Komunikowanie międzykulturowe 2401-D-S2-2-KM
Celem kursu jest przedstawienie podstawowych teorii komunikowania międzykulturowego, co stanowi bazę poznawczą dla refleksyjnego komparatystycznego rozpatrzenia rozbieżności w nadawaniu i odbieraniu komunikatów przez osoby reprezentujące różne typy zaprogramowania kulturowego. Problematyka komunikacji międzykulturowej wykładana jest w kluczu Wschód-Zachód (w rozumieniu geopolitycznym) i w odniesieniu do modelów G Hofstede , G. Gestelanda, Fons’a Trompenaars i Ch. Hampden-Turner’a oraz J. Mola. Poszczególne zagadnienia ilustrowane są przykładami typowych sposobów myślenia i zachowań przedstawicieli państw byłego ZSRR, współczesnej FR i Ukrainy, państw Kaukazu, państw arabskich, Afryki środkowej, Europy środkowej i zachodniej, USA i Japonii.
Zakres tematyczny:
Wielokulturowość jako trwałe zjawisko społeczne; multikulturalizm jako współczesny polityczny projekt równouprawnienia kultur w teorii i praktyce.
Globalizacja i lokalność jako tło przemian stosunków kulturowych we współczesnym świecie. Znaczenie wiedzy o komunikacji kulturowej w biznesie, mediacjach politycznych, różnego typu współpracy międzynarodowej i relacjach prywatnych
Różnice kulturowe: wymiary kultury wg Geerta Hofstede i Inne ujęcia różnic kulturowych. Kategoria charakteru narodowego. Polacy a kompetencje komunikacyjne w środowisku międzynarodowym
Determinanty komunikacji międzykulturowej. Stereotypy, uprzedzenia, plotki, ignorancja i kompleksy w komunikowaniu międzykulturowym. Pojęcie zaprogramowania kulturowego
Adaptacja, akulturacja, asymilacja, integracja, marginalizacja jako sposoby przystosowania się mniejszości do grupy dominującej w państwach wieloetnicznych. Zjawisko szoku kulturowego. Etnocentryzm, policentryzm, europocentryzm.
Stosunek do "swoich"/"obcych". Myślenie trybalne i jego konsekwencje społęczne i polityczne. Przestrzenne wyrazy myślenia trybalnego (m. in. płot jako symbol granicy. strategia ślimaka. teoria oblężonej twierdzy). Myślenie trybalne a idea i praktyka multikulturowości
Obszary kultury ("diagram cebuli"). Wymiary kultury wg schematów G. Hofstede, G. Gestelanda, F. Trompenarsa i Ch. Hampden-Turner’a, J. Mola
Kultury kolektywistyczne i indywidualistyczne - zderzenie dwóch różnych mentalności i odmiennych systemów wartości jako sytuacja komunikacyjna
kultury o dużym i małym dystansie władzy, możliwe problemy w komunikacji i porozumieniu
Kultury propartnerskie i protransakcyjne
Kultury o wysokim niskim kontekście komunikacji. Kultury ceremonialne i ich kody kulturowe
Kultury o wysokiej i niskiej tolerancji niepewności. Państwa obszaru poradzieckiego jako przykład bardzo wysokiej tolerancji niepewności
Stosunek do czasu jako jeden z elementów każdego kodu kulturowego. Wpływ dystansu i relacji przestrzennych na system wartości i ustanawianie porządku działań
Kod kulturowy Arabów. Pojęcie i znaczenie honoru w komunikacji międzykulturowej. Pojęcie twarzy.
Japoński kod kulturowy jako przykład konstruktu niedostępnego komunikacyjnie inaczej niż przez poznanie kontekstu komunikatu
|
W cyklu 2022/23L:
Problematykę komunikacji międzykulturowej i warunków jej dobrego przebiegu przedstawiam w cyklu wykładów problemowych (z elementami konwersatorium) proponując jej ujęcie w kluczu Wschód-Zachód ( w rozumieniu geopolitycznym). Poszczególne zagadnienia ilustrowane są przykładami typowych sposobów myślenia i zachowań przedstawicieli państw byłego ZSRR, współczesnej FR i Ukrainy, państw Kaukazu i Afryki Środkowej, państw arabskich, Europy środkowej i zachodniej, USA i Japonii). |
W cyklu 2023/24L:
Problematykę komunikacji międzykulturowej i warunków jej dobrego przebiegu przedstawiam w cyklu wykładów problemowych (z elementami konwersatorium) proponując jej ujęcie w kluczu Wschód-Zachód ( w rozumieniu geopolitycznym). Poszczególne zagadnienia ilustrowane są przykładami typowych sposobów myślenia i zachowań przedstawicieli państw byłego ZSRR, współczesnej FR i Ukrainy, państw Kaukazu i Afryki Środkowej, państw arabskich, Europy środkowej i zachodniej, USA i Japonii). |
W cyklu 2024/25L:
Problematykę komunikacji międzykulturowej i warunków jej dobrego przebiegu przedstawiam w cyklu wykładów problemowych (z elementami konwersatorium) proponując jej ujęcie w kluczu Wschód-Zachód ( w rozumieniu geopolitycznym). Poszczególne zagadnienia ilustrowane są przykładami typowych sposobów myślenia i zachowań przedstawicieli państw byłego ZSRR, współczesnej FR i Ukrainy, państw Kaukazu i Afryki Środkowej, państw arabskich, Europy środkowej i zachodniej, USA i Japonii). |
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26L: | W cyklu 2022/23L: | W cyklu 2024/25L: | W cyklu 2023/24L: |
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne eksponujące
- pokaz
Metody dydaktyczne podające
- opowiadanie
- wykład konwersatoryjny
- pogadanka
- wykład problemowy
- opis
Metody dydaktyczne poszukujące
- obserwacji
- doświadczeń
- studium przypadku
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody służące prezentacji treści
- metody odnoszące się do autentycznych lub fikcyjnych sytuacji
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Egzamin pisemny.
UWAGA: Kartki, na których student składa egzamin, a które są dokumentem, powinny mieć format A4, brzegi całe, nie postrzępione, bez zagięć, z imieniem i nazwiskiem egzaminowanego umieszczonym w lewym górnym rogu. Na egzamin składają się trzy pytania problemowe o formule otwartej, co daje możliwość oceny w jakim stopniu student zdołał zsyntetyzować, uporządkować i przyswoić treści podane na wykładzie i zaczerpnięte z lektur, a także ocenić jego zdolności logicznego jasnego strukturyzowania i formułowania odpowiedzi.
Każde pytanie oceniane jest w skali 0-5 pkt.:
14-15 pkt. - bdb
13 pkt. - 4+
11- 12 pkt. - 4
10 pkt. dst +
8 - 9 pkt. - dst
poniżej 8 pkt. - 2
Ocena stosowna do przedstawionych na piśmie odpowiedzi i nie podlega negocjacjom ex post. Przewiduje się dwa możliwe terminy egzaminu. Pierwszy - na końcu semestru oraz drugi - w sesji poprawkowej. Na prośbę studentów możliwy jest egzamin w terminie O przed rozpoczęciem sesji egzaminacyjnej, ale wówczas traktowany jest on jak egzamin w terminie pierwszym.
Pytanie 1 (KM_W01): definicje + rozróżnienia + konsekwencje (pojęcia i mechanizmy).
Pytanie 2 (KM_W02): porównanie modeli + interpretacja wymiarów kultury na przykładach.
Pytanie 3 (KM_U01 + KM_K01): analiza kazusu + diagnoza barier + propozycja strategii + element refleksyjny
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy.
Literatura
Lektury obowiązkowe
G. Hofstede, G.Hofstede, Kultury i organizacje, Warszawa 2007
R. Gesteland, Różnice kulturowe a zachowania w biznesie, Warszawa 2000.
M. K Nydell, Zrozumieć Arabów, Warszawa 2001
B. Lafayette De Mente, Japoński kod kulturowy, Kraków 2021
Lektury uzupełniające
M. Chutnik, Szok kulturowy. Przyczyny, konsekwencje, przeciwdziałanie, Kraków 2007.
J. Muszyńska, W. Danilewicz, T. Bajkowski (red.) Kompetencje międzykulturowe jako kapitał społeczności wielokultu-
rowych, Warszawa 2013.
D. Glondys, M. Bednarczyk, Komunikacja międzykulturowa albo lepiej nie wychodź z domu, Kraków, Wyd UJ, 2020
Mikułowski-Pomorski, Jak narody porozumiewają się ze sobą w komunikacji międzykulturowej i komunikowaniu medialnym, Kraków 2009
A. Śliz, M. S. Szczepański (red.), Wielokulturowość: konflikt czy koegzystencja?, Warszawa 2011.
T. Wallas (red.), Narody i stereotypy, Kraków 1994.
J. Bielska-Krawczyk, S, Kołos, M. Mateja (red.), Obrazy dookoła świata, Toruń 2013.
I Massaka, Szczegóły. Rzecz o Gruzji, Białystok 2022.
K. Pluta, Dubajski savoir-vivre. Poradnik życia w Dubaju, 2019.
A. Chrobak, Beduinki na instagramie, Moje życie w Emiratach, Kraków 2016.
|
W cyklu 2022/23L:
J. Mikułowski-Pomorski, Jak narody porozumiewają się ze sobą w komunikacji międzykulturowej i komunikowaniu medialnym; Filmy fabularne, dokumentalne, reportaże TV itp. |
W cyklu 2023/24L:
J. Mikułowski-Pomorski, Jak narody porozumiewają się ze sobą w komunikacji międzykulturowej i komunikowaniu medialnym; Filmy fabularne, dokumentalne, reportaże TV itp. |
W cyklu 2024/25L:
J. Mikułowski-Pomorski, Jak narody porozumiewają się ze sobą w komunikacji międzykulturowej i komunikowaniu medialnym; Filmy fabularne, dokumentalne, reportaże TV itp. |
W cyklu 2025/26L:
zob. zasady ogólne prowadzenia przedmiotu niezależnie od cyklu |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26L:
W tym cyklu obowiązują wszystkie wytyczne podane w sylabusie informującym o ogólnych zasadach dotyczących przedmiotu (niezależnie od cyklu). Informuję, że w roku akademickim 2025/26 nie ustanawiam żadnej innej dodatkowej reguły. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: