Systemy medialne na świecie 2401-D-S1-3-SMS
1. Wprowadzenie. System medialny: istota, cechy, struktura
2. Determinanty kształtowania się systemów medialnych na świecie
3. Klasyfikacja systemów medialnych, ujęcie porównawcze – model liberalny, demokratycznego korporacjonizmu, spolaryzowanego pluralizmu
4. Polityka medialna Unii Europejskiej
5. System medialny USA
6. System medialny Wielkiej Brytanii
7. System medialny Niemiec
8. System medialny Norwegii i Szwecji
9. System medialny Francji
10. System medialny Włoch
11. System medialny Hiszpanii
12. System medialny Czech i Słowacji
13. System medialny Japonii
14. system medialny Rosji
15. Podsumowanie: najważniejsze aspekty światowych systemów medialnych i powtórzenie przed egzaminem
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26Z: | W cyklu 2026/27Z: | W cyklu 2024/25Z: |
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
- wykład konwersatoryjny
Metody dydaktyczne poszukujące
- biograficzna
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Pięć pojęć lub terminów: 5 x 1 p (SMS_W01, SMS_W02, częściowo SMS_W03) - poprawna i jednoznaczna definicja lub objaśnienie, użycie właściwej terminologii oraz trafny przykład zastosowania
Pytanie 1 - problemowe: system medialny, wymiary i determinanty: 0-5 p.(SMS_W01, SMS_W02) - kompletna i logiczna odpowiedź łącząca pojęcia, determinanty oraz relacje media-polityka-gospodarka
Pytanie 2 - porównawcze: klasyfikacja i porównanie co najmniej dwóch państw: 0-5 p. (SMS_W03, SMS_U01) - poprawne zastosowanie modeli i wspólnych kryteriów, uzasadniona klasyfikacja, porównanie oraz trafne wnioski
Pytanie 3 - analityczne na materiale źródłowym: polityka lub regulacja i dylemat: 0-5 p. (SMS_W04, SMS_U02, SMS_K01, SMS_K02) - krytyczna ocena źródła, poprawna analiza skutków dla pluralizmu, wolności mediów i rynku, identyfikacja dylematu prawnego lub etycznego oraz uzasadnione stanowisko
Ocena pytań otwartych
0 - brak osiągnięcia efektu - brak odpowiedzi, odpowiedź nie na temat albo zasadniczo błędna
1 - odpowiedź szczątkowa - pojedyncze informacje, liczne błędy merytoryczne, brak struktury i poprawnej terminologii
2 - odpowiedź częściowa - częściowa poprawność, lecz brak kluczowych elementów, kryteriów porównania, kontekstu lub wniosków
3 - odpowiedź poprawna - większość kluczowych treści, poprawna terminologia i zasadniczo logiczny wywód, ale ograniczona analiza lub argumentacja
4 - odpowiedź pełna - odpowiedź poprawna, uporządkowana i oparta na kryteriach; łączy pojęcia, procesy i przykłady oraz formułuje uzasadnione wnioski
5 - odpowiedź pogłębiona - precyzyjna i krytyczna analiza, trafne porównania lub ocena źródła, uwzględnienie kontekstu i alternatywnych interpretacji oraz bardzo dobra argumentacja
Ocena pojęć i terminów - 0-1 p.
1 p. - definicja lub objaśnienie jest poprawne i jednoznaczne, wskazuje istotę pojęcia lub co najmniej dwie cechy wyróżniające oraz zawiera trafny przykład użycia.
0 p. - odpowiedź zawiera błąd merytoryczny, jest nieprecyzyjna lub nieadekwatna, nie zawiera przykładu albo nie została udzielona.
Skala ocen
0- 10 p. - niedostateczny
11 - 12 - dostateczny
13 - 14 - dostateczny+
15 - 16 - dobry
17 - 18 - dobry+
19 - 20 - bardzo dobry
Weryfikacja efektów:
SMS_W01: wykład informacyjny i problemowy; mapowanie pojęć; analiza schematów systemu - egzamin - część pojęciowa i pytanie problemowe: poprawna definicja systemu medialnego, wskazanie jego elementów i wymiarów analizy oraz powiązanie mediów z polityką i gospodarką
SMS_W02: wykład problemowy; porównanie historyczne; studium przypadku - egzamin - pytanie problemowe: wyjaśnienie determinant oraz logiczne powiązanie ich z organizacją i funkcjonowaniem mediów
SMS_W03: analiza modeli Hallina i Manciniego; porównanie państw; pytania kierowane - egzamin - pytanie porównawcze: prawidłowa klasyfikacja co najmniej dwóch państw, użycie kryteriów modelu i uzasadnione wnioski
SMS_W04: studia przypadków państw; analiza dokumentów UE i regulacji; wykład konwersatoryjny - egzamin - pytanie analityczne na materiale źródłowym: trafne omówienie regulacji lub polityki medialnej oraz ich skutków dla pluralizmu, wolności mediów i rynku
SMS_U01: analiza porównawcza; studium przypadku; syntetyczne zestawienia - egzamin - pytanie porównawcze: uporządkowane porównanie systemów według tych samych kategorii oraz sformułowanie wniosków wynikających z analizy
SMS_U02: praca na źródłach; analiza raportów i dokumentów; dyskusja problemowa - egzamin - pytanie na materiale źródłowym: rozpoznanie tezy, ocena wiarygodności i ograniczeń źródła, synteza argumentów oraz poprawna terminologia
SMS_K01: krytyczna analiza źródeł; konfrontowanie interpretacji; refleksja nad dezinformacją - egzamin - pytanie na materiale źródłowym: krytyczna ocena informacji, odróżnienie faktu od interpretacji oraz uzasadnienie potrzeby weryfikacji lub uzupełnienia wiedzy
SMS_K02: studium przypadku prawnego i etycznego; metoda biograficzna; dyskusja kierowana - egzamin - pytanie analityczne: identyfikacja dylematu profesjonalnego, prawnego lub etycznego, ocena możliwych rozwiązań i uzasadnienie stanowiska
Praktyki zawodowe
brak
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Konarska K. (red.). 2018. Rynki medialne wybranych państw Europy Zachodniej. Kraków: Universitas.
Literatura uzupełniająca:
Adamowski J. (red.). 2008. Wybrane zagraniczne systemy medialne. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Adamowski J.W., Jaskiernia A. (red.). 2012. Systemy medialne w XXI wieku. Wspólne czy różne drogi rozwoju. Warszawa: ASPRA-JR.
Balčytienė A. 2012. Culture as a guide in theoretical explorations of Baltic media. W: Hallin D.C., Mancini P. (red.). Comparing media systems beyond the Western world. Cambridge UK: Cambridge University Press, ss. 51-71.
Böll H. 2002. Utracona cześć Katarzyny Blum. Warszawa: Gazeta Wyborcza.
Brüggemann M. et al. 2014. Hallin and Mancini Revisited: Four Empirical Types of Western Media System. „Journal of Communication” 64 (6), ss. 1037-1065.
Castro Herrero L. et al. 2017. Rethinking Hallin and Mancini Beyond the West: An Analysis of Media Systems in Central and Eastern Europe. “International Journal of Communication” 11, ss. 4797–4823.
Cloud S., Olson L. 2006. Chłopcy Murrowa. Na frontach wojny i dziennikarstwa. Warszawa: AMF.
Dobek-Ostrowska B. 2002. Transformacja systemów medialnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej po 1989 roku. Wrocław: Wydawnictwo UWr.
Dobek-Ostrowska Bogusława (red.). 2007. Media masowe na świecie. Modele systemów medialnych i ich dynamika rozwojowa. Wrocław: Wydawnictwo UWr.
Dobek-Ostrowska B. 2012. Italianization (or Mediterraneanization) of the Polish media system. W: Hallin D.C., Mancini P. (red.). Comparing media systems beyond the Western world. Cambridge UK: Cambridge University Press, ss. 26-50.
Dobek-Ostrowska B. 2015. Między politologią i komunikologią. Razem czy osobno? Przypadek studiów porównawczych nad relacjami polityki i mediów w Europie Środkowo‑Wschodniej. „Politeja” 5(36), ss. 27-49.
Dobek-Ostrowska B. 2019. How the media systems work in Central and Eastern Europe, https://www.researchgate.net/publication/333378838_How_the_media_systems_work_in_central_and_eastern_Europe (12.09.2021).
Donaj Ł. 2001. Media w systemie politycznym Federacji Rosyjskiej. Poznań: UAM
Felsztinski J. 2015. Borys Biereziowski. Zapiski wisielca. Warszawa: Prószyński Media.
Golka B. 2004. System medialny Stanów Zjednoczonych. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Golka B. 2001. System medialny Francji. Warszawa: Elipsa
Głowacki M. 2011. Polityka medialna Danii, Norwegii i Szwecji. Analiza porównawcza interwencji państwa w systemy telewizyjne. Toruń: Wyd. ECE.
Hallin D., Mancini P. 2007. Systemy medialne. Trzy modele mediów i polityki w ujęciu porównawczym. Kraków: Wydawnictwo UJ.
Hallin D. C., Mancini P. 2012. Comparing media systems between Eastern and Western Europe. W: Gross P., Jakubowicz K. (red.). Media transformations in the post-communist world: Eastern Europe’s tortured path to change. Plymouth UK: Lexington Books, ss. 15–32.
Humprecht E. et.al. 2022. Media Systems in the Digital Age: An Empirical Comparison of 30 Countries. “Journal of Communication” 72, ss. 145–164.
Jakubowicz K. 2007. The Eastern-European Post-Communist Media System. An Introduction. W: Terzis G. (ed.). European Media Governance. National and Regional Dimensions. Bristol, Chicago: Intelect Books, ss. 303–312.
Jakubowicz K. 2010. Unia Europejska a media. Między kulturą a gospodarką. Warszawa: Wyd. Akademickie i Profesjonalne.
Jóźwiak-Di Marcantonio. 2011. Silvio Berlusconi. Geniusz mediów i marketingu politycznego. Wrocław: Alta 2.
Konarska K. 2007. System mediów elektronicznych w Wielkiej Brytanii. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Matykiewicz-Włodarska A., Ślufińska M. 2014. Systemy medialne państw Unii Europejskiej. Nowe kraje członkowskie. Toruń: Wyd. Adam Marszałek.
Ociepka B., Ratajczak M. 2000. Media i komunikowanie polityczne. Niemcy, Austria, Szwajcaria. Wrocław: Arboretum.
Oniszczuk Z. (red.) 2015. W dobie cyfryzacji. Kierunki i skala przemian. Katowice: Wyd. UŚ.
Oniszczuk Z., Gierula M. (red.). 2007. Mało znane systemy medialne. Sosnowiec: Oficyna Wydawnicza Humanitas.
Oniszczuk Z., Gierula M. (red.). 2009. Systemy medialne krajów bałkańskich. Sosnowiec: Oficyna Wydawnicza Humanitas.
Peruško Z., Vozab D., Čuvalo A. 2013. Audiences as a source of agency in media systems: Post-socialist Europe in comparative perspective. “Medialni studia” II, Special Issue on Post-Socialist Media Audiences, ss. 137-154.
Poulet B. 2011. Śmierć gazet i przyszłość informacji: Wołowiec: Wyd. Czarne.
Siebert F. S., Petterson T., Schramm W. 1956. Four Theories of the Press: The Authoritarian, Libertarian, Social Responsibility and Soviet Communist Concepts of What the Press Should Be and Do. Chicago: University of Illinois Press.
Sonczyk W. 2009. System medialny: zakres - struktura – definicja. „Studia Medioznawcze” 3 (38), ss. 66-75.
Stasiak-Jazukiewicz E, Jas-Kozakiewicz M. 2011. Polityka medialna Unii Europejskiej. Warszawa: Poltext.
Stefano de Ch. 2017. Oriana Fallaci. Portret kobiety. Katowice: Sonia Draga.
Thomas B. 2018. Walt Disney. Potęga marzeń. Warszawa: Dream Books.
Wallraff G. 2012. Z nowego wspaniałego świata. Wołowiec: Wyd. Czarne.
Williams K. 2008. Media w Europie. Warszawa: Wydawnictwa Profesjonalne i Akademickie.
Wolff M. 2010. The Man Who Owns the News. London: Vintage Books.
Uwagi
|
W cyklu 2024/25Z:
zajęcia synchroniczne poprzez MS Teams (kod do kursu zostanie wysłany na maila umk) |
W cyklu 2025/26Z:
zajęcia synchroniczne poprzez MS Teams (kod do kursu zostanie wysłany na maila umk) |
W cyklu 2026/27Z:
zajęcia synchroniczne poprzez MS Teams (kod do kursu zostanie wysłany na maila umk) |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: