Psychologia internetu 2401-D-S2-2-PI
- https://moodle.umk.pl/course/view.php?id=4963 (w cyklu 2025/26L)
Przedmiot psychologia internetu ma na celu pogłębione zapoznanie osób studiujących z problematyką funkcjonowania człowieka w środowisku cyfrowym, ze szczególnym uwzględnieniem psychologicznych mechanizmów korzystania z Internetu, w tym mediów społecznościowych. Zajęcia obejmują zarówno teoretyczne podstawy subdyscypliny, jak i analizę współczesnych zjawisk psychospołecznych związanych z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. Wprowadzenie do przedmiotu obejmuje wyjaśnienie kluczowych pojęć związanych z psychologią internetu oraz jej miejscem w obrębie nauk psychologicznych. Omówiony zostanie jej status jako subdyscypliny psychologii, jej relacje z psychologią mediów, cyberpsychologią oraz naukami o komunikacji. Przedstawione zostaną główne metody badawcze (ilościowe, jakościowe, eksperymentalne, analiza danych cyfrowych) oraz kierunki dalszego rozwoju badań. Na następnych spotkaniach omówiona będzie analiza historycznych i teoretycznych źródeł rozwoju psychologii internetu. Zajęcia obejmują omówienie wpływu rozwoju technologii komputerowych, komunikacji sieciowej oraz zmian społeczno-kulturowych na powstanie tego obszaru badań. Wskazane zostaną inspiracje płynące z psychologii społecznej, poznawczej, klinicznej oraz badań nad mediami. Na kolejnych zajęciach studenci zapoznają się z pionierskimi badaniami dotyczącymi oddziaływania internetu i nowych mediów na zachowanie człowieka. Omówione zostaną pierwsze hipotezy dotyczące komunikacji online, kształtowania się tożsamości w sieci, relacji zapośredniczonych technologicznie oraz różnic między interakcjami online i offline. Kolejne zajęcia koncentrują się na mechanizmach psychologicznych wykorzystywanych przez media cyfrowe, takich jak mechanizmy uwagi, wzmocnień, nagród, perswazji oraz wpływu społecznego, a także na procesach poznawczych (uwaga, pamięć, myślenie, przetwarzanie informacji) i zachowaniach użytkowników. Kolejnym zagadnieniem podejmowanych na zajęciach będzie omówienie psychospołecznych konsekwencji korzystania z mediów społecznościowych, w tym wpływu na tożsamość, samoocenę, relacje interpersonalne, dobrostan psychiczny oraz porównania społeczne. Analizowane będą zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty uczestnictwa w sieciach społecznościowych. Trzy następne zajęcia poświęcone zostaną zjawisku nadmiaru informacji, jego przyczynom oraz konsekwencjom poznawczym i emocjonalnym. Omówione zostanie zjawisko Fear of Missing Out jako specyficzna reakcja psychologiczna na stały dostęp do informacji i aktywności społecznych online. Na koniec studenci zapoznają się z problematyką nadmiarowego korzystania z Internetu. Omówione zostaną różne formy uzależnień behawioralnych, ich kryteria diagnostyczne, mechanizmy psychologiczne oraz konsekwencje dla funkcjonowania jednostki.
Druga część zajęć ma charakter projektowy. Studenci przygotowują prezentacje multimedialne wraz z krótkim testem sprawdzającym wiedzę, dotyczące wybranych zagadnień z zakresu psychologii internetu. Projekty obejmują analizę zarówno pozytywnych, jak i negatywnych aspektów korzystania z internetu, z wykorzystaniem literatury naukowej i aktualnych badań.
Zaliczenie końcowe ma formę pisemną i obejmuje materiał realizowany podczas zajęć teoretycznych oraz prezentacji projektowych. Celem zaliczenia jest weryfikacja stopnia opanowania kluczowych pojęć, teorii oraz umiejętności krytycznej analizy zjawisk związanych z funkcjonowaniem człowieka w środowisku internetowym.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26L: | W cyklu 2023/24Z: | W cyklu 2022/23L: | W cyklu 2024/25L: |
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
- opowiadanie
Metody dydaktyczne poszukujące
- studium przypadku
- ćwiczeniowa
- referatu
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody wymiany i dyskusji
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Kryteria oceniania:
1. Aktywność na zajęciach dydaktycznych, w tym z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość – PI_W1, PI_W2, PI_W3, PI_U1, PI_U2, PI_U3, PI_U4, PI_K1, PI_K2, PI_K3, PI_K4, PI_K5 (do 20% oceny).
2. Projekt: przygotowanie, przeprowadzenie oraz przedstawienie na
forum grupy prezentacji dotyczącej wpływu internetu na funkcjonowanie człowieka, grup i szerszej społeczności – PI_W1, PI_W2, PI_W3, PI_U1, PI_U2, PI_U3, PI_U4, PI_K1, PI_K2, PI_K3, PI_K4, PI_K5 (do 40% oceny).
3. Zaliczenie pisemne (egzamin) – PI_W1, PI_W2, PI_W3, PI_U1, PI_U2, PI_U3, PI_K1, PI_K2, PI_K4 (do 40% oceny).
Ostateczna ocena z zajęć:
5 – 90% i więcej
4+ – 80% do 89%
4 – 70% do 79%
3+ – 60% do 69%
3 – 50% do 59%
2 – 49% i poniżej
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Aboujaoude E., Wirtualna osobowość naszych czasów: mroczna strona e-osobowości, przekł. R. Andruszko, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, cop. 2012.
2. Bigaj, M., Wychowanie przy ekranie, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2023.
3. Cyrklaff M., Jak mucha w sieci pająka… Zespół uzależnienia od Internetu oraz jego wpływ na psychofizyczne i społeczne funkcjonowanie człowieka, [w:] Ekologia informacji w środowisku regionalnym, red. B. Taraszkiewicz, Słupsk: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich; Biblioteka Uczelniana Akademii Pomorskiej, 2012, s. 93-106.
4. Cyrklaff-Gorczyca M., Cyberstalking jako forma przemocy z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, [w:] Ekologia informacji a zasoby informacyjne w bibliotekach i cyberprzestrzeni, pod red. K. Materskiej i B. Taraszkiewicz, Słupsk: Biblioteka Uczelniana Akademii Pomorskiej; Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Słupsku; Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich – Zarząd Oddziału, 2017, s. 202-2011. (dostępne na profilu Autorki na ResearchGate).
5. Cyrklaff-Gorczyca M., Construction and characteristic of the media exhibitionism construct and the Media Exhibitionism Questionnaire, „Current Problems of Psychiatry” 2022, vol. 23, nr 4, s. 165 – 177. (dostępny w internecie po wpisaniu w wyszukiwarkę tytułu).
6. Cyrklaff-Gorczyca M., Kruszewski T., Motywacja studentów do grania w gry internetowe – raport z badań, [w:] W świecie bibliologii i informatologii. Księga dedykowana Prof. Bronisławie Woźniczce-Paruzel w 70 rocznicę urodzin, M. Cyrklaff-Gorczyca, M. Fedorowicz-Kruszewska, T. Kruszewski, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2018, s. 395-408.
7. Cyrklaff-Gorczyca M., Kruszewski T., Uzależnienie od gier internetowych – opis badania i propozycja korekty postaw, „Rozprawy Społeczne” 2018, nr 12(4), s. 46-55. https://doi.org/10.29316/rs.2018.36.
8. Fortuna, P., Optimum 2.0. Idea cyberpsychologii pozytywnej, Warszawa: PWN, 2024.
9. Jabłońska M. R., Człowiek w cyberprzestrzeni: wprowadzenie do psychologii Internetu, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2018.
10. Ogonowska A., Psychologia mediów i komunikowania. Wprowadzenie, Kraków 2018.
11. Pluta J., Psyche w mediosferze. Geneza i współczesność psychologii mediów, Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2024.
12. Price C., Jak zerwać ze swoim smartfonem, przeł. K. Różycka, Katowice: Wydawnictwo Sonia Draga, 2018.
13. Spitzer M., Cyberchoroby: jak cyfrowe życie rujnuje nasze zdrowie, przeł. M. Guzowska, Słupsk: Wydawnictwo Dobra Literatura - Grupa Wydawnicza Literatura Inspiruje, 2016.
14. Turska-Kawa Agnieszka, Media jako źródło zaspokajania fundamentalnych potrzeb: rozważania w kontekście teorii
"użytkowania i gratyfikacji", „Studia Politicae Universitatis Silesiensis” 2013, T. 10, s. 147-170. (dostępne w sieci po wpisaniu autora i tytułu w wyszukiwarkę).
15. Wallace P., Psychologia Internetu, Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2005.
Literatura uzupełniająca
1. Cyberbullying: zjawisko, konteksty, przeciwdziałanie, pod red. J. Pyżalskiego, Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej, 2012.
2. Człowiek, technologia, media: konteksty kulturowe i psychologiczne, red. nauk. A. Ogonowska, G. Ptaszek, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2014.
3. Hazard i uzależnienia wirtualne, red. J. Jęczeń, K. Komsta, J. Sak, Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia, 2012.
4. Kasprzak W. A., Patologie gier cyfrowych: studium z zakresu polityki kryminalnej, Szczytno: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, 2017.
5. Kozak S., Patologie komunikowania w Internecie: zagrożenia i skutki dla dzieci i młodzieży, Warszawa: Difin, 2011.
6. Kubicka D., Kołodziejczyk A., Psychologia wpływu mediów. Wybrane teorie, metody, badania, Kraków: Oficyna Wydawnicza "Impuls", 2007.
7. McGonial J., SuperBetter, przeł. E. Kaniowska, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca, 2017.
8. Siwak W., Matrix i pół-Matrix czyli rzeczywistość wirtualna i rzeczywistość rozszerzona jako wyzwania dla tożsamości, kultury, sztuki i edukacji, „Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji” 2016, nr 11, 355-388. (dostępny w sieci po wpisaniu tytułu).
9. Skok K., Paradoks gracza, czyli co motywuje graczy do korzystania z gier online, Homo Ludens 2013, 1(5), s. 233-252.
10. Suler J. R., Psychology of the digital age: humans become electric, New York: Cambridge University Press, cop. 2016.
+ literatura do projektów/prezentacji, wskazana przez prowadzącą i zaproponowana przez osoby studiujące
|
W cyklu 2022/23L:
Podstawowa: Błachnio A., Przepiórka A., Rowińska T., Dysfunkcjonalne korzystanie z Internetu, "Psychologia Społeczna" 2014, t. 9, nr 4 (31), s. 378-395. Cyrklaff M., Jak mucha w sieci pająka... Zespół uzależnienia od Internetu oraz jego wpływ na psychofizyczne i społeczne funkcjonowanie człowieka, [w:] Ekologia informacji w środowisku regionalnym, red. B. Taraszkiewicz, Słupsk: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich - Zarząd Oddziału; Biblioteka Uczelniana Akademii Pomorskiej, 2012, s. 93-106. Cyrklaff-Gorczyca M., Construction and characteristic of the media exhibitionism construct and the Media Exhibitionism Questionnaire, „Current Problems of Psychiatry” 2022, vol. 23, nr 4, s. 165 – 177. Cyrklaff-Gorczyca M., Cyberstalking jako forma przemocy z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, [w:] Ekologia informacji a zasoby informacyjne w bibliotekach i cyberprzestrzeni, pod red. K. Materskiej i B. Taraszkiewicz, Słupsk: Biblioteka Uczelniana Akademii Pomorskiej; Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Słupsku; Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich - Zarząd Oddziału, 2017, s. 202-2011. Cyrklaff-Gorczyca M., Kruszewski T., Motywacja studentów do grania w gry internetowe – raport z badań, [w:] W świecie bibliologii i informatologii. Księga dedykowana Prof. Bronisławie Woźniczce-Paruzel w 70 rocznicę urodzin, red. M. Fedorowicz-Kruszewska, M. Cyrklaff-Gorczyca, T. Kruszewski, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2018, s. 395-408. Cyrklaff-Gorczyca M., Kruszewski T., Uzależnienie od gier internetowych – opis badania i propozycja korekty postaw, „Rozprawy Społeczne” 2018, nr 12(4), s. 46-55. Jabłońska M. R., Człowiek w cyberprzestrzeni: wprowadzenie do psychologii Internetu, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2018. Turska-Kawa, A., Media jako źródło zaspokajania fundamentalnych potrzeb: rozważania w kontekście teorii "użytkowania i gratyfikacji", „Studia Politicae Universitatis Silesiensis” 2013, t. 10, s. 147-170. (dostępne w sieci po wpisaniu nazwiska autorki i tytułu w wyszukiwarkę). Ulfik-Jaworska I., Komputerowi mordercy. Tendencje konstruktywne i destruktywne u dzieci grających w „agresywne" gry komputerowe. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2005. Ulfik-Jaworska I., Cybermobbing – jako nowa forma mobbingu czy stary problem w nowym przebraniu, [w:] Media jako wyzwanie wychowawcze, red. J. Plis i A. Mamcarz, Radom: Wyższa Szkoła Handlowa w Radomiu, 2010, s. 123-135. Ulfik-Jaworska I., Cyberbullying, cyberprzemoc czy cybermobbing?, [w:] Media w wychowaniu chrześcijańskim, red. D. Bis, A. Rynio, Lublin: Wydawnictwo KUL, 2010, s. 491-500. Wallace P., Psychologia internetu, Poznań: DW Rebis, 2001. Zając J.M., Krejtz K., Internet jako przedmiot i obszar badań psychologii społecznej, "Psychologia Społeczna" 2007, t. 2, nr 3–4(5), s. 191–200. Literatura uzupełniająca: W zależności od wybranego obszaru, podawana przez wykładowczynię i osoby studiujące na bieżąco. |
W cyklu 2023/24Z:
Podstawowa: Błachnio A., Przepiórka A., Rowińska T., Dysfunkcjonalne korzystanie z Internetu, "Psychologia Społeczna" 2014, t. 9, nr 4 (31), s. 378-395. Cyrklaff M., Jak mucha w sieci pająka... Zespół uzależnienia od Internetu oraz jego wpływ na psychofizyczne i społeczne funkcjonowanie człowieka, [w:] Ekologia informacji w środowisku regionalnym, red. B. Taraszkiewicz, Słupsk: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich - Zarząd Oddziału; Biblioteka Uczelniana Akademii Pomorskiej, 2012, s. 93-106. Cyrklaff-Gorczyca M., Construction and characteristic of the media exhibitionism construct and the Media Exhibitionism Questionnaire, „Current Problems of Psychiatry” 2022, vol. 23, nr 4, s. 165 – 177. Cyrklaff-Gorczyca M., Cyberstalking jako forma przemocy z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, [w:] Ekologia informacji a zasoby informacyjne w bibliotekach i cyberprzestrzeni, pod red. K. Materskiej i B. Taraszkiewicz, Słupsk: Biblioteka Uczelniana Akademii Pomorskiej; Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Słupsku; Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich - Zarząd Oddziału, 2017, s. 202-2011. Cyrklaff-Gorczyca M., Kruszewski T., Motywacja studentów do grania w gry internetowe – raport z badań, [w:] W świecie bibliologii i informatologii. Księga dedykowana Prof. Bronisławie Woźniczce-Paruzel w 70 rocznicę urodzin, red. M. Fedorowicz-Kruszewska, M. Cyrklaff-Gorczyca, T. Kruszewski, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2018, s. 395-408. Cyrklaff-Gorczyca M., Kruszewski T., Uzależnienie od gier internetowych – opis badania i propozycja korekty postaw, „Rozprawy Społeczne” 2018, nr 12(4), s. 46-55. Jabłońska M. R., Człowiek w cyberprzestrzeni: wprowadzenie do psychologii Internetu, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2018. Turska-Kawa, A., Media jako źródło zaspokajania fundamentalnych potrzeb: rozważania w kontekście teorii "użytkowania i gratyfikacji", „Studia Politicae Universitatis Silesiensis” 2013, t. 10, s. 147-170. (dostępne w sieci po wpisaniu nazwiska autorki i tytułu w wyszukiwarkę). Ulfik-Jaworska I., Komputerowi mordercy. Tendencje konstruktywne i destruktywne u dzieci grających w „agresywne" gry komputerowe. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2005. Ulfik-Jaworska I., Cybermobbing – jako nowa forma mobbingu czy stary problem w nowym przebraniu, [w:] Media jako wyzwanie wychowawcze, red. J. Plis i A. Mamcarz, Radom: Wyższa Szkoła Handlowa w Radomiu, 2010, s. 123-135. Ulfik-Jaworska I., Cyberbullying, cyberprzemoc czy cybermobbing?, [w:] Media w wychowaniu chrześcijańskim, red. D. Bis, A. Rynio, Lublin: Wydawnictwo KUL, 2010, s. 491-500. Wallace P., Psychologia internetu, Poznań: DW Rebis, 2001. Zając J.M., Krejtz K., Internet jako przedmiot i obszar badań psychologii społecznej, "Psychologia Społeczna" 2007, t. 2, nr 3–4(5), s. 191–200. Literatura uzupełniająca: W zależności od wybranego obszaru, podawana przez wykładowczynię i osoby studiujące na bieżąco. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: