Język mediów 2401-D-S2-1-DNM-JM
1. Zajęcia organizacyjne
Cele i organizacja przedmiotu, wymagania i zasady zaliczenia oraz zasady odpowiedzialnego korzystania z narzędzi AI w pracy akademickiej. (JM_K01)
Blok I. Podstawy mediolingwistycznego opisu komunikacji medialnej
2. Mediolingwistyka jako perspektywa badawcza
Przedmiot i zakres mediolingwistyki; relacje między językiem, medium i technologią oraz podstawowe kategorie opisu komunikacji medialnej. (JM_W01)
3. Język w mediach i język mediów
Język mediów jako przedmiot badań; wpływ właściwości medium na formę językową przekazu i praktyki komunikacyjne. (JM_W01)
4. Językowe i medialne konstruowanie rzeczywistości
Językowe i medialne sposoby konstruowania obrazu rzeczywistości; selekcja, profilowanie i hierarchizowanie informacji. (JM_W01)
5. Dyskurs medialny
Pojęcie i cechy dyskursu medialnego oraz relacje między tekstem, gatunkiem, stylem i dyskursem. (JM_W01)
Blok II. Gatunki, style i strategie przekazu medialnego
6. Genologia medialna
Gatunki medialne, ich przemiany oraz hybrydyzacja gatunkowa we współczesnych mediach. (JM_W01, JM_U01)
7. Język informacji
Językowe sposoby przedstawiania faktów, wskazywania źródeł oraz oddzielania informacji od interpretacji. Analiza porównawcza współczesnych przekazów informacyjnych. (JM_W01, JM_U01)
8. Język opinii i wartościowania
Językowe sposoby wyrażania ocen i stanowisk oraz podstawowe strategie argumentacyjne i perswazyjne w przekazach medialnych. (JM_W01, JM_U01, JM_K01)
Blok III. Komunikacja w mediach cyfrowych
9. Język mediów społecznościowych
Interakcyjność i multimodalność komunikacji w mediach społecznościowych oraz wpływ platform na formę i język wypowiedzi. (JM_W01, JM_U01)
10. Nadawca w nowych mediach: influencerzy i twórcy internetowi
Strategie autoprezentacji oraz językowe sposoby budowania wizerunku i relacji z odbiorcami. (JM_W01, JM_U01)
11. AI w komunikacji medialnej
Wpływ generatywnej AI na tworzenie treści medialnych oraz problemy wiarygodności, autorstwa i odpowiedzialności za przekaz. (JM_W01, JM_K01)
Blok IV. Zjawiska i tendencje języka mediów
12. Emocjonalizacja przekazu
Językowe strategie emocjonalizacji oraz ich wpływ na odbiór i interpretację przekazów medialnych. (JM_W01, JM_U01)
13. Tabloidyzacja, potocyzacja i clickbait
Tabloidyzacja i potocyzacja przekazu medialnego, clickbait oraz ich wpływ na sposób przedstawiania informacji i jakość przekazu. (JM_W01, JM_U01, JM_K01)
14. Kreatywność językowa w mediach
Wybrane środki kreatywności językowej oraz ich funkcje w kształtowaniu przekazu i relacji z odbiorcą. (JM_W01, JM_U01)
Blok V. Prezentacje i podsumowanie
15. Prezentacje zespołowych projektów zaliczeniowych
Prezentacja i omówienie projektów, uzasadnienie zastosowanych rozwiązań oraz podsumowanie przedmiotu. (JM_U01, JM_K01)
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024/25Z: | W cyklu 2025/26Z: | W cyklu 2026/27Z: |
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne eksponujące
Metody dydaktyczne podające
Metody dydaktyczne poszukujące
- studium przypadku
- ćwiczeniowa
- projektu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania
Udział w zajęciach jest obowiązkowy. Dopuszczalne są dwie nieobecności, które nie wymagają odrębnego zaliczenia materiału i nie powodują obniżenia końcowego wyniku. W przypadku każdej kolejnej nieobecności ponad dopuszczalny limit student zobowiązany jest do zaliczenia materiału z opuszczonych zajęć. Niezaliczenie materiału z każdej takiej nieobecności skutkuje obniżeniem końcowego wyniku o 5 pkt.
Podczas zajęć telefony komórkowe, tablety i laptopy mogą być wykorzystywane wyłącznie w celach związanych z realizowanymi zadaniami i tematyką zajęć.
Na ocenę końcową składają się:
– ocena ciągła – 50 pkt (50%);
– zespołowy projekt zaliczeniowy – 50 pkt (50%).
Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uzyskanie co najmniej 50% punktów z każdego z dwóch komponentów oceny, tj. co najmniej 25 pkt z oceny ciągłej i co najmniej 25 pkt z projektu zaliczeniowego, oraz uzyskanie co najmniej 51 pkt łącznie.
Ocena ciągła – 50 pkt
Ocena ciągła obejmuje przygotowanie do zajęć, merytoryczny udział w analizach, ćwiczeniach i dyskusjach oraz wykonywanie zadań podczas zajęć.
Student może uzyskać maksymalnie 5 pkt w ramach każdych z 10 punktowanych zajęć merytorycznych. Łącznie w ramach oceny ciągłej może uzyskać maksymalnie 50 pkt.
Punkty przyznawane są za jakość pracy podczas zajęć, w szczególności za trafność i poprawność analizy, właściwe wykorzystanie omawianych pojęć oraz adekwatność proponowanych rozwiązań.
Dwie dopuszczalne nieobecności nie powodują automatycznego obniżenia wyniku oceny ciągłej. Jeżeli nieobecność przypada na zajęcia punktowane, student ma możliwość uzyskania przewidzianych za nie punktów poprzez wykonanie równoważnego zadania w formie i terminie wskazanym przez prowadzącego. (JM_W01, JM_U01, JM_K01)
Projekt zaliczeniowy – 50 pkt
Projekt zaliczeniowy realizowany jest w kilkuosobowych zespołach.
Zespół wybiera aktualny temat lub wydarzenie i dokonuje analizy porównawczej co najmniej trzech autentycznych przekazów medialnych dotyczących tego samego zagadnienia, pochodzących z różnych mediów i/lub reprezentujących różne gatunki. Analiza koncentruje się na sposobach językowego i komunikacyjnego kształtowania obrazu rzeczywistości, ze szczególnym uwzględnieniem doboru i hierarchizacji informacji, języka, stylu, struktury przekazu oraz sposobu uwzględniania odbiorcy.
Na podstawie przeprowadzonej analizy zespół przygotowuje trzy własne warianty przekazu medialnego dotyczące tego samego tematu, przeznaczone do funkcjonowania w środowisku cyfrowym i zróżnicowane pod względem gatunku, specyfiki medium, zakładanego odbiorcy lub celu komunikacyjnego. Zespół świadomie różnicuje ich język, styl, strukturę i sposób prezentowania informacji.
Do projektu dołączane jest krótkie uzasadnienie najważniejszych decyzji językowych i komunikacyjnych oraz krytyczna ocena przygotowanych materiałów pod względem merytorycznym, etycznym i technicznym.
Projekt kończy się zespołową prezentacją wyników pracy i omówieniem zastosowanych rozwiązań.
Kryteria oceny projektu zaliczeniowego
1. Analiza materiałów medialnych – 10 pkt
Dobór adekwatnych materiałów, trafność analizy porównawczej oraz poprawne rozpoznanie sposobów językowego i komunikacyjnego kształtowania przekazu. (JM_W01, JM_U01)
2. Opracowanie trzech wariantów przekazu – 15 pkt
Jakość przygotowanych materiałów oraz świadome i adekwatne zróżnicowanie ich języka, stylu, struktury i sposobu prezentowania informacji w zależności od gatunku, medium, odbiorcy lub celu komunikacyjnego. (JM_U01)
3. Uzasadnienie decyzji językowych i komunikacyjnych – 10 pkt
Trafność uzasadnienia zastosowanych rozwiązań, poprawne wykorzystanie pojęć z zakresu języka mediów oraz umiejętność powiązania własnych decyzji z mechanizmami omawianymi na zajęciach. (JM_W01, JM_U01)
4. Rzetelność, etyka i jakość opracowania – 10 pkt
Poprawność językowa i merytoryczna, rzetelne wykorzystanie materiałów i źródeł, przestrzeganie zasad cytowania, krytyczna ocena przygotowanych przekazów pod względem etycznym i technicznym oraz przestrzeganie zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji. (JM_U01, JM_K01)
5. Organizacja pracy zespołu i prezentacja projektu – 5 pkt
Podział i organizacja pracy, odpowiedzialność za wspólny rezultat, spójność projektu oraz rzeczowe przedstawienie i uzasadnienie zastosowanych rozwiązań podczas prezentacji. (JM_K01)
Termin oddania projektu
Kompletny projekt należy przekazać prowadzącemu najpóźniej 7 dni przed terminem prezentacji zespołowej, która odbędzie się na ostatnich zajęciach.
Oddanie projektu po terminie bez wcześniejszego uzgodnienia z prowadzącym skutkuje obniżeniem wyniku projektu o 5 pkt za każdy rozpoczęty tydzień opóźnienia. W uzasadnionych przypadkach termin oddania projektu może zostać ustalony indywidualnie.
Zasady korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji
Dopuszczalne jest pomocnicze wykorzystanie narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, w szczególności do generowania wstępnych pomysłów, porządkowania materiału oraz wspomagania korekty językowej i technicznej.
Narzędzia AI nie mogą zastępować samodzielnej pracy studenta w zakresie stanowiącym przedmiot oceny. W szczególności niedopuszczalne jest wykorzystywanie treści wygenerowanych przez AI jako gotowej lub zasadniczej części analizy materiałów medialnych, interpretacji, uzasadnienia decyzji językowych i komunikacyjnych oraz krytycznej oceny projektu.
Wykorzystanie AI przy przygotowywaniu własnych wariantów przekazu jest dopuszczalne wyłącznie pomocniczo. Ostateczny kształt przekazów, dobór zastosowanych środków oraz uzasadnienie podjętych decyzji muszą być rezultatem pracy zespołu.
Niedopuszczalne jest wykorzystywanie niezweryfikowanych informacji, danych, cytowań lub źródeł wygenerowanych przez narzędzia AI.
Każde wykorzystanie narzędzi AI w projekcie musi zostać ujawnione. Zespół wskazuje wykorzystane narzędzie, zakres i cel jego użycia oraz sposób wykorzystania i weryfikacji uzyskanych rezultatów. Nieujawnione wykorzystanie AI traktowane jest jako naruszenie zasad realizacji projektu.
Niewykorzystanie narzędzi AI nie wpływa na ocenę projektu.
Skala ocen
91–100 pkt – 5,0
81–90 pkt – 4,5
71–80 pkt – 4,0
61–70 pkt – 3,5
51–60 pkt – 3,0
0–50 pkt – 2,0
Literatura
Literatura obowiązkowa
Białek-Szwed, O., & Wójciszyn-Wasil, A. (2023). Emotions in the language of the media. Roczniki Kulturoznawcze, 14(1), 33–45.
Cieśla, B. (2022). Kreatywność językowa w ujęciu przedmiotowym. W: K. Burska, B. Cieśla (red.), Kreatywność językowa w marketingu. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 11–25.
Habrajska, G. (2020). Perswazja i manipulacja w komunikacji. Wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 67–77.
Hajduk-Nijakowska, J. (2020). Problemy współczesnej genologii medialnej. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura, 12(2), 35–46.
Kalisz, A., Szkudlarek-Śmiechowicz, E., & Walecka-Rynduch, A. (2023). Gatunek medialny. W: I. Loewe (red.), Encyklopedia mediolingwistyki. Universitas, s. 161–175.
Kępa-Figura, D. (2025). Multimodalność mediów (społecznościowych). Perspektywa mediolingwistyczna. Kultura – Media – Teologia, 64(4), 14–36.
Kita, M. (2017). Pozycja odmiany medialnej wśród innych odmian językowych polszczyzny. Studia Medioznawcze, 1(68), 67–73.
Loewe, I. (2020). Język w mediach cyfrowych. W: K. Kłosińska, A. Hącia, P. Zbróg (red.), Polszczyzna w dobie cyfryzacji. PAN, s. 29–40.
Maćkowiak, K. (2025). Problem odmiany medialnej polszczyzny w badaniach językoznawczych. Poradnik Językowy, 4(823), 19–34.
Marquardt, D. (2024). Dialog z chatbotem. Ujęcie mediolingwistyczne. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, s. 15–47.
Noińska, M. (2023). Dyskurs medialny. W: I. Loewe (red.), Encyklopedia mediolingwistyki. Universitas, s. 311–326.
Nowakowska-Głuszak, A. (2023). Klikać czy czytać? Pragmatyczna funkcja clickbaitów. Półrocznik Językoznawczy Tertium, 7(2), 170–183.
Ptaszek, G. (2015). Jak badać medialny obraz świata. W: I. Hofman, D. Kępa-Figura (red.), Współczesne media. Medialny obraz świata. T. 1. Zagadnienia teoretyczne. Wydawnictwo UMCS, s. 13–23.
Skowronek, B. (2024). Mediolingwistyka. Dekadę później. Wydawnictwo Naukowe UKEN, s. 15–48, 119–155.
Skowronek, B. (2025). Dystrybucja obrazów świata w dyskursach medialnych. Zeszyty Prasoznawcze, 68(3), 109–117.
Ślawska, M. (2023). Nadawca w mediach. W: I. Loewe (red.), Encyklopedia mediolingwistyki. Universitas, s. 339–361.
Tokarski, R. (2016). Od językowego obrazu świata do obrazów świata w języku. Język Polski, 2, 28–37.
Wacławczyk, W. (2020). Dążenie do prawdy a język informacji prasowej. Studia Medioznawcze, 21(1), 429–439.
Walecka-Rynduch, A. (2023). Tabloidyzacja przekazów politycznych. W: P. Kuca, W. Furman (red.), Komunikowanie polityczne w teorii i praktyce. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, s. 106–115.
Warchala, J. (2017). Emocjonalizacja informacji. W: I. Hofman, D. Kępa-Figura (red.), Współczesne media. Gatunki w mediach. T. 1. Gatunki w mediach drukowanych. Zagadnienia teoretyczne. Wydawnictwo UMCS, s. 107–130.
Wojtak, M. (2021). Polszczyzna potoczna jako tworzywo wypowiedzi prasowych (na wybranych przykładach). Prace Językoznawcze, 23(2), 317–329.
Wyrwas, K. (2018). Opowiadanie jako element autoprezentacji w mediach społecznościowych. W: A. Kalisz, E. Tyc (red.), Autopromocja, autoprezentacja, wizerunek w mediach audiowizualnych. T. 4. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 93–104.
Zwolińska, P. (2022). Kreatywność językowa i wartościowanie w nagłówkach serwisów informacyjnych (na przykładzie „Wiadomości” i „Wydarzeń”). W: K. Burska, B. Cieśla (red.), Kreatywność językowa w marketingu. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 115–128.
Literatura uzupełniająca
Jarosz, M. (2025). Gatunkowość tekstów w portalach informacyjnych w dobie dominacji algorytmów wyszukiwarek i agregatorów treści. Zeszyty Prasoznawcze, 68(3), 73–88.
Kacperska-Jachimska, B. (2025). Dziennikarz w roli youtubera. O dialogu w polskich wideoblogach sportowych. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 209–238.
Łódzki, B. (2017). Medialny obraz rzeczywistości. Studia Socialia Cracoviensia, 9(1), 121–136.
Skowronek, B. (2024). Mediolingwistyka. Dekadę później. Wydawnictwo Naukowe UKEN, s. 49–85.
Szafrańska, M. (2024). AI: szansa czy zagrożenie? Analiza przekazów na temat Chatu GPT w polskich mediach informacyjnych, factcheckingowych i technologicznych. Studia Medioznawcze, 25(4), 175–190.
Teler, A., & Urzędowska, A. (2025). Fenomen komentosfery. Definicja i charakterystyka. Zeszyty Prasoznawcze, 68(3), 49–72.
Urzędowska, A. (2023). Facewords. O tendencjach słowotwórczych w mediach społecznościowych. Universitas, s. 219–227.
Wojtak, M. (2024). O stylu medialnym jako odmianie współczesnej polszczyzny. W: M. Hawrysz, M. Jurewicz-Nowak, I. Kotlarska (red.), Słowo – forma, treść, użycie. Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego, s. 203–221.
Wroński, K. (2024). Dziennikarstwo clickbaitowe w portalach online. W: I. Hofman, D. Kępa-Figura (red.), Współczesne media. Dziennikarstwo w czasach kryzysów. T. 2. Wydawnictwo UMCS, s. 197–210.
Łączny zakres lektur: ok. 580 stron.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: