Prowadzony w cyklach: 2022/23L, 2023/24L, 2024/25L, 2025/26L

Kod ISCED: 0110

Punkty ECTS: 4

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Nauk Pedagogicznych (dla: Wydział Filozofii i Nauk Społecznych)

Metodyka pracy z dorosłymi osobami ze spektrum zaburzeń autystycznych 2403-PS-210-sj

Przedmiot zapoznaje studentki i studentów z następującymi zagadnieniami:
- medyczne podstawy zaburzeń ze spektrum autyzmu;
- wybrane problemy medyczne dotyczące dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, w tym diety, suplementacja, farmakoterapia; narzędzia do monitorowania stanu zdrowia dzieci;
- anatomia i fizjologia układu nerwowego w kontekście deficytów i nieprawidłowości rozwojowych w spektrum autyzmu;
- psychospołeczne uwarunkowania funkcjonowania osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- kryteria diagnostyczne zaburzeń ze spektrum autyzmu, ich uwarunkowania i epidemiologię; miejsce zaburzeń autystycznych w medycznych klasyfikacjach nozologicznych (ICD, DSM) i klasyfikacji funkcjonalnej (ICF);
- psychologiczno-pedagogiczne podstawy wiedzy o zaburzeniach ze spektrum autyzmu i działaniach profilaktyczno-wspomagających; ;
- charakterystyka psychologiczna dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- specyfika funkcjonowania poznawczego, emocjonalnego i społecznego w zaburzeniach ze spektrum autyzmu; zagadnienie mowy, języka i komunikacji osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- zagadnienia pracy z rodzicami lub opiekunami dziecka lub ucznia z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, wsparcia terapeutycznego i pomocy psychospołecznej rodzinie,
- wsparcia osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w dorosłym życiu; problematykę zatrudnienia dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.

W cyklu 2022/23L:

1. Wprowadzenie do problematyki autyzmu / zaburzeń ze spektrum autyzmu (2 godz.).
2. Uwarunkowania diagnostyczne w podejściu do ASD (2 godz.).
3. Autyzm autyzmowi nierówny – indywidualne uwarunkowania rozwoju i funkcjonowania osób z ASD (2 godz).
4. Rodzina, jako środowisko współpracujące w uspołecznianiu
5. Rzecznictwo w pracy z snobami z ASD, a samorzecznictwo (2 godz.).
6. Organizacje działające na rzecz osób dorosłych z ASD - np. Farmy Życia, Krajowe Towarzystwo Autyzmu, Anderson Center for Autism w Staatsburgu w stanie Nowy Jork (3 godz.).
7. Organizacje działające na rzecz dorosłych osób z ASD – Autism Team, Prodeste, Toruńskie Towarzystwo Autyzmu (2 godz.).
8. Podsumowanie wiedzy na temat działań podejmowanych z osobami z ASD

W cyklu 2023/24L:

W cyklu 2024/25L:

W cyklu 2025/26L:

Całkowity nakład pracy studenta

Kontakt bezpośredni - 30 godz.: Czas pracy własnej – 30 godz. - przygotowanie do zaliczenia - 10 godz. - analiza literatury - 10 godz. - przygotowanie do zajęć – 10 godz. Łącznie 60 godz. – 2 ECTS.

Efekty uczenia się - wiedza

Student/studentka zna i rozumie: W1: zagadnienia związane z nazewnictwem i klasyfikowaniem technik diagnostycznych (K_W01). W2: podstawowe elementy diagnostyki podstawowych zaburzeń, w tym zaburzeń spektrum autyzmu (K_W02), W3: metody stosowane w profilaktyce i wsparciu pedagogicznym osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_W03).

Efekty uczenia się - umiejętności

Student/studentka potrafi: U1: dostosować realizowane działania pedagogiczne właściwe w pracy z osobami z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_U01), U2: zastosować właściwe narzędzia badawcze w diagnozie pedagogicznej osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_U02), U3: ocenić skuteczność profilaktyki i terapii pedagogicznej osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_U03).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student/studentka są gotowi do: K1: współpracy z innymi specjalistami w celu interdyscyplinarnej pomocy w terapii pedagogicznej osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_K01), K2: przestrzegania zasad etyki zawodu pedagoga w pracy z osobami z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_K02); K3: przestrzegania zachowania właściwej postawy wobec osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_K03).

Koordynatorzy przedmiotu

Ditta Baczała

Metody dydaktyczne

Pokaz Pogadanka Ćwiczeniowa Studium przypadku Metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji Metody oparte na współpracy Metody rozwijające refleksyjne myślenie Metody służące prezentacji Metody wymiany i dyskusji

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku
- ćwiczeniowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści
- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody wymiany i dyskusji
- metody oparte na współpracy
- metody rozwijające refleksyjne myślenie

Wymagania wstępne

Podstawa wiedza na temat pedagogiki, psychologii, w tym pedagogiki specjalnej i psychologii klinicznej.

Kryteria oceniania

Udział w zajęciach jest obowiązkowy. Dopuszczalna jest liczba dwóch nieusprawiedliwionych nieobecności. Każda nieobecność musi zostać zaliczona na konsultacjach, a prowadząca ma prawo zadawać pytania dotyczące tematyki od pierwszych zajęć.

Dopuszczalny limit nieobecności na konwersatorium (usprawiedliwionych i nieusprawiedliwionych) wynosi 60%. Po przekroczeniu tego limitu przedmiot nie zostanie zaliczony.

Każda osoba studiująca:

- ma obowiązek aktywnego uczestnictwa w zajęciach, do których przygotowuje się na podstawie zadanej literatury;

- ma obwiązek przygotować jedne zajęcia na uzgodniony z prowadzącą temat;

- ma obowiązek opracować scenariusz zajęć w szkole specjalnej;

- ma obwiązek opracować jedną wypowiedzieć na piśmie związaną z zajęciami prowadzącymi przez zaproszonych gości;

- ma obowiązek zaliczać na oceny pozytywne krótkie sprawdziany.

Kryteria oceniania dla pisemnych prac:

Powyżej 95 % ocena bardzo dobry

90 % ocena dobry plus

80 % ocena dobry

70% ocena dostateczny plus

60 % - próg zaliczenia, ocena dostateczny

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura obowiązkowa:
Pietras, T., Podgórska-Jachnik, D., Sipowicz, K., Witusik, A. (red.). (2022). Spektrum autyzmu - od diagnozy i terapii do integracji i inkluzji. Wydawnictwo Continuo. Wrocła.

Literatura zalecana:
Silberman S. (2021). Autyzm. Historia geniuszu natury i różnorodności neurologicznej. Wydawnictwo Kobiece. Białystok.

W cyklu 2022/23L:

Uta Frith (2016), Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Janusz Kocki, Andrzej Kiciński (2010), Człowiek i autyzm. Polihymnia, Lublin.
- Diagnoza funkcjonalna i jej znaczenie w planowaniu procesu terapeutycznego/Ewelina Dynowska, Monika Majszczyk – s. 7
- Co wiemy o wysoko funkcjonujących dziewczętach i kobietach z autyzmem lub zespołem Aspergera/Ewa Pisula – s. 47
- Podstawy wychowania religijnego osób z autyzmem/Andrzej Kiciński – s. 115
- Spektrum autyzmu i seksualność/Anna Prokopiak – s.137
Jaquelyn McCandless (2008), Dzieci z głodującymi mózgami. Przewodnik terapii medycznych dla chorób spektrum autyzmu. Fraszka Edukacyjna Wydawnictwo, Warszawa.
Steven S. Shore red. (2008), Pytaj i odpowiadaj: jak być rzecznikiem własnych potrzeb oraz ujawniać swoją diagnozę?: poradnik dla osób ze spektrum autyzmu. Krajowe Towarzystwo Autyzmu. Oddział Szczeciński, Szczecin.
Anna Rajner, Julia Wygnańska pod red. (2004), Rzecznictwo. Jak skutecznie zabiegać o realizację praw osób z autyzmem i innymi całościowymi zaburzeniami rozwojowymi. Synapsis, Warszawa.
Ewa Pisula, Dorota Danielewicz (2008), Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem. Wydawnictwo Impuls, Kraków.
Peter Randall, Jonathan Parker (2010), Autyzm. Jak pomóc rodzinie. Wydawnictwo GWP, Gdańsk.
Ewa Pisula (2007), Rodzice i rodzeństwo dzieci z zaburzeniami rozwoju. Wydawnictwo Uniwersytet Warszawski, Warszawa.
Jacek J. Błeszyński (2004), Rodzina jako środowisko osób z autyzmem. Aspekt wychowawczo-terapeutyczny. Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń.
Jacek J. Błeszyński (2020), Co osoby z autyzmem mówią nam o sobie. Raport z badań. Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń.
Fornalik Izabela (2017), Mam autyzm. Mam seksualność. I co dalej?. Wydawnictwo Fundacja Jim, Łódź.
Catherine Faherty (2016), Autyzm... Co to dla mnie znaczy? Podręcznik z ćwiczeniami dla dzieci i dorosłych ze spektrum autyzmu, Przekład: Joanna Bilmin-Odrowąż. Wydawnictwo Uniwersytet Jagielloński, Kraków.
Natalia R. Gumińska (2019), Jakość życia dorosłych osób z autyzmem. Niepublikowana praca doktorska - promotor: prof. dr hab. Jacek Jarosław Błeszyński. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Nauk Pedagogicznych, Katedra Logopedii, Toruń.
Zatrudnienie Książka
http://www.zatrudnij-asa.pl/pub/zatrudnianie_osob_z_ZA.pdf
Zatrudnienie Książka
http://www.zatrudnij-asa.pl/pub/7_4_Zalacznik_Nr_4_Broszura.pdf
wywiad z prof. E. Pisulą
Prokopiak A. (2020) Autonomia osób ze spektrum autyzmu. Predykatory psychospołeczne. UMCS, Lublin.
Błeszyński J. J. (2020) Co osoby z autyzmem mówią nam o sobie. Raport z badań, UMK, Toruń.

W cyklu 2023/24L:

W cyklu 2024/25L:

W cyklu 2025/26L:

Literatura zalecana:
Silberman S. (2021). Autyzm. Historia geniuszu natury i różnorodności neurologicznej. Wydawnictwo Kobiece. Białystok.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2403-PS-210-sj w USOSweb