Wybrane nurty kultury współczesnej 2401-D-S1-3-WNKW
Cykl wykładów ma na celu uporządkowanie wiedzy o kulturze współczesnej - nowoczesnej i ponowoczesnej. Studenci zapoznają się z podstawowymi teoriami dotyczącymi przemian w kulturze od modernizmu do postmodernizmu. Podejmuje się tu analizę zjawisk, trendów i mód sytuujących się w nurcie głównym kultury współczesnej jak i w opozycji do założeń i gustów kształtujących trendy wiodące. Wykład ma charakter problematyzujący, nastawiony na wyposażenie słuchaczy w narzędzia, pozwalające krytycznie i świadomie poruszać się w obecnych realiach kulturowych i w taki też sposób o nich rozprawiać.
Zakres tematyczny:
- Pojęcia: kultura; kultura tradycyjna, modernistyczna, kultura producentów, kultura postmodernistyczna, kultura konsumentów. Kultura-cywilizacja; kultura masowa/popularna; nowoczesna/ponowoczesna
-Od kultury producentów do kultury konsumentów. ( Bauman). Nowoczesny porządek a ponowoczesne ładotwórstwo. Społeczeństwo i człowiek w kulturze ponowoczesnej, metafora roju, włóczęgi, samotnej wyspy, bańki (mikroświata jako namiastki wspólnoty)
- Fordyzm i postfordyzm. Społeczeństwo postindustrialne (D. Bell), prekariat. Przekształcenia aksjologiczne i obyczajowe w obrębie konceptu "praca".
Pojęcie technopolu. Jak technopol zmienia kulturę i zdolności poznawcze ludzi? Technopol a sztuka i zdolność percypowania jej ukrytych znaczeń. Aura sztuki a reprodukcja obrazu i dźwięku.
- Mcdonaldyzacja (Ritzer) i disneizacja (Bryman) w kulturze postmodernistycznej. Estetyka cute, emo, cosplaying. Ludyczność jako aktualny nakaz kulturowy, sposoby jego realizacji przez jednostki i zbiorowości oraz rozpoznane i prognozowane jego konsekwencje.
- Dekonsumpcja jako trend. Freeganizm, frugalizm, powrót do natury, programowy antyluksus ( pozarynkowy i skomercjalizowany)
- Trend eco i vege. Punk. Ecomarketing
-Ciało, konstruowanie, przeobrażanie, uprzedmiotowienie.
- Kultura ponowoczesna jako "terapeutyczna". Medykalizacja, coaching i kulturowy nakaz samorozwoju
- Kultura queer, kreacje androgyniczne, queerowa poprawność polityczna
- Ubiór jako narzędzie konstruowania i komunikowania tożsamości
Teoria i estetyka kampu (S. Sontag)
- Kultura nadmiaru i jak się w niej odnaleźć
Główne modernistyczne i postmodernistyczne nurty w:
filozofii (pragmatyzm, bergsonizm, fenomenologia, brytyjska szkoła analityczna, psychoanaliza i psychologia głębi, behawioryzm, neopozytywizm, marksizm-leninizm, strukturalizm, egzystencjalizm, szkoła frankfurcka).
literaturze (kubizm, psychologizm, proza paraboliczna i filozoficzna,fututyzm, imażynizm, ekspresjonizm, behawioryzm, dadaizm, surrealizm, antypowieść, fantasy, literatura sensacyjna, lingwizm, literatura faktu, cyberpunk)
sztukach plastycznych (impresjonizm, secesja, ekspresjonizm, fowizm, ekspresjonizm abstrakcyjny, informel, kubizm, futuryzm, surrealizm, sztuka konkretna, pop art (w tym street art), sztuka konceptualna, sztuka ziemi, hiperrealizm, al artwork)
w architekturze i sztuce użytkowej (eklektyzm, secesja, art-deco, dwa kierunki funkcjonalistyczne - bauhaus i nurt międzynarodowy, konstruktywizm, socrealizm, brutalizm, organicyzm,metabolizm japoński, strukturalizm, high-tech, smart home i internet rzeczy)
"Ekologiczność" i funkcja obronna oraz dyscyplinująca architektury postmodernistycznej.
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26Z: | W cyklu 2022/23Z: | W cyklu 2024/25Z: | W cyklu 2023/24Z: |
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład problemowy
Metody dydaktyczne poszukujące
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Przedmiot jest obligatoryjny, co oznacza, że trzeba obowiązkowo uzyskać jego zaliczenie, ale nie oznacza konieczności przybywania na wykłady. Nie sprawdzam obecności lub nieobecności, ale na końcu kursu skrupulatnie oceniam osiągnięcia studenta w zakresie efektów kształcenia. Jeśli student zdecyduje się na drogę drogą samokształcenia przy pomocy zaleconych lektur szanuję to, akceptuję i dopuszczam do egzaminu.
Podstawą zaliczenia przedmiotu jest egzamin pisemny.
UWAGA: Kartki, na których student składa egzamin, a które są dokumentem, powinny mieć format A4, brzegi całe, nie postrzępione, bez zagięć, z imieniem i nazwiskiem egzaminowanego umieszczonym w lewym górnym rogu. Na egzamin składają się trzy pytania problemowe o formule otwartej, co daje możliwość
1 ) sprawdzenia stopnia przyswojenia wiedzy o nurtach w kulturze i sztuce epoki modernizmu i postmodernizmu w kontekście rozwoju mediów
K_W03, K_W04
2) - sprawdzenia zdolności do refleksji o przemianach kulturowo-społecznych w zakresie sposobu myślenia, zachowania, sposobów wyrażania poglądów na rzeczywistość w urządzeniu przestrzeni i sztuce.
- Sprawdzenia zdolności interpretowania współczesnych trendów i mód w związku z rozwojem mediów i przemianami w sferze mentalnej i obyczajowej.
- oceny zdolności syntetyzowania i logicznego przedstawiania na piśmie wiedzy nabytej podczas wykładów, lektury, a także własnych doświadczeń i wysnutych z nich wniosków
- oceny zdolności logicznego jasnego strukturyzowania i celności odpowiedzi. K_U04
3) - oszacowania (na podstawie stopnia przyswojenia wiedzy podanej na wykładzie i rekomendowanej w spisie lektur) gotowości do stałego pogłębiania wiedzy o kulturze K_K02
ocenić jego zdolności logicznego jasnego strukturyzowania i celności odpowiedzi. Każde pytanie oceniane jest w skali 0-5 pkt.:
14-15 pkt. - bdb
13 pkt. - 4+
11- 12 pkt. - 4
10 pkt. dst +
8 - 9 pkt. - dst
poniżej 8 pkt. - 2
Ocena stosowna do przedstawionych na piśmie odpowiedzi i nie podlega negocjacjom ex post. Przewiduje się dwa możliwe terminy egzaminu. Pierwszy - na końcu semestru oraz drugi - w sesji poprawkowej. Na prośbę studentów możliwy jest egzamin w terminie O przed rozpoczęciem sesji egzaminacyjnej, ale wówczas traktowany jest on jak egzamin w terminie pierwszym.
Literatura
Lektura obowiązkowa:
A. Kaliszewski, Główne nurty w kulturze XX i XXI wieku. Podręcznik dla studentów dziennikarstwa i komunikacji społecznej, Warszawa 2012
M. Tobolczyk, Architektura współczesna. Geneza i charakterystyka wiodących nurtów, Warszawa 2017
Z. Bauman, Płynna nowoczesność, Warszawa 2006
Z. Bauman, Ponowoczesność jako źródło cierpień, Warszawa 2013
N. Postman, Technopol. Triumf techniki nad kulturą, Warszawa 2004
J. Piekutowski, A. Zybertowicz, Cyber kontra real. Cywilizacja w techno-pułapce, Warszawa 2023.
Literatura uzupełniająca:
H. Foster, R. Krauss, Y. Bois, B. H.D. Buchloh, D. Joselit, Sztuka po 1900 roku Modernizm. Antymodernizm. Postmodernizm, Warszawa 2023.
G. Ritzer, Mcdonaldyzacja społeczeństwa, Warszawa 1999
B. R. Barber, Skonsumowani. Jak rynek psuje dzieci, infantylizuje dorosłych i połyka obywateli, Warszawa 2008.
Z. Bauman, 44 listy ze świata płynnej nowoczesności, Warszawa 2011
M. Halawa, P. Wróbel, Bauman o popkulturze. Wypisy, Warszawa 2008
A. Kunce, Tożsamość i postmodernizm, Warszawa 2003
R. Winter., Nuda w kulturze rozrywki, Kraków 2012.
|
W cyklu 2025/26Z:
zob. podstawowe informacje o przedmiocie niezależnie od cyklu |
Uwagi
|
W cyklu 2025/26Z:
W tym cyklu obowiązują wszystkie wytyczne podane w sylabusie informującym o ogólnych zasadach dotyczących przedmiotu (niezależnie od cyklu). Informuję, że w roku akademickim 2025/26 nie ustanawiam żadnej innej dodatkowej reguły. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: