Antropologia kultury 2401-D-S1-2-AK

1-2. Wprowadzenie. Co to jest antropologia?
– definicja dziedziny i jej początki
– czym zajmuje się antropologia?
– główne szkoły teoretyczne

3-4. Kultura
– problemy definicyjne
– dyfuzja
– akulturacja i etnocentryzm
– subkultury i kontrkultury
– relatywizm kulturowy

5. Obserwacja jako metoda antropologiczna
– obserwacja jako sposób gromadzenia danych
– cechy obserwacji
– typy obserwacji
– zalety i wady obserwacji

6. Klasyczne nurty antropologii: ewolucjonizm i funkcjonalizm
– ewolucjonizm w antropologii
– klasycy antropologii ewolucjonistycznej: L.H.Morgan, E.Tylor, G.Frazer
– funkcje i system
– B. Malinowski i jego badania
– A. Radcliffe-Brown
– E. Evans-Pritchard

7. Klasyczne nurty antropologii: kulturalizm
– kultura i osobowość
– F.Boas i jego uczniowie
– M.Sahlins
– C.Geertz

8. Antropologia XX w.: strukturalizm
– początki (E.Durkheim, M.Mauss, L.Levy-Bruhl)
– strukturalizm C.Levi-Straussa
– myśl nieoswojona i poszukiwanie dzikich
– mity (opozycje mityczne) i opowieści ludowe

9. Antropologia 2 poł. XX w.: antropologia dynamiczna
– dynamika i konflikty w społeczeństwach pierwotnych
– szkoła manchesterska: M.Gluckmann, V.Turner
– antropologia konfliktów: G.Balandier

10. Grupy ludzkie i pokrewieństwo
– grupy korporacyjne
– pokrewieństwo
– małżeństwo
– pochodzenie

11. Religia i rytuały
– religia jako problem antropologiczny
– funkcje religii
– mit i jego funkcje społeczne
– rytuały i ich funkcje
– o zmarłych inaczej: aluk todolo

12. Produkcja i wymiana dóbr – ekonomiczny wymiar społeczeństw
– antropologia ekonomiczna
– gospodarka
– wymiana w życiu społecznym
– logika daru i wymiany
– M. Godelier i koncepcja daru
– dar i wymiana w społeczeństwie sieciowym

13. Polityka
– władza jako problem antropologiczny
– polityka i przywództwo
– organizacja polityczna / państwo
– akulturacja i etnocentryzm
– narody i nacjonalizm

14. Zmieniający się świat, modernizacja i społeczeństwo masowe
– zmiana jako problem antropologiczny
– typy społeczeństw
– rewolucja przemysłowa
– teoria modernizacji
– europejskie warunki modernizacji
– etyka protestancka i duch kapitalizmu
– współczesne społeczeństwo masowe

15. Podsumowanie wykładów

Całkowity nakład pracy studenta

1.Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (2 ECTS): a. Zajęcia dydaktyczne: 30 b. Czas wymagany na zapoznanie się z wynikami egzaminu (omówienie egzaminacyjnej pracy pisemnej): 10 c.egzamin pisemny: 2 2.Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta potrzebny do pomyślnego zaliczenia przedmiotu (2 ECTS): a. Czas wymagany do zapoznania się z podstawową literaturą przedmiotu: 20 b. Czas wymagany do zapoznania się z uzupełniającą literaturą przedmiotu: 10 c. Czas wymagany do zapoznania się z materiałami video i graficznymi: 10 d. Czas wymagany do przygotowania się do egzaminu pisemnego: 20 e. Czas wymagany na przeprowadzenie konsultacji bezpośrednich, online i korespondencji mailowej: 10

Efekty uczenia się - wiedza

K_W05 Zna rodzaje więzi społecznych odpowiadające obszarowi dziennikarstwa i komunikacji społecznej; zna prawidłowości, jakie nimi rządzą w kontekście antropologicznym K_W08 Ma wiedzę dotyczącą procesów komunikacji społecznej w kontekście antropologicznym; rozumie złożoność, wielowymiarowość, wielopłaszczyznowość i najważniejsze uwarunkowania tych procesów jako części kulturowego otoczenia człowieka

Efekty uczenia się - umiejętności

K_U01 Potrafi prawidłowo interpretować zjawiska społeczne, antropologiczne i kulturowe, właściwe dla obszaru dziennikarstwa i komunikacji społecznej K_U03 Rozumie przyczyny i przebieg konkretnych procesów społecznych i kulturowych oraz antropologicznych właściwych dla obszaru dziennikarstwa i komunikacji społecznej

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K_K01 Rozumie potrzebę ciągłego uczenia się, zwłaszcza poprzez lekturę literatury fachowej, czasopism i portali branżowych z dyscypliny antropologii kulturowej

Koordynatorzy przedmiotu

Marek Jeziński

Metody dydaktyczne

Wykład prowadzony przy pomocy form multimedialnych (prezentacje, fragmenty filmów, wycinki z gazet, albumy komiksowe)

Metody dydaktyczne podające

- opis
- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
- wykład konwersatoryjny

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody służące prezentacji treści
- metody rozwijające refleksyjne myślenie

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

1. Forma kursu Nasz cykl spotkań na przedmiocie „Antropologia kultury” obejmuje tylko wykłady (30g), po których następuje zaliczenie w formie egzaminu pisemnego. 2. Forma wykładów Wykłady odbywają się w formie stacjonarnej. Oznacza to, że będziemy spotykać się na żywo w sali wykładowej. Jeżeli będzie konieczność podania dodatkowych materiałów do wykładów (uzupełnienia), to będą one przesyłane pocztą uniwersytecką. 3. Egzamin Egzamin obejmować będzie tematykę poruszaną na wykładach i pozycje z zestawu lektur oraz zagadnienia z materiałów dodatkowych (filmy, komiksy). Egzamin odbędzie się w formie pisemnej w sali wykładowej. 4. Etyka podczas zajęć a. Uczestnictwo w wykładach jest nieobowiązkowe, jednak nie znaczy to, że pierwszy raz pojawić się należy na egzaminach. b. Osoby uczestniczące w wykładach muszą pamiętać, że decydując się na przyjście na zajęcia nie powinny rozpraszać swej uwagi inną aktywnością. Osoba o rozproszonej uwadze lub nadaktywna komunikacyjnie (zajęta prowadzeniem pisaniem komentarzy lub sms-ów) stanowi podczas wykładu bardzo zły przykład dla innych. c. Szczególne niebezpieczeństwo płynie ze strony dodatkowych urządzeń mobilnych, oznaczające, np. przeglądanie stron internetowych podczas wykładu, czytanie wpisów na społecznościówkach, czy śmianie się do ekranu. NALEŻY UNIKAĆ TAKIEGO ZACHOWANIA. Urządzenia te, jeśli nie służą do notowania wykładanych treści, można schować lub dla pewności wyłączyć przed wykładem

Kryteria oceniania

Egzamin
Egzamin składa się z pytań trojakiego typu:
1. Pytania dotyczące pojęć – wyjaśniamy podane trzy pojęcia.
2. Pytania problemowe – wyjaśniamy problem socjologiczny podany w pytaniu.
3. Jedno z pytań będzie dotyczyć materiałów dodatkowych, a więc „lektur” video lub komiksów („za pomocą jakich koncepcji socjologicznych możesz opisać/zinterpretować film…, książkę...”).

Przykładowy test egzaminacyjny:
1.Wyjaśnij pojęcia: mitem, puste noce, uniwersalia wg R.Lintona.
2.Omów problem: rodzina i pokrewieństwo w koncepcjach antropologicznych.
3.Omów problem: teoria funkcjonalistyczna w antropologii.
4.Jakie koncepcje antropologiczne dostrzegasz w filmie "Walka o ogień"?

1. Pojęcia wyjaśniamy 2-3 zdaniami, tak by pokazać, że rozumiemy jakieś szczegółowe zagadnienie, przytaczając najważniejsze kwestie. Odpowiadając na pytania dotyczące pojęć należy:
–podać definicję pojęcia
–wskazać najważniejsze cechy i punkty wyróżniające dane pojęcie
–o ile możliwe: przywołać autorów danej koncepcji.

2. Problemy wyjaśniamy na tyle szeroko, by pokazać, że rozumiemy jakiś ogólne czy szersze zagadnienie. Odpowiedź stanowi zazwyczaj dłuższą formę pisemną. Odpowiadając na pytania problemowe należy (tam, gdzie to możliwe):
–podać definicję problemu i związane z nim podstawowe pojęcia
–omówić najważniejsze cechy i punkty wyróżniające dane podejście, koncepcję
–przywołać autorów danej koncepcji i ich podejście
–pokazać główne podejścia teoretyczne w ramach koncepcji oraz jej zastosowania.

3. Pytanie o materiały dodatkowe (filmy, seriale, książki, komiksy): wskazane dzieło należy zinterpretować stosując kategorie antropologiczne i używając odpowiedniego słownictwa.

Egzamin oceniany jest w systemie punktowym wg akademickiej skali, gdzie ocena pozytywna uzyskana zostaje przez osoby, które zdobyły 60% punktów. Pytania oceniane są osobno – suma punktów stanowi podstawę oceny. Za odpowiedzi można uzyskać (trzeba to uwzględnić przy udzielaniu odpowiedzi):
0-1 pkt za każde wyjaśnione pojęcie
0-5 pkt za każdy omówiony problem
0-3 pkt za pytanie o materiały dodatkowe

ŚCIĄGANIE
ściąganie to wszelkie niedozwolone formy zdawania egzaminu obejmujące używanie pomocy książkowych, zeszytów, notatek, przygotowanych przez siebie ściąg, korzystania z podpowiedzi mądrzejszych od siebie sąsiadów lub gadżetów elektronicznych.
Osoba, która została ‘złapana’ na ściąganiu kończy egzamin z oceną niedostateczną.

Weryfikacja efektów uczenia się:
Wiedza (K_W05; K_W08): egzamin pisemny
Umiejętności (K_U01; K_U03): egzamin pisemny
Kompetencje społeczne (K_K01): aktywność podczas zajęć i konsultacji

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Lektury podstawowe
Deliege Robert, 2011 Historia antropologii. Warszawa (Roz. 2: Szkoła francuska; Roz. 6: Antropologia marksistowska)
Harari Yuval N. 2014 Od zwierząt do bogów. Warszawa (1. Mało znaczące zwierzę; 2. Drzewo Wiedzy; 5. Największe oszustwo historii; 10. Zapach pieniądza; 16. Kapitalistyczna wiara)
Nowicka Ewa, 2003 Świat człowieka – świat kultury. Warszawa (Roz. 1: Przedmiot antropologii; Roz 3:
Podstawowe pojęcia antropologii; Roz. 6: Geneza kultury; Roz. 9: Struktura społeczna – p.6 Struktury hierarchiczne; p.7 Organizacja polityczna; Roz. 10 System wyobrażeń o świecie)

Materiały dodatkowe
Ponadto obowiązują następujące filmy (do samodzielnego obejrzenia – dostępne na stronach www. oraz wydaniach DVD) oraz albumy komiksowe:

Jean-Jacques Annaud „Walka o ogień” (1981)
Tom McGrath, Eric Darnell „Madagascar” (2005)
Franklin J. Schaffner „Planeta Małp” (1968)
Robert J. Flaherty „Nanook of the North” (1922)

Rene Goscinny, Alberto Uderzo – albumy z serii „Asterix”:
„Wielka przeprawa” (1975)
„Odyseja Asterixa” (1981)
Janusz Christa „Kajko i Kokosz: Cudowny lek” (1981)

Lektury uzupełniające
Eller Jack, 2012 Antropologia kulturowa. Kraków
Kapuściński Ryszard 2004 Podróże z Herodotem. Kraków
Kuper Adam, 2005 Kultura. Model antropologiczny. Kraków

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2401-D-S1-2-AK w USOSweb