Pedagogika społeczna 2403-PE-202-s1

Tematyka wykładów:
1. Pedagogika społeczna jako nauka: zadania i podstawowe pojęcia.
2. Prekursorzy pedagogiki społecznej oraz rozwój i główni przedstawiciele tej dyscypliny w Polsce.
3. Socjalizacja i wychowanie. Środowisko życia człowieka i środowisko wychowawcze: struktura, typologie, dynamika.
4. Przemiany środowiska społeczno-kulturowego człowieka. Główne zjawiska i tendencje (modernizacja, industrializacja, urbanizacja, globalizacja, medializacja).
5. Zagrożenia globalne i lokalne: rozwarstwienie, dezintegracja, marginalizacja, ekskluzja. Sytuacje ryzyka dla jednostek, grup i środowisk (ubóstwo, bezrobocie, bezdomność, przestępczość i agresja, uzależnienia)
6. Rodzina jako grupa, instytucja i środowisko. Znaczenie rodziny dla rozwoju człowieka. Siły rodziny jako potencjał rozwoju. Zdrowa rodzina i jej środowisko.
9. Przemiany dzieciństwa i jego zagrożenia we współczesnym świecie. Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze.
11. Szkoła jako środowisko wychowawcze.
12. Środowisko lokalne jako środowisko wychowawcze. Aktywność społeczna i obywatelska. Organizacja pozarządowe i wolontariat. Ulepszanie środowiska w pedagogice społecznej. Animacja kultury,

Tematy podejmowane podczas ćwiczeń:

1. Rodzina jako podstawowe środowisko wychowawcze.
2. Grupa rówieśnicza i jej rola w procesie wychowania.
3. Środowisko wychowawcze szkoły.
4. Społeczność lokalna jako środowisko wychowawcze.
5. Zagadnienia czasu wolnego w pedagogice społecznej.
6. Wybrane problemy ludzi starszych – aspekty społeczno-pedagogiczne.

Całkowity nakład pracy studenta

3 pkt. ECTS: 75 godzin, w tym 15 godz. wykładu, 15 godz. ćwiczeń, 30 godz. lektury literatury przedmiotu (przygotowanie do zajęć, przygotowanie prezentacji oraz do kolokwium), 15 godz. - przygotowanie do egzaminu.

Efekty uczenia się - wiedza

Student: - Ma wiedzę o różnych rodzajach struktur społecznych i instytucjach życia społecznego oraz zachodzących między nimi relacjach (K_W07); - Ma wiedzę o różnych środowiskach wychowawczych, ich specyfice i procesach w nich zachodzących (K_W10); - Ma wiedzę o uczestnikach działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, kulturalnej i pomocowej (K_W15).

Efekty uczenia się - umiejętności

Student: - Potrafi dokonać obserwacji i interpretacji zjawisk społecznych; analizuje ich powiązania z różnymi obszarami działalności pedagogicznej (K_U01); - Potrafi wykorzystywać wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych, a także motywów i wzorów ludzkich zachowań (K_U02). - Potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności pedagogicznej (K_U03); - Potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się w mowie i na piśmie, na tematy dotyczące wybranych zagadnień pedagogicznych; z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku pedagogiki, jak i innych dyscyplin (K_U06).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student: - Docenia znaczenie nauk pedagogicznych dla utrzymania i rozwoju prawidłowych więzi w środowiskach społecznych i odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych (K_K02); - Ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań pedagogicznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w realizacji indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki (K_K03).

Metody dydaktyczne

Wykład informacyjny, dyskusja, pokaz, projekt.

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- giełda pomysłów
- projektu
- studium przypadku
- ćwiczeniowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Koordynatorzy przedmiotu

Joanna Cukras-Stelągowska

Efekty kształcenia

Po ukończeniu przedmiotu student:
- definiuje pojęcia z zakresu pedagogiki społecznej
- rozpoznaje i kategoryzuje typy środowisk
- klasyfikuje czynniki środowiska społecznego, kulturalnego, materialnego i przyrodniczego człowieka
- rozróżnia kręgi środowiskowe
- opisuje procesy zachodzące w środowisku życia człowieka
- dostrzega czynników regulujących przemiany instytucji, zbiorowości społecznych, globalnych procesów kultury i zjawisk gospodarczych
- ocenia i diagnozuje sytuacji zagrożenia dla pomyślnego rozwoju jednostki i grup społecznych
- dostrzega i określa negatywne czynniki rozwojowe
umie wskazać istotę ubóstwa, sieroctwa społecznego, deficytów więzi międzyludzkich
- wyjaśnia mechanizmy kierowania aktywnością indywidualną i zbiorową
- opisuje metody organizowania sił społecznych i rzeczowych składników środowiska szczególnie na rzecz dzieci i młodzieży i osób niewydolnych
- orientuje się w "geografii" administracji państwowej i instytucji zobligowanych do pomocy, profilaktyki i wsparcia społecznego osób wymagających opieki i troski pedagogicznej.

Kryteria oceniania

Zaliczenie ćwiczeń:
1. obecność na zajęciach (max 1 nieusprawiedliwiona nieobecność),
2. aktywne uczestnictwo w dyskusji na zajęciach, wykonywanie zadań podczas zajęć, znajomość tekstów obowiązkowych,
3. przygotowanie i wygłoszenie prezentacji grupowej:
Metoda oceniania prezentacji uwzględnia:
• ocena od 0 do 5 punktów (przy ocenie brane są pod uwagę: 1. terminowe wygłoszenie prezentacji, 2. dobór treści merytorycznych oraz pozycji bibliograficznych, 3. wyczerpujące informacje na wybrany temat, 4. oryginalna forma prezentacji: aktywizacja grupy słuchaczy, współpraca w zespole 5. prawidłowe odpowiedzi na pytania prowadzącej zajęcia oraz grupy

4. Pozytywne zaliczenie kolokwium pisemnego (max 5 punktów, próg zaliczenia 3 punkty).

Ocena końcowa z ćwiczeń stanowi średnią z prezentacji, aktywności (można otrzymać dodatkowy 1 punkt) i kolokwium. 6 pkt - dostateczna, 7 pkt - dost plus, 8 pkt - dobra, 9 pkt - dobra plus, 10 pkt - bardzo dobra

Zaliczenie wykładów:
Egzamin ustny z treści wykładów.
• Dopuszcza się egzamin „zerowy” (po ustaleniu ze studentami)
• Kryteria oceniania podczas egzaminu: Student losuje 3 pytania; za odpowiedź na każde pytanie może zdobyć od 0 do 5 punktów; ocena końcowa: dostateczna (8–9 pkt.), dostateczna plus (10 pkt.), dobra (11-12 pkt.) – dobra plus (13 pkt.), bardzo dobra (14-15 pkt.)

Literatura

Lektura obowiązkowa:

Marynowicz-Hetka E., Pedagogika społeczna. Podręcznik akademicki, t. I i II, Warszawa 2021.

Lektura uzupełniająca:

Gaweł-Luty E., Pedagogika społeczna, Szczecin 2004.
Kamiński A., Funkcje pedagogiki społecznej, Warszawa 1974.
Kawula S., Pedagogika społeczna. Dokonania - aktualności - perspektywy, Toruń 2005 (fragment).
Pilch T, Lepalczyk I (red.), Pedagogika społeczna. Człowiek w zmieniającym się świecie Warszawa 2003.
Radziewicz Winnicki A., Pedagogika społeczna. Pedagogika wobec współczesności, Warszawa 2008 (fragment).
Różański T., Wybrane obszary aktywizacji osób starszych w środowisku lokalnym, [w:] Człowiek wykluczony i człowiek w sytuacji zagrożenia wykluczeniem społecznym, edukacyjnym, kulturowym. Wyzwania, powinności pedagogiki, zadania, A. Szczurek-Boruta, K. Jas (red.), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2017, s. 185-201.
Sroczyński W., Wybrane zagadnienia pedagogiki społecznej. Funkcja środowiskowa i socjalna, Siedlce 2013.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2403-PE-202-s1 w USOSweb