Podstawy kryminologii i wiktymologii 2403-PS-401-r-sj

Wykład
1.Pojęcie kryminologii. Kryminologia a inne dyscypliny naukowe
2. Przestępstwo, przestępczość, syndrom i potencjał przestępczości,ciemna liczba przestępstw zakresy przestępczości, determinanty zachowań przestępczych
3. Problematyka przestępczości gwałtownej –wybrane zagadnienia
• Problematyka zabójstw: aspekt prawny, motywy zabójstw, typologia sprawców zabójstw, charakterystyka wybranych kategorii zabójców (zabójcy seryjni i wielokrotni)
4. Charakterystyka przestępstw na tle seksualnym w ujęciu objawowym i etiologicznym
• Przestępstwa seksualne popełniane wobec dzieci (wykorzystywanie seksualne -formy, objawy, skutki bliskie i odległe, symptomy świadczące o wykorzystywaniu seksualnym, czynniki determinujące rozmiary następstw wykorzystywania, czynniki ryzyka związane z osoba sprawcy i ofiary, wybrane koncepcje etiologiczne – koncepcja systemowa, interakcyjna, prawne aspekty wykorzystywania seksualnego dzieci
• Przestępstwo kazirodztwa (rodzaje, objawy, charakterystyka rodzin obciążonych ryzykiem kazirodztwa, typologia sprawców i sprawczyń kazirodztwa, regulacje prawne, formy terapii sprawców ), profil osobowościowy sprawców kazirodztwa.
• Przestępstwo zgwałcenia. Charakterystyka sprawców, typologie sprawców uwzględniające różne motywy działań, charakterystyka ofiar i ich klasyfikacja
• Gwałty małżeńskie jako szczególna forma przemocy w związkach
• Zabójstwa na tle seksualnym. Charakterystyka sprawców, motywy działania, próba wyjaśnienia przyczyn zabójstw na tle seksualnym. Możliwości readaptacji społecznej sprawców
5. Przestępczość kobiet w ujęciu prawnym i objawowym

6. Wiktymologia jako nauka
7. Rola stereotypu w kształtowaniu ofiary
8. Wiktymizacyjna rola obserwatorów
9. Zachowania zbiorowe a proces wiktymizacji

Konwersatoria
1. Teorie kryminologiczne
1.1 Kryminologia pozytywistyczna
1.2.1 Nurt bio-psychologiczny. Podstawowe założenia i teorie biopsychologiczne
• teoria antropologiczna C. Lombroso
• teorie typów konstytucjonalnych, hormonalne, genetyczne
• koncepcje odwołujące się do zaburzeń OUN
• koncepcja dziedziczenia skłonności do zachowań aspołecznych
• koncepcje typów psychosomatycznych
1.1.2 teorie psychologiczne w genezie przestępstw
• Teoria J. Eysencka
• Koncepcje nieprawidłowej osobowości

1.1.3 Pozytywistyczne teorie socjologiczne
• Teorie ekologiczne
• Strukturalne
2.1 Kryminologia antynaturalistyczna
• Konflikt społeczny na gruncie kryminologii
• Teoria konfliktu grupowego B. Volda
• Kryminologia radykalna T. Bernarda

3. Działy wiktymologii i charakterystyka oraz typologia ofiar z perspektywy róznych ujęć wiktymologii.
4. potencjał wiktymizacyjny i podatność wiktymogenna
5.Wiktymizacja pierwotna, wtórna, bezpośrednia i pośrednia.
6. zagrożenia i jego rodzaje a proces wiktymizacji
7. Związki ofiary ze sprawcą przestępstwa
• Naprzemienna identyfikacja sprawcy i ofiary
• Relacja tożsamości sprawcy i ofiary
8. Ofiara sprawcą przestępstwa

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny kontaktowe 30 w 30 k= 60 g 2. Godziny pracy indywidualnej studenta 55 3. Godziny przeznaczone na przygotowanie się do zaliczenia i egzaminu 45 Suma godzin pracy studenta 100 = 4pkty ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

K_W06, K_W07, K_W08 student: • wskazuje najnowsze kierunki teoretyczne zajmujące się etiologią wybranych zjawisk z obszaru kryminologii i wiktymologii • opisuje możliwości przeciwdziałania lub ograniczania rozmiarów zjawisk z obszaru kryminologii, wiktymologii • objaśnia funkcjonowanie ofiar w sytuacjach stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U01, K_U03, K_U07 student: • różnicuje genezę zachowań dewiacyjnych i patologicznych odwołując się do poznanych kierunków teoretycznych • posługuje się wiedzą z zakresu przestępczości, wiktymologii obejmującą etiologię zjawisk, cechy charakterystyczne, wymiar prawny.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K01, K_K02 student: • wyraża oceny dotyczących poznanych zjawisk i form zachowań • jest kreatywny w zakresie wyjaśniania źródeł zachowań przestępczych oraz związanych z wiktymizacją

Metody dydaktyczne

Wykład informacyjny, wykład problemowy Metoda ćwiczeniowa Metoda klasyczna problemowa

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Koordynatorzy przedmiotu

Małgorzata Kowalczyk

Kryteria oceniania

Liczba punktów uzyskanych na zaliczeniu pisemnym
Pozytywne zaliczenie kolokwium i aktywność na zajęciach jako forma zaliczenia konwersatorium.
Kolokwium zaliczeniowe obejmuje 4 pytania problemowe. Do zaliczenia wymagane jest uzyskanie 60%punktów.
Egzamin pisemny obejmuje 5 pytań W06, W07, W08. Do zaliczenia egzaminu jest wymagane 60 % punktów.

Literatura

Literatura podstawowa:
1.Hołyst B. Wiktymologia, Warszawa 2006
2. J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, Wydawnictwo InfoTrade, Gdańsk 2004
3. M. Kowalczyk,2010, Zabójcy i mordercy, Czynniki ryzyka i możliwości resocjalizacji. Wydawnictwo Impuls, Kraków
4. M. Kowalczyk, 2014, Przestępcy seksualni. Zabójcy, gwałciciele, pedofile i ich resocjalizacja. Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.

Literatura uzupełniająca:

5. Urban B., 2000. Zaburzenia w zachowaniu i przestępczość młodzieży. Wydawnictwo UJ. Kraków
6. Merton R., 2002. Teoria socjologiczna i struktura społeczna. Wydanictwo Naukowe PWN. Warszawa
7. Hołyst B., 1999. Kryminologia. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa

W cyklu 2023/24Z:

1.Hołyst B. Wiktymologia, Warszawa 2006
2.M. Kuć, Wiktymologia, Warszawa 2010
3. J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, Wydawnictwo InfoTrade, Gdańsk 2004
4. M. Kowalczyk,2010, Zabójcy i mordercy, Czynniki ryzyka i możliwości resocjalizacji. Wydawnictwo Impuls, Kraków
5. M. Kowalczyk, 2014, Przestępcy seksualni. Zabójcy, gwałciciele, pedofile i ich resocjalizacja. Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.
6. Urban B., 2000. Zaburzenia w zachowaniu i przestępczość młodzieży. Wydawnictwo UJ. Kraków
7. Merton R., 2002. Teoria socjologiczna i struktura społeczna. Wydanictwo Naukowe PWN. Warszawa
8. Hołyst B., 1999. Kryminologia. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa

Uwagi

W cyklu 2025/26Z:

Ćwiczenia realizowane są online.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2403-PS-401-r-sj w USOSweb