowy; zdrowotne skutki stosowania zakazanych środków dopingujących.

Ćwiczenia mają charakter laboratoryjny. Studenci wykonują doświadczenia i pomiary na sobie samych albo oglądają filmy z zarejestrowanymi doświadczeniami:

Rejestrację skurczu izotonicznego, izometrycznego, tężcowego niezupełnego i zupełnego (film).
Rejestrację przebiegu i czasu zmęczenia mięśni dłoni w badaniu ergograficznym.
Określenie wpływu obciążenia mięśnia na jego czynność bioelektryczną – badanie zjawiska rekrutacji jednostek motorycznych.
Analizę wybranych wskaźników czynności układu krążenia i oddychania (częstości skurczów serca, wentylacji minutowej płuc) podczas wysiłku.
Określenie zmian częstości skurczów serca oraz ciśnienia tętniczego krwi w okresie restytucji po-wysiłkowej.
Ocenę subiektywnej intensywności wysiłku. Biomechaniczne aspekty ruchu.

W cyklu 2024/25Z:

Ćwiczenia mają charakter laboratoryjny. Studenci wykonują doświadczenia i pomiary na sobie samych albo oglądają filmy z zarejestrowanymi doświadczeniami:

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli ( 70 godz.): - udział w wykładach - 15 - udział w ćwiczeniach – 45 - konsultacje z nauczycielem akademickim - 10 Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta ( 80 godz.): - przygotowanie do wykładu - 10 - przygotowanie do ćwiczeń – 20 - pisanie prac, projektów - 20 - przygotowanie do egzaminu - 10 - przygotowanie do kolokwium – 20 Łącznie: 150 godz. (6 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W02 – Posiada szeroką znajomość budowy organizmu ludzkiego ze szczególnym uwzględnieniem układu ruchu. Dysponuje rozszerzonym aparatem pojęciowym i wiedzą o funkcjonowaniu układów fizjologicznych organizmu człowieka w różnych stanach: w spoczynku, podczas aktywności fizycznej i po wysiłku fizycznym. W10 – Zna metody diagnozowania stanów przeciążenia organizmu ćwiczeniami fizycznymi i ich wpływu na organizm. Zna i rozumie prawne, etyczne i inne uwarunkowania różnych rodzajów działalności zawodowej nauczyciela, wychowawcy, trenera. W11 – Jest świadomy zagrożeń dla zdrowia wynikających z niedoboru lub nadmiaru aktywności ruchowej, zna przeciwwskazania do wysiłków fizycznych i wykonywania ćwiczeń fizycznych w niektórych schorzeniach i zaburzeniach statyki ciała. W15 – Zna terminologię i posiada wiedzę z zakresu zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego oraz sprawności fizycznej i motoryczności człowieka.

Efekty uczenia się - umiejętności

U09 – Potrafi korzystać z technik informacyjnych w celu pozyskiwania, przetwarzania i przechowywania danych oraz wykorzystywania w działalności edukacyjnej, sportowej i do własnego rozwoju zawodowego. U10 – Potrafi interpretować wyniki podstawowych wskaźników: fizjologicznych, biofizycznych i morfologicznych, pozwalających diagnozować stan organizmu. Potrafi łączyć działania projektujące z realizacją wychowawczych i edukacyjnych form komunikacyjno–informacyjnych oraz stosować media i technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) w edukacji i szkoleniu sportowym. U11 – Potrafi wykorzystywać informatyczne narzędzia statystyczne do przetwarzania i interpretacji wyników badań empirycznych. Posiada rozwinięte umiejętności badawcze: rozróżnia orientacje w metodologii badań pedagogicznych, formułuje problemy badawcze, dobiera adekwatne metody, techniki i konstruuje narzędzia badawcze; opracowuje, prezentuje i interpretuje wyniki badań, wyciąga wnioski, wskazuje kierunki dalszych badań. U16 – Potrafi samodzielnie planować, projektować i prowadzić skuteczne działania zapobiegające powstawaniu urazów i kontuzji w procesie treningowym i procesie wychowania fizycznego. Dba o bezpieczeństwo i higienę zajęć edukacyjnych i sportowych.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K06 – Realizuje zadania w sposób zapewniający bezpieczeństwo własne i otoczenia, przestrzega zasad bezpieczeństwa pracy i udzielania pierwszej pomocy. Jest świadomy odpowiedzialności prawnej trenera, nauczyciela, wychowawcy. Dba o etos zawodu, przestrzega i rozwija zasady etyki zawodowej oraz podejmuje działania na rzecz przestrzegania tych zasad. K08 – Dba o swój poziom sprawności fizycznej, niezbędnej do prawidłowego demonstrowania ćwiczeń fizycznych, modelowania zachowań związanych z prowadzeniem aktywnego stylu życia, kształtowania postaw prosomatycznych i prozdrowotnych. Przestrzega zasad higieny aparatu głosowego, ujawnia prawidłowe nawyki posługiwania się narządem mowy w działalności zawodowej.

Koordynatorzy przedmiotu

Piotr Błajet
Magdalena Hagner-Derengowska

Metody dydaktyczne

Wykład konwersatoryjny i z prezentacją multimedialną. Ćwiczenia laboratoryjne, wykonywanie doświadczeń.

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa
- ćwiczeniowa
- doświadczeń

Wymagania wstępne

Podstawy wiedzy z zakresu anatomii, fizjologii człowieka

Kryteria oceniania

Zaliczenie końcowe z oceną obejmuje treści z ćwiczeń. U09, U10, U11, U16, K06, K08.
- Uzyskanie pozytywnej oceny z zaliczenia końcowego z ćwiczeń warunkuje dopuszczeniem do egzaminu końcowego.
Egzamin końcowy obejmuje treści z wykładów. W02, W10, W11, W15.
- prowadzący na pierwszych zajęciach dydaktycznych określa liczbę i daty „kolokwiów wejściowych”
- egzamin w formie kolokwium pisemnego (0-20 punktów, pytania zamknięte) lub na platformie edukacyjnej Moodle; W02, W10, W11, W15.
- zaliczenie końcowe z oceną w formie kolokwium pisemnego (0-15 pkt, pytania otwarte, 3 pkt za każde pytanie); U09, U10, U11, U16, K06, K08.
- przedłużona obserwacja (0-2 punktów; >50%)
Suma uzyskanych punktów : Ocena:
- 92,1-100% 5.0
- 84,1-92% 4.5
- 76,1-84% 4.0
- 68,1-76% 3.5
- 60-68% 3.0
- <60% 2.0

Literatura

Birch K., Mac Laren, K. George „Fizjologia sportu Krótkie wykłady” PWN, Warszawa 2008
Ganong W. (red.): Fizjologia. PZWL,2007
Górski „Fizjologiczne podstawy wysiłku fizycznego” PZWL Warszawa 2006
Jaskólski A. Jaskólska A. „Podstawy Fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka” AWF Wrocław, 2005.
Konturek „Fizjologia człowieka” Urban &Partner, Wrocław 2007
Traczyk , Trzebski „Podstawy fizjologii człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej”. PZWL Warszawa 1989
Fortuna M. Podstawy kształtowania i kontroli zdolności wysiłkowej tlenowej i beztlenowej, Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze, Jelenia Góra 2008
Górski „Fizjologia człowieka” PZWL, Warszawa 2010
Dobrzanski T.: Medycyna wychowania fizycznego i sportu. Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1989
Kubica R.: Podstawy fizjologii pracy i wydolności fizycznej. Skrypt AWF Kraków 1995
Mc Laughlin D., Stamford J., White D. „Fizjologia człowieka” PWN , Warszawa 2008
Pilis W., Zarzeczny R., Langfort J.: Próg przemian beztlenowych. Wyd. AWF Katowice 1996
Pilis W.: Fizjologiczne i biochemiczne uwarunkowania oraz kryteria oceny wydolności beztlenowej człowieka. Wyd. WSP Częstochowa 1989
Ronikier A. Fizjologia wysiłku w sporcie, fizjoterapii i rekreacji. Centralny Ośrodek Sportu Warszawa 2008

W cyklu 2024/25Z:

Uwagi

W cyklu 2025/26Z:

Terminy wykładu dla prof. dr hab. Piotra Błajeta: 13, 20, 27. 10. 2025 r.
Terminy wykładu dla dr hab. Magdaleny Hagner-Derengowskiej, prof. UMK: 3, 17, 24 listopada, 1 grudnia.

W cyklu 2026/27Z:

Terminy wykładu dla prof. dr hab. Piotra Błajeta: 13, 20, 27. 10. 2025 r.
Terminy wykładu dla dr hab. Magdaleny Hagner-Derengowskiej, prof. UMK: 3, 17, 24 listopada, 1 grudnia.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2403-WFiS-s2-TPM-20 w USOSweb