Prowadzony w cyklach: 2022/23Z, 2023/24Z, 2024/25Z, 2025/26Z

Kod Erasmus: 08.1

Kod ISCED: 0223

Punkty ECTS: 3

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Filozofii (dla: Wydział Filozofii i Nauk Społecznych)

Współczesne studia nad nauką i technologią 2402-F-S2-2-WSNT

Zagadnienia:
Misja uniwersytetu.
Urynkowienie akademii.
Rola ekspertów i status wiedzy eksperckiej.
Jak utrzymać autorytet nauki w obliczu kampanii dezinformacyjnych? Antropologia laboratorium.
Studia przypadków: kontrowersje w nauce, katastrofy technologiczne.

Kolejność realizowanych tematów zostanie ustalona podczas zajęć. Lektury zostaną wybrane z poniższej listy zgodnie z zainteresowaniami studentek i studentów. Część tekstów będzie wymagała dyskusji na dwóch zajęciach.

Lektury do dyskusji w toku zajęć:
Bińczyk, Ewa. 2017. Michel Foucault, nieklasyczna socjologia wiedzy oraz perypetie władzy-wiedzy. W: Współczesne problemy socjologii wiedzy. W 80-lecie Ideologii i utopii Karola Mannheima, Tomasz M. Korczyński (red.), Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Socjologiczne, 2017, 67-81 (przedruk tekstu o tym samym tytule z pisma „Dyskurs”, 2007, nr 5, 111-124).
Hacking, Ian. 1992. Czy widzimy przez mikroskop? W: Danuta Sobczyńska, Paweł Zeidler. Nowy eksperymentalizm – teoretycyzm – reprezentacja. Poznań: Wydawnictwo Naukowe IF UAM, przeł. Elżbieta Pakszys, 31-55.
Hacking, Ian. 2015. Społeczna konstrukcja czego?, przeł. Ewa Bińczyk. W: Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra, Janusz Grygieńć (red.). Horyzonty konstruktywizmu. Inspiracje, perspektywy, przyszłość. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 11-56.
Hansen, Lene, Helen Nissenbaum. 2009. Digital Disaster, Cyber Security, and the Copenhagen School. „International Studies Quaterly” 53: 1155-1175.
Janicka, Iwona. 2025. Ecofeminist Grand Narratives? Cohabitability with More-Than Human Worlds. (w druku).
Otto, Ilona et al. 2020. Social Tipping Dynamics for Stabilizing Earth’s Climate by 2050. „PNAS” 115 (5): 2354-2365.
Srnicek N., A. Williams. 2019. Wymyślając przyszłość. Postkapitalizm i świat bez pracy, przeł. E. Bińczyk, J. Gużyński, K. Tarkowski, Wydawnictwo Naukowe UMK (frgm.).
Wybrane rozdziały: Abriszewski, Krzysztof, Aleksandra Derra, Andrzej W. Nowak (red.). 2022. Polish Science and Technology Studies in the New Millenium. Berlin: Peter Lang.
Wybrane rozdziały: Bińczyk, Ewa, Aleksandra Derra (red.). 2014. Studia nad nauką oraz technologią. Wybór tekstów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Wybrane rozdziały: Frelek, Andrzej. 2024. Rozprawa doktorska Nature and domination: reading Marx and Adorno in the age of the climate crisis (promotor prof. dr. hab. Szymon Wróbel, Filozofia, Uniwersytet Warszawski, obrona rozprawy 3 czerwca 2025, rozprawa skierowana do wyróżnienia).
Wybrane rozdziały: Tarkowski, Krzysztof. 2023. Rozprawa doktorska Nieklasyczna filozofia nauki Iana Hackinga (promotor prof. dr hab. Ewa Bińczyk, Instytut Filozofii UMK, obrona rozprawy 27 lutego 2024, promotor pomocniczy dr hab. Michał Wróblewski).
Zamorska, Magdalena. 2024. Laboratirum humanistyki wobec neoliberalizmu. W: Kil-Matlak, Aleksandra, Dorota Wolska, Jacek Małczyński (red.). 2024. Laboratorium humanistyczne: od projektu do archeologii. Warszawa: Instytut Bdań Literackich.

W cyklu 2022/23Z:

Informacje podano w sekcji "Podstawowe informacje o przedmiocie".

W cyklu 2023/24Z:

Informacje podano w sekcji "Podstawowe informacje o przedmiocie".

W cyklu 2024/25Z:

Informacje podano w sekcji "Podstawowe informacje o przedmiocie".

W cyklu 2025/26Z:

Informacje podano w sekcji "Podstawowe informacje o przedmiocie".

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczyciela – 30. Godziny pracy indywidualnej, czas wymagany do przygotowania się do zajęć – 60. Razem: 3 pkt. ECTS.

Efekty uczenia się - wiedza

Studentka/student zna i rozumie: K_W02: - w pogłębionym stopniu teoretyczne podstawy i praktyczne zastosowania metod badawczych oraz sposobów rozumowania, stosowanych do rozwiązywania problemów z obszaru współczesnych studiów nad nauką oraz technologią, filozofii nauki i współczesnych badań praktyki laboratoryjnej; K_W03: w pogłębionym stopniu kluczowe zagadnienia filozofii współczesnej w zakresie współczesnych studiów nad nauką oraz technologią, filozofii nauki i współczesnych badań praktyki laboratoryjne; K_W05: w pogłębionym stopniu przykłady zastosowania filozofii w opisywaniu i diagnozowaniu problemów współczesnej cywilizacji / kultury na przykładzie współczesnych studiów nad nauką oraz technologią, filozofii nauki i współczesnych badań praktyki laboratoryjnej; K_W07: w pogłębionym stopniu złożoną naturę najważniejszych problemów współczesnej cywilizacji na podstawie współczesnych studiów nad nauką oraz technologią i filozofii nauki.

Efekty uczenia się - umiejętności

Studentka/student potrafi: K_U01: opracowywać, hierarchizować i dokonywać oceny pozyskanych informacji w zakresie badań nad nauką i technologią, K_U02: analizować i oceniać wartość argumentów, racji i założeń w zakresie badań nad nauką i technologią, K_U04: rozpoznawać złożone zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społeczno-kulturowymi oraz określać relacje między tymi zależnościami na przykładzie badań nad nauką i technologią

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Studentka/student jest gotów do: K_K02: otwartości na nowe idee i zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów, K_K03: -dobro wspólne uważać za ważną motywację dla własnej aktywności.

Metody dydaktyczne

Konwersatoryjne, elementy wykładu problemowego, metoda ćwiczeniowa, giełda pomysłów.

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy

Metody dydaktyczne poszukujące

- giełda pomysłów
- ćwiczeniowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody oparte na współpracy
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
- metody wymiany i dyskusji
- metody ewaluacyjne
- metody służące prezentacji treści

Wymagania wstępne

Brak.

Koordynatorzy przedmiotu

Ewa Bińczyk

Kryteria oceniania

Zaliczenie na ocenę: obecność (dopuszczalne są dwie nieobecności), lektura oraz pogłębiona analiza wskazanych tekstów, aktywny udział w dyskusji.

Praktyki zawodowe

Brak.

Literatura

Afeltowicz, Łukasz, Michał Wróblewski. 2021. Lęki, paniki i pamięć. W: Afeltowicz, Łukasz, Michał Wróblewski. Socjologia epidemii. Wyłaniajace się choroby zakaźne w perspektywie nauk społecznych. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 213-269.
Afeltowicz, Łukasz. 2011. Laboratoria w działaniu. Innowacja technologiczna w świetle antropologii nauki. Warszawa: Oficyna Naukowa.
Bińczyk, Ewa, Aleksandra Derra (red.). 2014. Studia nad nauką oraz technologią. Wybór tekstów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Bińczyk, Ewa. 2018. Retoryka dezinformacji. W: taż. Epoka człowieka. Retoryka i marazm antropocenu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 193-220.
Bińczyk, Ewa. 2023. Uniwersytet w epoce antropocenu. Misja ekspertów i normatywne aspekty badań naukowych w obliczu ryzyka planetarnej destabilizacji. „Teksty Drugie” 1: 223-243.
Bińczyk, Ewa. 2023. Uspołecznianie antropocenu. Ekowerwa i ekologizowanie ekonomii. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Brylska, Aleksandra. 2023. Biodyskurs po katastrofie. Naturo-kulturowy status katastrof nuklearnych w Czarnobylu i Fukushimie, frgm. rozprawy doktorskiej, Wydział Artes Liberales UW.
Chakrabarty, Dipesh. 2023. Chronopolityka antropocenu. Pandemia i nasze poczucie czasu. W: tenże. Humanistyka w czasach antropocenu, (red.) Ewa Domańska, Małgorzata Sugiera. Kraków: Universitas, 287-317.
Chwałczyk, Franciszek. 2023. Urbanocen – kulturowe rozszerzenie propozycji antropocenu, frgm. rozprawy doktorskiej, Instytut Kulturoznawstwa UAM.
Collins, Harry M. 2018. Czy wszyscy jesteśmy ekspertami?, przeł. Ewa Bińczyk, Janusz Grygieńć. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Elsberg, Mark. 2024. Celsjusz, przeł. Elżbieta Ptaszyńska- Sadowska. Warszawa: Wydawnictwo WAB.
Fleck, Ludwik. 2014. Patrzeć, widzieć, wiedzieć. Wiele błędnych mniemań rozprasza psychologia spostrzegania i socjologia myślenia. W: Studia nad nauką oraz technologią. Wybór tekstów, red. naukowa Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 47-70.
Frase, Peter. 2018. Wprowadzenie. Technologia i ekologia jak apokalipsa i utopia. W: tenże. Cztery przyszłości. Wizje świata po kapitalizmie, przeł. Maciej Szlinder. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 7-33.
Hubbard, Ruth. 2014. Nauka, władza, płeć (gender). W: Studia nad nauką oraz technologią. Wybór tekstów, red. naukowa Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 357-368.
Kemp, Luke et al. 2021. Climate Endgame: Exploring Catastrophic Climate Change Scenarios, PNAS, vol.119/34, e2108146119.
Krawczyk, Franciszek. 2024. Nauka bez centrum? Opór przeciw dominacji centrum na akademickich peryferiach, frgm. rozprawy doktorskiej, Wydział Filozoficzny UAM.
Krzykawski, Michał. 2023. Egzosomatyzacja lub moment technologiczny antropocenu. „Postscriptum Polonistyczne” 2 (32): 3-17.
Latour, Bruno, Steve Woolgar. 2020. Życie laboratoryjne. Konstruowanie faktów naukowych, przeł. Krzysztof Abriszewski, Paweł Gąska, Maciej Smoczyński, Adrian Zabielski. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.
Morton, Thimoty. 2023. Początek po końcu i Nić pierwsza. W: tenże: Mroczna ekologia. Ku logice przyszłego współistnienia, przeł. Anna Barcz. Warszawa: Oficyna Związek Otwarty, 62-142.
Readings, Bill. 2017. Uniwersytet w ruinie, przeł. Samanta Stecko. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.
Romm, Joseph. 2024. Uniknięcie najgorszych skutków. W: tenże. Zmiany klimatu, wyd. trzecie, przeł. Agnieszka Adamczyk-Karwowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 157-183.
Skórzyńska, Agata. 2023. Psucie wiedzy i znikające instytucje. Szkic z neoliberalizującej się akademii. „Teksty Drugie” 1: 19-42.
Srnicek, Nick. 2023. Kapitalizm platform, przeł. Andrzej Karalus, Janusz Grygieńć. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Tsing, Anna L. 2024. Grzyb u kresu świata. O możliwości życia na ruinach kapitalizmu, przeł. Monika Rogowska-Stangret, Aleksandra Ross, Janusz Grygieńć. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.

W cyklu 2022/23Z:

Informacje podano w sekcji "Podstawowe informacje o przedmiocie".

W cyklu 2023/24Z:

Informacje podano w sekcji "Podstawowe informacje o przedmiocie".

W cyklu 2024/25Z:

Informacje podano w sekcji "Podstawowe informacje o przedmiocie".

W cyklu 2025/26Z:

Informacje podano w sekcji "Podstawowe informacje o przedmiocie".

Uwagi

W cyklu 2023/24Z:

Brak.

W cyklu 2024/25Z:

Brak.

W cyklu 2025/26Z:

Brak.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2402-F-S2-2-WSNT w USOSweb