Metodyka pracy z dorosłymi osobami ze spektrum zaburzeń autystycznych
2403-PS-210-sj
Przedmiot zapoznaje studentki i studentów z następującymi zagadnieniami:
- medyczne podstawy zaburzeń ze spektrum autyzmu;
- wybrane problemy medyczne dotyczące dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, w tym diety, suplementacja, farmakoterapia; narzędzia do monitorowania stanu zdrowia dzieci;
- anatomia i fizjologia układu nerwowego w kontekście deficytów i nieprawidłowości rozwojowych w spektrum autyzmu;
- psychospołeczne uwarunkowania funkcjonowania osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- kryteria diagnostyczne zaburzeń ze spektrum autyzmu, ich uwarunkowania i epidemiologię; miejsce zaburzeń autystycznych w medycznych klasyfikacjach nozologicznych (ICD, DSM) i klasyfikacji funkcjonalnej (ICF);
- psychologiczno-pedagogiczne podstawy wiedzy o zaburzeniach ze spektrum autyzmu i działaniach profilaktyczno-wspomagających; ;
- charakterystyka psychologiczna dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- specyfika funkcjonowania poznawczego, emocjonalnego i społecznego w zaburzeniach ze spektrum autyzmu; zagadnienie mowy, języka i komunikacji osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- zagadnienia pracy z rodzicami lub opiekunami dziecka lub ucznia z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, wsparcia terapeutycznego i pomocy psychospołecznej rodzinie,
- wsparcia osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w dorosłym życiu; problematykę zatrudnienia dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
|
W cyklu 2024/25L:
1. Wprowadzenie do problematyki autyzmu / zaburzeń ze spektrum autyzmu (2 godz.).
2. Uwarunkowania diagnostyczne w podejściu do ASD (2 godz.).
3. Autyzm autyzmowi nierówny – indywidualne uwarunkowania rozwoju i funkcjonowania osób z ASD (2 godz).
4. Rodzina, jako środowisko współpracujące w uspołecznianiu
5. Rzecznictwo w pracy z snobami z ASD, a samorzecznictwo (2 godz.).
6. Organizacje działające na rzecz osób dorosłych z ASD - np. Farmy Życia, Krajowe Towarzystwo Autyzmu, Anderson Center for Autism w Staatsburgu w stanie Nowy Jork (3 godz.).
7. Organizacje działające na rzecz dorosłych osób z ASD – Autism Team, Prodeste, Toruńskie Towarzystwo Autyzmu (2 godz.).
8. Podsumowanie wiedzy na temat działań podejmowanych z osobami z ASD
|
W cyklu 2025/26L:
Przedmiot zapoznaje studentki i studentów z następującymi zagadnieniami:
- medyczne podstawy zaburzeń ze spektrum autyzmu;
- wybrane problemy medyczne dotyczące dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, w tym diety, suplementacja, farmakoterapia; narzędzia do monitorowania stanu zdrowia dzieci;
- anatomia i fizjologia układu nerwowego w kontekście deficytów i nieprawidłowości rozwojowych w spektrum autyzmu;
- psychospołeczne uwarunkowania funkcjonowania osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- kryteria diagnostyczne zaburzeń ze spektrum autyzmu, ich uwarunkowania i epidemiologię; miejsce zaburzeń autystycznych w medycznych klasyfikacjach nozologicznych (ICD, DSM) i klasyfikacji funkcjonalnej (ICF);
- psychologiczno-pedagogiczne podstawy wiedzy o zaburzeniach ze spektrum autyzmu i działaniach profilaktyczno-wspomagających; ;
- charakterystyka psychologiczna dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- specyfika funkcjonowania poznawczego, emocjonalnego i społecznego w zaburzeniach ze spektrum autyzmu; zagadnienie mowy, języka i komunikacji osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- zagadnienia pracy z rodzicami lub opiekunami dziecka lub ucznia z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, wsparcia terapeutycznego i pomocy psychospołecznej rodzinie,
- wsparcia osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w dorosłym życiu; problematykę zatrudnienia dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
|
W cyklu 2026/27L:
Przedmiot zapoznaje studentki i studentów z następującymi zagadnieniami:
- medyczne podstawy zaburzeń ze spektrum autyzmu;
- wybrane problemy medyczne dotyczące dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, w tym diety, suplementacja, farmakoterapia; narzędzia do monitorowania stanu zdrowia dzieci;
- anatomia i fizjologia układu nerwowego w kontekście deficytów i nieprawidłowości rozwojowych w spektrum autyzmu;
- psychospołeczne uwarunkowania funkcjonowania osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- kryteria diagnostyczne zaburzeń ze spektrum autyzmu, ich uwarunkowania i epidemiologię; miejsce zaburzeń autystycznych w medycznych klasyfikacjach nozologicznych (ICD, DSM) i klasyfikacji funkcjonalnej (ICF);
- psychologiczno-pedagogiczne podstawy wiedzy o zaburzeniach ze spektrum autyzmu i działaniach profilaktyczno-wspomagających; ;
- charakterystyka psychologiczna dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- specyfika funkcjonowania poznawczego, emocjonalnego i społecznego w zaburzeniach ze spektrum autyzmu; zagadnienie mowy, języka i komunikacji osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
- zagadnienia pracy z rodzicami lub opiekunami dziecka lub ucznia z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, wsparcia terapeutycznego i pomocy psychospołecznej rodzinie,
- wsparcia osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w dorosłym życiu; problematykę zatrudnienia dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
|
Całkowity nakład pracy studenta
Kontakt bezpośredni - 30 godz.:
Czas pracy własnej – 30 godz.
- przygotowanie do zaliczenia - 10 godz.
- analiza literatury - 10 godz.
- przygotowanie do zajęć – 10 godz.
Łącznie 60 godz. – 2 ECTS.
Efekty uczenia się - wiedza
Student/studentka zna i rozumie:
W1: zagadnienia związane z nazewnictwem i klasyfikowaniem technik diagnostycznych (K_W01).
W2: podstawowe elementy diagnostyki podstawowych zaburzeń, w tym zaburzeń spektrum autyzmu (K_W02),
W3: metody stosowane w profilaktyce i wsparciu pedagogicznym osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_W03).
Efekty uczenia się - umiejętności
Student/studentka potrafi:
U1: dostosować realizowane działania pedagogiczne właściwe w pracy z osobami z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_U01),
U2: zastosować właściwe narzędzia badawcze w diagnozie pedagogicznej osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_U02),
U3: ocenić skuteczność profilaktyki i terapii pedagogicznej osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_U03).
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Student/studentka są gotowi do:
K1: współpracy z innymi specjalistami w celu interdyscyplinarnej pomocy w terapii pedagogicznej osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_K01),
K2: przestrzegania zasad etyki zawodu pedagoga w pracy z osobami z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_K02);
K3: przestrzegania zachowania właściwej postawy wobec osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (K_K03).
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Pokaz
Pogadanka
Ćwiczeniowa
Studium przypadku
Metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
Metody oparte na współpracy
Metody rozwijające refleksyjne myślenie
Metody służące prezentacji
Metody wymiany i dyskusji
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- pogadanka
Metody dydaktyczne poszukujące
- studium przypadku
- ćwiczeniowa
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody służące prezentacji treści
- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody wymiany i dyskusji
- metody oparte na współpracy
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Wymagania wstępne
Podstawa wiedza na temat pedagogiki, psychologii, w tym pedagogiki specjalnej i psychologii klinicznej.
Kryteria oceniania
Udział w zajęciach jest obowiązkowy. Dopuszczalna jest liczba dwóch nieusprawiedliwionych nieobecności. Każda nieobecność musi zostać zaliczona na konsultacjach, a prowadząca ma prawo zadawać pytania dotyczące tematyki od pierwszych zajęć.
Dopuszczalny limit nieobecności na konwersatorium (usprawiedliwionych i nieusprawiedliwionych) wynosi 60%. Po przekroczeniu tego limitu przedmiot nie zostanie zaliczony.
Każda osoba studiująca:
- ma obowiązek aktywnego uczestnictwa w zajęciach, do których przygotowuje się na podstawie zadanej literatury;
- ma obwiązek przygotować jedne zajęcia na uzgodniony z prowadzącą temat;
- ma obowiązek opracować scenariusz zajęć w szkole specjalnej;
- ma obwiązek opracować jedną wypowiedzieć na piśmie związaną z zajęciami prowadzącymi przez zaproszonych gości;
- ma obowiązek zaliczać na oceny pozytywne krótkie sprawdziany.
Kryteria oceniania dla pisemnych prac:
Powyżej 95 % ocena bardzo dobry
90 % ocena dobry plus
80 % ocena dobry
70% ocena dostateczny plus
60 % - próg zaliczenia, ocena dostateczny
Praktyki zawodowe
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Pietras, T., Podgórska-Jachnik, D., Sipowicz, K., Witusik, A. (red.). (2022). Spektrum autyzmu - od diagnozy i terapii do integracji i inkluzji. Wydawnictwo Continuo. Wrocła.
Literatura zalecana:
Silberman S. (2021). Autyzm. Historia geniuszu natury i różnorodności neurologicznej. Wydawnictwo Kobiece. Białystok.
|
W cyklu 2024/25L:
Uta Frith (2016), Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Janusz Kocki, Andrzej Kiciński (2010), Człowiek i autyzm. Polihymnia, Lublin.
- Diagnoza funkcjonalna i jej znaczenie w planowaniu procesu terapeutycznego/Ewelina Dynowska, Monika Majszczyk – s. 7
- Co wiemy o wysoko funkcjonujących dziewczętach i kobietach z autyzmem lub zespołem Aspergera/Ewa Pisula – s. 47
- Podstawy wychowania religijnego osób z autyzmem/Andrzej Kiciński – s. 115
- Spektrum autyzmu i seksualność/Anna Prokopiak – s.137
Jaquelyn McCandless (2008), Dzieci z głodującymi mózgami. Przewodnik terapii medycznych dla chorób spektrum autyzmu. Fraszka Edukacyjna Wydawnictwo, Warszawa.
Steven S. Shore red. (2008), Pytaj i odpowiadaj: jak być rzecznikiem własnych potrzeb oraz ujawniać swoją diagnozę?: poradnik dla osób ze spektrum autyzmu. Krajowe Towarzystwo Autyzmu. Oddział Szczeciński, Szczecin.
Anna Rajner, Julia Wygnańska pod red. (2004), Rzecznictwo. Jak skutecznie zabiegać o realizację praw osób z autyzmem i innymi całościowymi zaburzeniami rozwojowymi. Synapsis, Warszawa.
Ewa Pisula, Dorota Danielewicz (2008), Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem. Wydawnictwo Impuls, Kraków.
Peter Randall, Jonathan Parker (2010), Autyzm. Jak pomóc rodzinie. Wydawnictwo GWP, Gdańsk.
Ewa Pisula (2007), Rodzice i rodzeństwo dzieci z zaburzeniami rozwoju. Wydawnictwo Uniwersytet Warszawski, Warszawa.
Jacek J. Błeszyński (2004), Rodzina jako środowisko osób z autyzmem. Aspekt wychowawczo-terapeutyczny. Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń.
Jacek J. Błeszyński (2020), Co osoby z autyzmem mówią nam o sobie. Raport z badań. Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń.
Fornalik Izabela (2017), Mam autyzm. Mam seksualność. I co dalej?. Wydawnictwo Fundacja Jim, Łódź.
Catherine Faherty (2016), Autyzm... Co to dla mnie znaczy? Podręcznik z ćwiczeniami dla dzieci i dorosłych ze spektrum autyzmu, Przekład: Joanna Bilmin-Odrowąż. Wydawnictwo Uniwersytet Jagielloński, Kraków.
Natalia R. Gumińska (2019), Jakość życia dorosłych osób z autyzmem. Niepublikowana praca doktorska - promotor: prof. dr hab. Jacek Jarosław Błeszyński. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Nauk Pedagogicznych, Katedra Logopedii, Toruń.
Zatrudnienie Książka
http://www.zatrudnij-asa.pl/pub/zatrudnianie_osob_z_ZA.pdf
Zatrudnienie Książka
http://www.zatrudnij-asa.pl/pub/7_4_Zalacznik_Nr_4_Broszura.pdf
wywiad z prof. E. Pisulą
Prokopiak A. (2020) Autonomia osób ze spektrum autyzmu. Predykatory psychospołeczne. UMCS, Lublin.
Błeszyński J. J. (2020) Co osoby z autyzmem mówią nam o sobie. Raport z badań, UMK, Toruń. |
W cyklu 2025/26L:
Literatura obowiązkowa:
Pietras, T., Podgórska-Jachnik, D., Sipowicz, K., Witusik, A. (red.). (2022). Spektrum autyzmu - od diagnozy i terapii do integracji i inkluzji. Wydawnictwo Continuo. Wrocła.
Literatura zalecana:
Silberman S. (2021). Autyzm. Historia geniuszu natury i różnorodności neurologicznej. Wydawnictwo Kobiece. Białystok. |
W cyklu 2026/27L:
Literatura obowiązkowa:
Pietras, T., Podgórska-Jachnik, D., Sipowicz, K., Witusik, A. (red.). (2022). Spektrum autyzmu - od diagnozy i terapii do integracji i inkluzji. Wydawnictwo Continuo. Wrocła.
Literatura zalecana:
Silberman S. (2021). Autyzm. Historia geniuszu natury i różnorodności neurologicznej. Wydawnictwo Kobiece. Białystok. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: