Teorie komunikacji i mediów 2401-D-S2-1-TKiM

WYKŁAD:
1. Podstawy komunikacji i klasyczne teorie mediów: podstawowe pojęcia i modele. (TKiM_W1, TKiM_W2)
2. Społeczeństwo masowe: klasyczne i współczesne teorie. (TKiM_W1, TKiM_W2)
3. Teorie propagandy, ograniczonego wpływu mediów, normatywne, determinizmu technologicznego. (TKiM_W1, TKiM_W2)
4. Media jako system społeczny, kulturowy i ekonomiczny: struktura mediów, funkcje społeczne i ekonomia rynku medialnego. (TKiM_W2, TKiM_W4)
5. Agenda-setting, framing, kształtowanie opinii publicznej; teorie publiczności i recepcji mediów. (TKiM_W2, TKiM_U1)
6. Media globalne i komunikacja międzykulturowa. (TKiM_W4)
7. Media a polityka, propaganda, PR polityczny. (TKiM_W2, TKiM_U2)
8. Mediatyzacja i digitalizacja życia publicznego. (TKiM_W2, TKiM_W3)
9. Transformacja cyfrowa, algorytmy i nowe formy wpływu: mechanizmy działania algorytmów, personalizacja treści, bańki filtrujące. (TKiM_W3)
10. Rola influencerów, viralowość i mechanizmy wpływu w mediach społecznościowych. (TKiM_W3, TKiM_U2)
11. Wykorzystanie AI w mediach. (TKiM_W3, TKiM_K2)
12. Dezinformacja i przyszłość mediów. (TKiM_W3, TKiM_U2)
13. Fake newsy, weryfikacja informacji, strategie walki z dezinformacją: rola dziennikarzy i odbiorców. (TKiM_U2, TKiM_K1)
14. Mechanizmy moderacji i cenzury treści na platformach społecznościowych. (TKiM_W3, TKiM_K3)

ĆWICZENIA:
1. Podstawy komunikacji – koncepcje, teorie i modele komunikacji; rola informacji a proces informacyjny. (TKiM_W1)
2. Komunikacja językowa na tle innych form komunikacji; historia komunikacji – od pisma do wynalazków XIX i XX w. i ich znaczenia dla komunikacji. (TKiM_W1, TKiM_U1)
3. Komunikacja interpersonalna a komunikacja masowa; komunikacja społeczna i międzykulturowa. (TKiM_W1, TKiM_K3)
4. Język w procesie komunikacji; Ustawa o języku polskim z 1999 r. (TKiM_U3)
5. Wyrazy, wypowiedzenia i tekst w komunikacji językowej. (TKiM_K1)
6. Bariery informacyjne. (TKiM_K3)
7. Wpływ emocji na komunikowanie. (TKiM_K1)
8. Skuteczność w procesie komunikacji; kluczowe zasady dobrej komunikacji oraz najczęściej popełniane błędy komunikacyjne. (TKiM_K2)
9. Komunikacja a manipulacja. (TKiM_U2, TKiM_U4, TKiM_K1, TKiM_K2)
10. Komunikacja w zespole i w organizacji; komunikacja a rywalizacja; wpływ konfliktów na komunikację. (TKiM_W4, TKiM_U4)
11. Komunikacja w pracy dziennikarza i w procesie zarządzania. (TKiM_K3)

Całkowity nakład pracy studenta

1. Godziny realizowane z udziałem nauczycieli - 30 h wykładu + 30 h ćwiczeń + konsultacje w ramach dyżurów oraz konsultacji mailowej (4 ECTS - 110 h) 2. Czas poświęcony na przygotowanie do ćwiczeń (lektura tekstów) (0,5 ECTS - 15 h) 3. Czas poświęcony na przygotowanie kolokwium / prezentacji (0,5 ECTS - 15 h) 4. Czas poświęcony na samodzielną pracę z literaturą i materiałami (1 ECTS - 30 h) 5. Czas wymagany do przygotowania się i uczestnictwa w egzaminie (2 ECTS - 60 h) RAZEM 8 ECTS (230 h)

Efekty uczenia się - wiedza

TKiM_W1: Definiuje i porządkuje kluczowe pojęcia, modele i paradygmaty w naukach o komunikacji i mediach (od klasycznych modeli procesu komunikowania po teorie komunikowania masowego i cyfrowego) oraz lokuje je w systemie nauk społecznych i humanistycznych (K_W01). TKiM_W2: Wyjaśnia mechanizmy i teorie wpływu mediów na jednostki i społeczeństwo (agenda-setting, framing, teorie propagandy, determinizm technologiczny, mediatyzacja) oraz analizuje ich przejawy we współczesnym środowisku medialnym (K_W03, K_W04). TKiM_W3: Charakteryzuje zjawiska transformacji cyfrowej mediów: algorytmizację, personalizację treści, bańki filtrujące, dezinformację, rolę AI oraz mechanizmy wpływu mediów społecznościowych, uwzględniając zagrożenia wynikające z nowych technologii komunikacyjnych (K_W04, K_W05). TKiM_W4: Opisuje strukturę, funkcje społeczne, kulturowe i ekonomiczne mediów jako systemu, uwzględniając wymiar globalny, lokalny i komunikację międzykulturową (K_W03).

Efekty uczenia się - umiejętności

TKiM_U1: Analizuje i interpretuje zjawiska komunikacyjne oraz przekazy medialne z użyciem właściwych teorii i narzędzi badawczych, formułując samodzielne wnioski interpretacyjne (K_U01, K_U02). TKiM_U2: Rozpoznaje i ocenia mechanizmy manipulacji, perswazji i dezinformacji w przekazach medialnych oraz weryfikuje informacje z zastosowaniem zasad fact-checkingu i krytycznej analizy źródeł (K_U03, K_U04). TKiM_U3: Formułuje i prezentuje opinie oraz argumenty dotyczące teorii komunikacji i zjawisk medialnych, posługując się terminologią naukową w dyskusji ze zróżnicowanymi odbiorcami (K_U06). TKiM_U4: Stosuje wiedzę komunikologiczną do analizy barier komunikacyjnych, efektywności komunikacji interpersonalnej i organizacyjnej oraz procesów komunikacji w zespole (K_U01, K_U04).

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

TKiM_K1: Krytycznie ocenia treści medialne, stosowane w nich techniki perswazyjne oraz własną wiedzę z zakresu teorii komunikacji i mediów, wykazując refleksję nad recepcją przekazów (K_K01). TKiM_K2: Jest gotów do zasięgania opinii ekspertów i samodzielnego pogłębiania wiedzy w obszarze dynamicznie zmieniającego się środowiska mediów i komunikacji (K_K02). TKiM_K3: Jest gotów do odpowiedzialnego pełnienia ról komunikacyjnych i zawodowych, uwzględniając normy etyczne, zasady rzetelności informacyjnej i skutki społeczne przekazów medialnych (K_K03, K_K06).

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26L:

Aleksandra Seklecka
Zuzanna Wesołowska

W cyklu 2023/24Z:

Wiesław Wacławczyk

W cyklu 2022/23Z:

Wiesław Wacławczyk

W cyklu 2024/25Z:

Wiesław Wacławczyk

Metody dydaktyczne

Wykład (30 h) - wykład problemowy + konwersatoryjny (mikrocase'y, pytania kierowane): TKiM_W1, TKiM_W2, TKiM_W3, TKiM_W4 oraz wspierająco TKiM_U3 - analiza krótkich źródeł (raporty, artykuły, nagrania): TKiM_W2, TKiM_W3, TKiM_W4, TKiM_U1, TKiM_K2 - pokaz: TKiM_W3 Ćwiczenia (30 h) - studium przypadku – analiza konkretnych mediów i przekazów: TKiM_U1, TKiM_W2, TKiM_W3, TKiM_W4 - metoda sytuacyjna – ćwiczenia z rozpoznawania manipulacji i dezinformacji: TKiM_U2, TKiM_K1, TKiM_K2 - metody wymiany i dyskusji – debata, pogadanka: TKiM_U3, TKiM_U4, TKiM_K1, TKiM_K2 TKiM_K3 - metoda ćwiczeniowa i klasyczna metoda problemowa: TKiM_U1, TKiM_U2, TKiM_U3, TKiM_U4 - metody rozwijające refleksyjne myślenie: TKiM_K1, TKiM_2, TKiM_K3 - metody odnoszące się do autentycznych sytuacji: TKiM_U2, TKiM_U4

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne poszukujące

- studium przypadku

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści

Wymagania wstępne

Znajomość zagadnień związanych z komunikacją medialną z zakresu nauki o komunikowaniu.

Kryteria oceniania

Egzamin pisemny (TKiM_W1, TKiM_W2, TKiM_W3, TKiM_W4, TKiM_U1, TKiM_U2):
1. test (0-1 pkt każde, w sumie 20 punktów)
2. pytania opisowe (0-10 pkt każde, w sumie 30 punktów)

Progi i skala ocen (egzamin): max 50 p.
0-25 pkt → 2,0 (niedostateczny)
26-30 pkt→ 3,0 (dostateczny)
31-35 pkt → 3,5 (dostateczny +)
36-40 pkt → 4,0 (dobry)
41-45 pkt → 4,5 (dobry +)
46-50 pkt → 5,0 (bardzo dobry)

Ćwiczenia:
1. Obowiązek uczestnictwa w zajęciach. Dozwolone są dwie nieobecności.
2. Podstawą zaliczenia zajęć jest
- aktywny udział w zajęciach (30 punktów) - ocenia TKiM_U3, TKiM_U4, TKiM_K1, TKiM_K2, TKiM_K3.
- realizacja projektu w grupach (40 punktów) - ocenia TKiM_U1, TKiM_U2, TKiM_U3, TKiM_K1, TKiM_K2.
- realizacja prezentacji multimedialnej (30 punktów) - ocenia TKiM_W1, TKiM_W2, TKiM_W3, TKiM_W4, TKiM_U1, TKiM_U2.

Ocena końcowa z kursu będzie zależna od uzyskanej liczby punktów. W sumie można zdobyć 100 punktów.

Progi i skala ocen (ćwiczenia):
powyżej 91 pkt → 5,0 (bardzo dobry)
81–90 pkt → 4,5 (dobry +)
71–80 pkt → 4,0 (dobry)
61–70 pkt → 3,5 (dostateczny +)
51–60 pkt → 3,0 (dostateczny)
poniżej 51 pkt → 2,0 (niedostateczny)

Praktyki zawodowe

Nie.

Literatura

Literatura obowiązkowa:

Davis D., Baran S., Teorie komunikowania masowego, Kraków 2007, rozdziały 5-7.
Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu, Warszawa 2021, s. 52-80, 275-309.
McQuail D. Teoria komunikowania masowego, Warszawa 2007, rozdziały: 4-7.

Literatura uzupełniająca:

Goban-Klas T., Komunikowanie i media, [w:] Dziennikarstwo i świat mediów, red. Z. Bauer, E. Chudziński, Kraków 2004, s. 11-32.
Krzesaj M., Bariery informacyjne i problemy z jakością informacji w Internecie, [w:] Ocena jakości informacji w Internecie, red. Adam Czerwiński, Opole 2018, s. 37-64.
Szpunar M. Nowe-stare medium. Internet między tworzeniem nowych modeli komunikacyjnych a reprodukowaniem schematów komunikowania masowego, Warszawa 2012.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2401-D-S2-1-TKiM w USOSweb