Prowadzony w cyklach: 2024/25Z, 2025/26L, 2026/27Z

Punkty ECTS: 5

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Badań Informacji i Komunikacji

Mediatyzacja 2401-D-S2-2-M

Opis (harmonogram zajęć + lektury + aktywności)
Spotkanie 1 (2h)
Temat: Wprowadzenie do kursu; pojęcie mediatyzacji; zakres i cele; przykłady z praktyki medialnej.
Lektury: Dobrołowicz, W. (2014). „Mediatyzacja współczesności a procesy socjalizacji i wychowania” (fragmenty).

Spotkanie 2 (2h)
Temat: Mediatyzacja a logiki mediów; „głęboka mediatyzacja”; dyskusja o konsekwencjach dla dziennikarstwa.
Lektury: Nowak‑Teter, E., Pleszczyński, J. (2022). „Logiki mediów a dziennikarstwo informacyjne” (wybrane sekcje).

Spotkanie 3 (2h)
Mediatyzacja dziennikarstwa informacyjnego – presja logik, etyka i epistemologia; mini-analiza serwisów informacyjnych.
Lektury: Nowak‑Teter, E., Pleszczyński, J. (2022) – kontynuacja (fragmenty o konsekwencjach dla standardów).

Spotkanie 4 (2h)
Platformizacja, algorytmizacja i datafikacja – podstawowe pojęcia; przykłady (feed, rekomendacje, metryki).
Lektury: Szpringer, W. (2022). „Datafikacja…” (wprowadzenie – wybrane fragmenty) + materiał publicystyczny o platformizacji (Forum Akademickie).

Spotkanie 5 (2h)
Mediatyzacja sfery publicznej – ekonomia uwagi, emocje, tabloidyzacja; analiza nagłówków i formatów.
Lektury: Dobrołowicz, W. (2014) – fragmenty o przemianach komunikacji publicznej + wybrane przykłady empiryczne udostępnione przez prowadzącego.

Spotkanie 6 (2h)
Mediatyzacja polityki – personalizacja, kampanijność, logika mediów/platform; case: kampania wyborcza.
Lektury: Jankiewicz A. (2024), „Mediatization of the Political and Image Communication”, Scripta Neophilologica Posnaniensia 24,, s. 37–49. DOI: 10.14746/snp.2024.24.03

Spotkanie 7 (2h)
Mediatyzacja religii – sacrum w mediach, banalizacja religii, deontologia dziennikarska; dyskusja.
Lektury: Leśniczak, R. (2023). „Mediatyzacja religii w kontekście czwartej rewolucji przemysłowej…” (wybrane fragmenty).

Spotkanie 8 (2h)
Mediatyzacja kultury i pamięci – nośniki pamięci, media cyfrowe; analiza przykładu upamiętniania w sieci.
Lektury: Korzeniewski, B. „Medializacja i mediatyzacja pamięci – nośniki pamięci…” (wybrane fragmenty).

Spotkanie 9 (2h)
Mediatyzacja sportu i eventów – transmisje, komercjalizacja, wizerunek; case: wielkie wydarzenia sportowe.
Lektury: Domańska, K., Sajna‑Kunowsky, R. (red.) (2024). „Sport i media…” (wstęp / wybrane rozdziały, w tym o mediatyzacji sportu).

Spotkanie 10 (2h)
Mediatyzacja życia codziennego – autoprezentacja, intymność, praktyki platform; analiza przykładów.
Lektury: Polański, P. (2021). „Pokolenia, świat społeczny i mediatyzacja codzienności” (wybrane fragmenty) + materiały empiryczne.

Spotkanie 11 (2h)
Mediatyzacja a dezinformacja i polaryzacja – mechanizmy, odporność informacyjna; ćwiczenie fact-checking.
Lektury: materiały i studia przypadków (w tym raporty i analizy) wskazane przez prowadzącego; kontynuacja wątków z Nowak‑Teter & Pleszczyński (2022).

Spotkanie 12 (2h)
AI w komunikacji i dziennikarstwie – automatyczne treści, generatywna AI, deepfakes; governance i etyka.
Lektury: hasło „Algorytmizacja komunikacji społecznej…” (Słowniki społeczne, Ignatianum) + wytyczne UMK dot. AI w dydaktyce (fragmenty).

Spotkanie 13 (2h)
Regulacje, etyka, odpowiedzialność – standardy jakości, prawo autorskie, transparentność; dyskusja.
Lektury: wybrane fragmenty Nowak‑Teter & Pleszczyński (2022) + materiały prawno-etyczne wskazane przez prowadzącego.

Spotkanie 14 (2h)
Synteza kursu; powtórzenie; wskazówki do egzaminu; omówienie najczęstszych błędów.
Lektury: powtórzenie wybranych fragmentów lektur obowiązkowych.

Spotkanie 15 (2h)
Egzamin

W cyklu 2024/25Z:

1. Intro
2. Mediatyzacja - wprowadzenie
3. Instytucjonalne podejście do mediatyzacji
4. Mediatyzacja polityki
5. Kulturalistyczne podejście do mediatyzacji
6. Mediatyzacja kultury
7. Socjokonstruktywistyczne podejście do mediatyzacji
8. Deep mediatization
9. Datafikacja
10. Algorytmy
11. Platformy
12. Human-Robot Communication i AI
13. Mediatyzacja prywatności i inwigilacja
14. Regulacje Big Tech
15. Egzamin

W cyklu 2025/26L:

W cyklu 2026/27Z:

Całkowity nakład pracy studenta

Bezpośredni kontakt: 2 ECTS Udział w wykładach: 30 (1,2 ECTS) Zaplanowane konsultacje problemowe i praca ze źródłami pod kierunkiem nauczyciela: 18 (0,6 ECTS) Egzamin pisemny: 2 (0,1 ECTS) Indywidualne lub grupowe omówienie wyników egzaminu i informacja zwrotna: 2 (0,1 ECTS) Praca własna: 3 ECTS Lektura obowiązkowa, analiza dokumentów i przygotowanie notatek porównawczych: 35 (1,4ECTS) Przygotowanie do egzaminu: : 40 (1,6 ECTS) ------------------------------------------------------------------------------ Łącznie: 125 (5 ECTS).

Efekty uczenia się - wiedza

Po ukończeniu przedmiotu student/ka: MED_W1 wyjaśnia i porządkuje główne koncepcje mediatyzacji, w tym pojęcie logiki mediów i głębokiej mediatyzacji, oraz określa ich znaczenie dla analizy przemian społecznych i kulturowych. [K_W01, K_W03, K_W04] MED_W2 charakteryzuje platformizację, algorytmizację i datafikację oraz wyjaśnia ich konsekwencje dla dziennikarstwa, instytucji publicznych, sfery publicznej i życia codziennego. [K_W04, K_W05] MED_W3 rozpoznaje współczesne dylematy i zagrożenia związane z mediatyzacją, w szczególności stronniczość, dezinformację, polaryzację, naruszenia prywatności, deepfakes oraz prawne i etyczne uwarunkowania stosowania nowych technologii. [K_W05, K_W06]

Efekty uczenia się - umiejętności

Po ukończeniu przedmiotu student/ka: MED_U1 dobiera adekwatne pojęcia, źródła i narzędzia analizy do przypadku mediatyzacji, interpretuje materiał empiryczny oraz formułuje wnioski oparte na przesłankach. [K_U01, K_U02, K_U04] MED_U2 porównuje stanowiska i wyjaśnia skutki mediatyzacji, posługując się terminologią specjalistyczną oraz normami prawnymi, zawodowymi i etycznymi. [K_U05, K_U06]

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Po ukończeniu przedmiotu student/ka: MED_K1 krytycznie ocenia własną wiedzę i odbierane treści medialne, rozpoznaje ograniczenia dostępnych danych i potrzebę korzystania z wiarygodnych źródeł oraz opinii eksperckich. [K_K01, K_K02] MED_K2 jest gotów/gotowa do odpowiedzialnego pełnienia ról zawodowych w środowisku zmediatyzowanym, z uwzględnieniem etosu zawodowego, zasad etyki i społecznych skutków użycia technologii. [K_K06, K_K07]

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024/25Z:

Wojciech Peszyński

W cyklu 2025/26L:

Wojciech Peszyński
Aleksandra Seklecka

W cyklu 2026/27Z:

Wojciech Peszyński
Aleksandra Seklecka

Metody dydaktyczne

• wykład informacyjny z prezentacją multimedialną; • wykład problemowy, ukierunkowany na analizę zależności i dylematów; • wykład konwersatoryjny z pytaniami kontrolnymi i moderowaną dyskusją; • studium przypadku, obejmujące analizę materiałów medialnych, danych zastanych i praktyk platformowych; • praca na źródłach: fragmenty monografii, artykułów naukowych, raportów, materiałów prasowych i audiowizualnych; • metody rozwijające refleksyjne myślenie, stosowane także w kształceniu online. Metody prowadzące do osiągnięcia efektów i Sposób weryfikacji MED_W1 wykład informacyjny; wykład problemowy; opis; praca na źródłach - pytania zamknięte oraz krótkie pytania otwarte na egzaminie MED_W2, MED_W3 wykład problemowy; studium przypadku; analiza raportów i materiałów medialnych - pytania zamknięte i otwarte wymagające wyjaśnienia mechanizmów oraz ich konsekwencji MED_U1 studium przypadku; praca na źródłach; wykład konwersatoryjny problemowe - pytania otwarte oparte na krótkim materiale lub opisie przypadku MED_U2 wykład konwersatoryjny; wykład problemowy - moderowana dyskusja pytania porównawcze i argumentacyjne z odwołaniem do norm zawodowych, prawnych lub etycznych MED_K1, MED_K2 metody rozwijające refleksyjne myślenie; studium przypadku; moderowana dyskusja ocena krytycyzmu, odpowiedzialności - uzasadnienia stanowiska w pytaniach otwartych; obserwacja formacyjna podczas zajęć

Metody dydaktyczne eksponujące

- symulacyjna (gier symulacyjnych)
- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład konwersatoryjny
- wykład problemowy
- opis
- opowiadanie

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody służące prezentacji treści
- metody rozwijające refleksyjne myślenie

Wymagania wstępne

Zalecane jest zaliczenie przedmiotów z zakresu teorii komunikacji i mediów oraz podstaw metod badań w naukach społecznych lub humanistycznych. Oczekuje się umiejętności krytycznej lektury tekstów naukowych oraz gotowości do analizy materiałów cyfrowych i audiowizualnych.

Kryteria oceniania

1) Egzamin - MED_W1; MED_W2; MED_W3

Pytania zamknięte (jednokrotnego lub wielokrotnego wyboru) 20 - max 20 pkt.
1 pkt - wskazanie pełnego zestawu prawidłowych odpowiedzi bez zaznaczenia odpowiedzi błędnej;
0 pkt - odpowiedź niepełna lub zawierająca wariant błędny.

Krótkie pytania otwarte: definicyjne, porównawcze lub problemowe, w tym analiza krótkiego przypadku (5) max. 10 pkt.
2 pkt - odpowiedź poprawna, kompletna, wykorzystująca właściwe pojęcia i uzasadnienie;
1 pkt - odpowiedź częściowo poprawna lub niepełna; 0 pkt - odpowiedź błędna, nie na temat albo pozbawiona uzasadnienia.

Odpowiedź poprawna w pytaniu otwartym powinna: trafnie identyfikować zjawisko lub pojęcie, wyjaśniać mechanizm, odwoływać się do materiału z zajęć lub lektur, formułować logiczny wniosek oraz - gdy wymaga tego pytanie - uwzględniać aspekt prawny, zawodowy lub etyczny.

(30 punktów)

2) Kryteria oceniania
[2] 0-15 pkt
[3] 16-17 pkt.
[3+] 18-19 pkt.
[4] 20-22 pkt.
[4+] 23-25 pkt.
[5] 26-30 pkt.

Praktyki zawodowe

Brak

Literatura

Literatura obowiązkowa:

Dobrołowicz, W. (2014). Mediatyzacja współczesności a procesy socjalizacji i wychowania. [artykuł, APCZ UMK] (wybrane fragmenty).
Domańska, K., Sajna‑Kunowsky, R. (red.) (2024). Sport i media – wybrane aspekty teoretyczne i praktyczne. (wybrane rozdziały)
Korzeniewski, B. Medializacja i mediatyzacja pamięci – nośniki pamięci i ich rola w kształtowaniu pamięci przeszłości. [wybrane fragmenty].
Leśniczak, R. (2023). Mediatyzacja religii w kontekście czwartej rewolucji przemysłowej. Refleksje medioznawcze. (wybrane fragmenty).
Nowak‑Teter, E., Pleszczyński, J. (2022). Logiki mediów a dziennikarstwo informacyjne. Mediatization Studies, 6(6), 88–108 (wybrane fragmenty).
Szpringer, W. (2022). Datafikacja. Gospodarka oparta na danych: konkurencja a regulacja. (wprowadzenie – wybrane fragmenty).
Szpunar, M. Kultura algorytmów. [tekst/plik udostępniony publicznie – wybrane fragmenty].

Materiały źródłowe i raporty analityczne wskazywane przez prowadzącego (case studies, raporty branżowe, analizy regulacyjne).

Literatura uzupełniająca:

Bartlett J., Ludzie przeciw technologii. Jak Internet zabija demokrację, Katowice 2018.

Czubkowska, S. (2022). Chińczycy trzymają nas mocno: Pierwsze śledztwo o tym, jak Chiny kolonizują Europę, w tym Polskę. Znak Literanova. (wybrane fragmenty)

Czubkowska, S. (2025). Bóg techy: Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem. Znak Literanova (wybrane fragmenty)

Harari Yuval Noah, Nexus. Krótka historia informacji. Od epoki kamienia do sztucznej inteligencji, Wydawnictwo Literackie 2024.

Siewierska-Chmaj A., (2023), Polityka strachu. Jak strach zabija demokracje, Toruń: Wyd. Adam Marszałek, s. 123-155.

Zybertowicz A., (2022), Cyber kontra real. Cywilizacja w techno-pułapce, Warszawa: Wyd. Nowej Konfederacji.

Zybertowicz A., Zybertowicz K, (2024), AI eksploracja, Warszawa: ZonaZero

W cyklu 2024/25Z:

TBA

W cyklu 2025/26L:

TBA

W cyklu 2026/27Z:

TBA

Uwagi

W cyklu 2024/25Z:

Brak

W cyklu 2025/26L:

Brak

W cyklu 2026/27Z:

Brak

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2401-D-S2-2-M w USOSweb