Teoria poznania 2401-K-S1-2-TP

Na wstępnych wykładach przedstawiona jest mapa problemów, które zostaną omówione oraz ogólna charakterystyka metodologiczna teorii poznania jako dyscypliny filozoficznej (ze szczególnym zwróceniem uwagi dotyczących jej stosunku do innych dyscyplin filozoficznych oraz do nauk szczegółowych), omawiana jest też relacja teorii poznania do kognitywistyki. Przedstawiony jest projekt epistemologii znaturalizowanej jako najbardziej związanej z kognitywistyką. Podkreślone jest tu zagadnienie naturalizacji epistemologii z dyskutowanymi problemami.
Po wstępnych zagadnieniach metodologicznych zarysowana jest charakterystyka poznania (rodzaje i forma poznania), ze zwróceniem uwagi na badanie poznania od strony czynności (procesów poznawczych) i wytworów (sądów, przekonań, zdobytej wiedzy zarówno przez poznającego jak i uporządkowanej w teoriach naukowych). Omawiane są tematy dotyczące źródeł poznania (spór między aprioryzmem a empiryzmem genetycznym), wartości poznania (ze zwróceniem uwagi na toczące się kontrowersje). Specjalne miejsce poświęcone jest zagadnieniu prawdy i uzasadniania. Osobną grupę zagadnień (bliższych kognitywistyce) stanowi problematyka percepcji. W kontekście kognitywistyki pokazane są wybrane problemy stawiane w filozofii (jak np. problem Molyneux dotyczący percepcji osoby niewidzącej, czy taka osoba po odzyskaniu wzroku na podstawie samego widzenia byłaby w stanie odróżnić kulę od sześcianu). Wykład kończy podsumowanie i pokazanie dalszych otwartych badawczo problemów.

Całkowity nakład pracy studenta

1. czas pracy na zajęciach dydaktycznych z nauczycielem akad.- 60 godz. (30 godz. wykładu i 30 godz. ćwiczeń) 2. nakład pracy indywidualnej (szacuje się na) 60 godz. 3. nakład pracy do uzyskania wiedzy ocenianej (przygotowanie do egzaminu) - 30 godz. Wymagane wyniki są tu jedynie szacowane w prawdopodobnym uśrednieniu, bo zdobywanie wiedzy przez studenta jest zróżnicowane indywidualnie, zaś nakład pracy indywidualnej (w punkcie 2) ma powiązanie ze zdobyciem wiedzy, która będzie oceniana. łącznie 150 godz. - 5 punktów ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

W1. Student zna podstawową terminologię teorii poznania i potrafi sformułować dyskutowane w niej problemy oraz powiązać omawiane zagadnienia (jak np. zagadnienie prawdy z zagadnieniem uzasadniania i wiedzy) - K_W03, K_W05; W2. Student zna (na poziomie podstawowym) koncepcje filozoficzne, w ramach których podane są rozwiązania wybranych istotnych problemów epistemologicznych (dotyczy to przede wszystkim koncepcji prawdy, wiedzy, uzasadniania, percepcji) - K_W13; W3. Student zna przedstawicieli omawianych koncepcji i stanowisk filozoficznych - K_W10

Efekty uczenia się - umiejętności

U1. Student potrafi postawić problem, jak i odnieść się krytycznie (przynajmniej do niektórych) filozoficznych rozwiązań stawianych problemów - K_U08, K_U11; U2. Student potrafi ze zrozumieniem przytoczyć wybrane argumenty filozoficzne i ustosunkować się do nich - K_U07;

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1. Student zna i rozumie (na poziomie podstawowym) rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury i zdobywaniu kompetencji społecznych - K_K08, K_K01; Student potrafi dostrzec powiązanie problemów teoretycznych z praktycznymi - K_K01. Student potrafi dostrzec znaczenie omawianych kwestii teoriopoznawczych (jak m.in. racjonalności, uzasadniania, prawdziwości sądów) w życiu społecznym - K_01..

Koordynatorzy przedmiotu

Anita Pacholik-Żuromska
Urszula Żegleń

Metody dydaktyczne

Wykład ma formę klasycznego wykładu akademickiego, wspomaganego projekcjami. Treści sprawozdawcze są odpowiednio usystematyzowane i przekazywane w sposób sproblematyzowany. Wykład prowadzony jest z wykorzystaniem metody analitycznej oraz syntezy (całościowego ujęcia omawianych zagadnień) i ich sproblematyzowania w taki spoób, aby student mający nawet dość elementarne podstawy filozoficzne dostrzegł znaczenie omawianych zagadnień i mógł je samodzielnie przemyśleć, również w kontekście kognitywistyki. Wykład ma pobudzić do refleksji i samodzielnego stawiania pytań i problemów. Na wykładzie dopuszczone są uwagi i pytania studentów (nie tylko domagające się objaśnień, ale także krytyczne w odniesieniu do omawianych zagadnień). Jakkolwiek jest to wykład obowiązkowy z kanonu przedmiotów, to adresowany jest do studentów ambitnych i otwartych w poszukiwaniach wiedzotwórczych.

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- klasyczna metoda problemowa

Rodzaj przedmiotu

kanon (atrybut wycofany)

Wymagania wstępne

wstęp do filozofii wstęp do kognitywistyki

Kryteria oceniania

Wykład kończy się zaliczeniem i egzaminem ustnym w sesji letniej (w ustalonym terminie). Na egzamin obowiązuje materiał omawiany na wykładzie i ćwiczeniach.
Do egzaminu przystępuje się parami (studenci dobierają się parami
i starosta roku w porozumieniu z wykładowcą ustala godziny egzaminu dla każdej pary).
Ocena na egzaminie zależy od (1) stopnia przyswojonej wiedzy, (2) jej rozumienia, (3) sposobu przekazania zdobytych treści, zarówno pod względem merytorycznym, jak i formalnym (tzn. jak skonstruowana jest odpowiedź, czy student udziela bezpośredniej odpowiedzi na pytanie, a jeśli pośredniej, to czy zdaje sobie z tego sprawę i czy uzasadnia taki sposób odpowiedzi, jak stosuje fachową terminologię). Kryterium oceny ustalone wedle wymagań wskazanych w efektach.
Cenione jest wykazanie się samodzielnością myślenia .
Egzamin ustny nie jest "losowy" ani nie jest testowy, lecz odbywa się w bezpośredniej relacji z wykładowcą, który z największa życzliwością, a jednocześnie wedle postawionych wymagań zechce wystawić ocenę obiektywną. Zdarza się, że student jest przekonany o swojej wiedzy, lecz nie potrafi jej właściwie przekazać (egzamin nie jest wówczas zaliczony). Podobnie, jeśli student myli podstawowe pojęcia ani nie zna podstawowych zagadnień (np. nie potrafi podać klasycznej definicji prawdy, nie potrafi odróżnić stanowiska realizmu epistemologicznego od idealizmu). W takiej sytuacji, nawet jeśli zna jakieś wybrane obszary omawianych tematów) nie uzyskuje zaliczenia, ponieważ nie zdobył wymaganej wiedzy.
Ocena wedle kryteriów uzyskania efektów kształcenia wyżej opisanych, symbolicznie K_W03, K_W05, K_W15, KU07, K_W10.

Praktyki zawodowe

Nie są prowadzone do tegp wykładu.

Literatura

W.V.O. Quine, "Epistemologia znaturalizowana" w: tenże, Granice wiedzy i inne eseje, Warszawa: PIW 1986;
J. Woleński, Epistemologia, t. II. Wiedza i Poznanie, Kraków: Aurerus 2001 (fragmenty)
J. Woleński, Epistemologia, t. III Prawda i realizm, Kraków: Aurerus 2003 (fragmenty)
R. Ziemińska, red. Przewodnik po Epistemologii, Kraków: WAM 2013 (wybr. teksty)

Literatura uzupełniona jest w rocznym programie, a szczegółowa na projekcjach udostępnianych studentom. Ponadto literatura podana jest na ćwiczeniach.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2401-K-S1-2-TP w USOSweb