Prowadzony w cyklach: 2022/23L, 2023/24L, 2024/25L, 2025/26L

Kod ISCED: 0110

Punkty ECTS: 4

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Nauk Pedagogicznych (dla: Wydział Filozofii i Nauk Społecznych)

Teorie zachowań dewiacyjnych 2403-PE-204-RzKs1

Wykłady
a) Wyznaczniki określające zakres i przedmiot nauki o dewiacji oraz podstawowa terminologia – wykład

b) Społeczeństwo a zachowania dewiacyjne

c) Organizacja społeczeństwa a koncepcje dewiacji (charakterystyka społeczeństwa konfliktowego i konsensualnego, społeczna organizacja a pojęcie i rola dewianta)

Konwersatoria

a) Jednostka jako podmiot zjawisk dewiacyjnych
b) Instytucje społeczne a zachowania dewiacyjne
• Pojęcie i podział instytucji społecznych
Konwersatoria

a) Jednostka jako podmiot zjawisk dewiacyjnych
b) Instytucje społeczne a zachowania dewiacyjne
• Pojęcie i podział instytucji społecznych
• Cele instytucji i ich realizacja a zachowania dewiacyjne
• Poziom integracji instytucji (zbyt niski i zbyt wysoki poziom integracji instytucji)

c) Wybrane indywidualne i grupowe formy dewiacji społecznych (przejawy, wybrane uwarunkowania i skutki)
• Charakterystyka wybranych zachowań autodestrukcyjnych (autoagresja)
• Grupowe formy zachowań dewiacyjnych
• Zachowania agresywne i gwałtowne
d) agresja wśród dzieci i młodzieży
• Agresja jako zachowanie wyuczone
• Znaczenie mediów w kreowaniu agresji
• Agresja jako efekt poczucia wykluczenia społecznego
e) Dewiacje wynikające z nienawiści – terroryzm
• Pojęcie i rodzaje terroryzmu
• Skala zjawiska
• Uwarunkowania zjawiska terroryzmu
f) wykluczenie społeczne
• Mobbing
• Bezdomność
• Dzieci ulicy
g) Możliwości przeciwdziałania zjawiskom dewiacyjnym
• Strategie działań zapobiegawczych
• Kierunki działań zapobiegawczych

W cyklu 2022/23L:

Wykłady
a) Wyznaczniki określające zakres i przedmiot nauki o dewiacji oraz podstawowa terminologia – wykład
• Wyjaśnienia wybranych pojęć związanych z zagadnieniami dewiacji społecznej (problem społeczny, proces społeczny, normy odniesienia, kontrola społeczna, anomia, konformizm, nonkonformizm, patologia społeczna)
• Interpretacja pojęcia dewiacja społeczna (dewiacja pozytywna i negatywna, kryteria klasyfikacji dewiacji)
b) Społeczeństwo a zachowania dewiacyjne
• Dezorganizacja społeczna – pojęcie, przegląd teorii, społeczne i indywidualne skutki dezorganizacji społecznej
• Naznaczanie społeczne a zachowania dewiacyjne (spiralny i sekwencyjny model dewiacji, mechanizmy naznaczania, społeczne uwarunkowania reakcji społecznych, skutki
naznaczania, kreowanie dewianta, stereotypy i uprzedzenia)
• Kontrola społeczna a zachowania dewiacyjne ( rola kontroli społecznej oraz komponenty kontroli społecznej w teoriach E. Durkheima i T. Hirschiego)
• Ewolucja poglądów chicagowskiej szkoły ekologii społecznej – od darwinizmu społecznego do transmisji kultur
• Konflikty kultur a uczenie się zachowań dewiacyjne
• Zróżnicowane powiązania a zachowania dewiacyjne (teoria E. Sutherlanda)
• Zachowania dewiacyjne w kontekście teorii antynaturalistycznych
• Konflikt społeczny na gruncie kryminologii
• Teoria konfliktu grupowego B. Volda
• Kryminologia radykalna T. Bernarda

c) Organizacja społeczeństwa a koncepcje dewiacji (charakterystyka społeczeństwa konfliktowego i konsensualnego, społeczna organizacja a pojęcie i rola dewianta)

Ćwiczenia
• Jednostka jako podmiot zjawisk dewiacyjnych
• Instytucje społeczne a zachowania dewiacyjne
• Pojęcie i podział instytucji społecznych
• Cele instytucji i ich realizacja a zachowania dewiacyjne
• Poziom integracji instytucji (zbyt niski i zbyt wysoki poziom integracji instytucji)
c) Wybrane indywidualne i grupowe formy dewiacji społecznych (przejawy, wybrane uwarunkowania i skutki)
• Charakterystyka wybranych zachowań autodestrukcyjnych (autoagresja)
• Grupowe formy zachowań dewiacyjnych
• Zachowania agresywne i gwałtowne
d) agresja wśród dzieci i młodzieży
• Agresja jako zachowanie wyuczone
• Znaczenie mediów w kreowaniu agresji
• Agresja jako efekt poczucia wykluczenia społecznego
e) Dewiacje wynikające z nienawiści – terroryzm
• Pojęcie i rodzaje terroryzmu
• Skala zjawiska
• Uwarunkowania zjawiska terroryzmu
f) wykluczenie społeczne
• Mobbing
• Bezdomność
• Dzieci ulicy
g) Możliwości przeciwdziałania zjawiskom dewiacyjnym
• Strategie działań zapobiegawczych
• Kierunki działań zapobiegawczych

W cyklu 2023/24L:

c) Organizacja społeczeństwa a koncepcje dewiacji (charakterystyka społeczeństwa konfliktowego i konsensualnego, społeczna organizacja a pojęcie i rola dewianta)

W cyklu 2024/25L:

c) Organizacja społeczeństwa a koncepcje dewiacji (charakterystyka społeczeństwa konfliktowego i konsensualnego, społeczna organizacja a pojęcie i rola dewianta)

W cyklu 2025/26L:

c) Organizacja społeczeństwa a koncepcje dewiacji (charakterystyka społeczeństwa konfliktowego i konsensualnego, społeczna organizacja a pojęcie i rola dewianta)

Całkowity nakład pracy studenta

ĆWICZENIA 40 godzin = 15godzin kontaktu bezpośredniego+25 godzin lektury i przygotowania do zaliczenia końcowego 2 pkty ECTS WYKŁAD 60 godzin =30 godz kontaktu bezpośredniego + 15 godzin pracy własnej studenta+15godzin przygotowania do zaliczenia 2pkt ECTS Łącznie 100godz 4 pkt ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

Student zna i rozumie: W1- w podstawowym stopniu najnowsze koncepcje teoretyczne zajmujące się rozwojem człowieka i etiologią wybranych zjawisk z obszaru dewiacji społecznych (K_W04) W2– specyfikę funkcjonowania osób przejawiających zachowania dewiacyjne i wymagających podjęcia wobec nich środków prawnych i oddziaływań resocjalizacyjnych (K_W15) W3 – możliwości realizowania norm i procedur stosowanych w pedagogice resocjalizacyjnej w celu zredukowania skutków występowania zjawisk dewiacyjnych (K_W16)

Efekty uczenia się - umiejętności

P6S_UW Student potrafi: U1 – zinterpretować i różnicować przejawy zachowań dewiacyjnych będących przejawami zaburzonej socjalizacji (K_U01) U2 – posługiwać się wiedzą z zakresu teorii dewiacji jako dyscypliny powiązanej z pedagogiką resocjalizacyjną w celu analizowania i interpretowania etiologii i cech charakterystycznych zachowań dewiacyjnych oraz motywów jakie do tego zachowania skłaniają (K_U02)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student jest gotów do: K1 – wyrażania krytycznej oceny zdobytej wiedzy o poznanych zjawiskach i formach zachowań dewiacyjnych (K_K01) K2 – podejmowania działań resocjalizacyjnych w różnych środowiskach społecznych, w których występują przejawy zachowań dewiacyjnych (K_K03)

Metody dydaktyczne

Wykład informacyjny, wykład problemowy Metoda ćwiczeniowa Metoda klasyczna problemowa Dyskusja

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- klasyczna metoda problemowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji

Wymagania wstępne

Brak

Koordynatorzy przedmiotu

Małgorzata Kowalczyk

Kryteria oceniania

Liczba punktów uzyskanych na zaliczeniu pisemnym
Pozytywne zaliczenie kolokwium i aktywność na zajęciach jako forma zaliczenia konwersatorium
Kolokwium zaliczeniowe obejmuje 4 pytania problemowe. Do zaliczenia wymagane jest uzyskanie 60%punktów.
Egzamin pisemny obejmuje 5 pytań W06, W07, W14. Do zaliczenia egzaminu jest wymagane 60 % punktów
Kryteria oceniania dla pisemnych egzaminów i kolokwiów (testów), prac zaliczeniowych (dotyczy wszystkich komponentów egzaminu, kolokwium bądź testu)
Powyżej 95 % ocena bardzo dobry
90 % ocena dobry plus
80 % ocena dobry
70% ocena dostateczny plus
60 % - próg zaliczenia, ocena dostateczny

Literatura

Literatura obowiązkowa:

Siemaszko A., Granice tolerancji. Wokół teorii zachowań dewiacyjnych. PWN. Warszawa 1993

2.Urban B., Zaburzenia w zachowaniu i przestępczość młodzieży. Wydawnictwo UJ. Kraków 2000

3. Merton R., Teoria socjologiczna i struktura społeczna. Wydanictwo Naukowe PWN. Warszawa 2002

Literatura dodatkowa

4. Hołyst B., Kryminologia. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa 1999

5. Pospiszyl I., Patologie społeczne. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa 2008

6. Pierzchała K., Cekiera Cz.,Człowiek a patologie społeczne. Wyd. Adam Marszałek. Toruń 2009

7. Urban B., Problemy współczesnej patologii społecznej. Wydawnictwo UJ. Kraków 1998

W cyklu 2022/23L:

1. Siemaszko A., Granice tolerancji. Wokół teorii zachowań dewiacyjnych. PWN. Warszawa 1993
2.Urban B., Zaburzenia w zachowaniu i przestępczość młodzieży. Wydawnictwo UJ. Kraków 2000
3. Merton R., Teoria socjologiczna i struktura społeczna. Wydanictwo Naukowe PWN. Warszawa 2002
4. Hołyst B., Kryminologia. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa 1999
5. Pospiszyl I., Patologie społeczne. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa 2008
6. Pierzchała K., Cekiera Cz.,Człowiek a patologie społeczne. Wyd. Adam Marszałek. Toruń 2009
7. Urban B., Problemy współczesnej patologii społecznej. Wydawnictwo UJ. Kraków 1998

W cyklu 2023/24L:

W cyklu 2024/25L:

W cyklu 2025/26L:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2403-PE-204-RzKs1 w USOSweb