Socjologia 2401-D-S1-1-S
Wykłady będą realizowane wg programu:
1. Wprowadzenie
- sylabus kursu
- program wykładu
- kryteria uzyskania zaliczenia
- forma egzaminu
2. Co to jest socjologia?
- definicja dziedziny i jej początki
- czym zajmuje się socjologia?
- funkcje socjologii
- style uprawiania socjologii
- modele wyjaśniania w socjologii
Instytucjonalizacja socjologii
- pierwsze katedry socjologii
- pierwsze pisma socjologiczne
- instytucjonalizacja socjologii w Polsce
- pierwsi polscy socjologowie (L. Gumplowicz; L. Krzywicki; F. Znaniecki)
3. Wielcy ojcowie założyciele i główne nurty socjologii klasycznej
- pozytywizm (C.H. Saint-Simon; A. Comte)
- ewolucjonizm (H. Spencer)
- początki antropologii społecznej
4-5. Wielcy ojcowie założyciele i główne nurty socjologii klasycznej
- socjologizm (E. Durkheim)
- materializm i marksizm (K. Marks)
- socjologia rozumiejąca (M. Weber)
6. Wybrane gałęzie socjologii XX w.
- szkoła chicagowska (R. Park, L.Wirth)
- funkcjonalizm (T. Parsons, R. Merton)
- socjologia konfliktu (R. Dahrendorf, A. Coser, R. Collins)
7. Wybrane gałęzie socjologii XX w.
- symboliczny interakcjonizm (G.H. Mead, Ch. Cooley, H. Blumer)
- perspektywa dramaturgiczna (E. Goffaman)
- etnometodologia (H. Garfinkel)
8. Wybrane gałęzie socjologii przełomu wieków i początku XXI w.
- walka o uznanie społeczne (A. Honneth)
- teoria aktora sieci (B. Latour)
- teoria społeczeństwa sieciowego (M. Castells)
- społeczeństwo ryzyka (U. Beck)
- nowa socjologia miasta (R. Sennet, U. Hannerz)
9. Dlaczego ludzie żyją w zbiorowościach
- grupa społeczna
- stosunek społeczny
- więzi społeczne
- wspólnota i stowarzyszenie (F. Tonnies)
10. Społeczne tworzenie rzeczywistości kolektywnej
- wartości
- normy
- zwyczaje i obyczaje
- kontrola społeczna i jej formy
11. Ciągłość społeczeństwa
- socjalizacja i jej etapy
- rodzaje procesu socjalizacji
- Ch.Cooley: komunikowanie, osobowość grupy pierwotne
- G.H.Mead: jaźń i jej rodzaje, teoria ról społecznych
12. Struktura społeczeństwa, jej podtrzymywanie i reprodukcja
- stratyfikacja społeczna
- mobilność społeczna
- status jednostki
- instytucje społeczne
- główne teorie klas społecznych
13. Wykluczenie społeczne, bezrobocie, podklasa i ich społeczne
- konsekwencje
- zjawisko bezrobocia
- podklasa
- wykluczenie społeczne
- wykluczenie demokratyczne
- prekariat
14. Ruchy społeczne
- ruchy społeczne i ich typy
- funkcje ruchów społecznych
- rewolucje
- socjologiczne koncepcje ruchów społecznych: R.Park, H.Blumer, N.Smelser,
D.Morrison, C.Offe, A.Touraine
15. Polityka: konflikt i władza
- władza i władza polityczna
- władza w koncepcji M. Foucault – rozumienie władzy
- panoptyzm
- władza dyscyplinarna
- elity władzy i teorie elit
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
- wykład problemowy
- wykład informacyjny (konwencjonalny)
Metody dydaktyczne w kształceniu online
- metody rozwijające refleksyjne myślenie
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
ZASADY PRZEPROWADZANIA EGZAMINU
Egzamin składa się z pytań trojakiego typu:
1. Pytania dotyczące pojęć – wyjaśniamy podane trzy pojęcia.
2. Pytania problemowe – wyjaśniamy problem socjologiczny podany w pytaniu.
3. Jedno z pytań będzie dotyczyć materiałów dodatkowych, a więc „lektur” video lub komiksów („za pomocą jakich koncepcji socjologicznych możesz opisać/zinterpretować film…, książkę...”).
Przykładowy test egzaminacyjny:
1.Wyjaśnij pojęcia: ideologia, socjalizacja pierwotna, funkcja jawna.
2.Omów problem: funkcjonalizm jako podejście socjologiczne.
3.Omów problem: teoria aktora sieci.
4.Jakie koncepcje socjologiczne dostrzegasz w książce „Mikołajek” R.Goscinnego?
1. Pojęcia wyjaśniamy 2-3 zdaniami, tak by pokazać, że rozumiemy jakieś szczegółowe zagadnienie, przytaczając najważniejsze kwestie. Odpowiadając na pytania dotyczące pojęć należy:
–podać definicję pojęcia
–wskazać najważniejsze cechy i punkty wyróżniające dane pojęcie
–o ile możliwe: przywołać autorów danej koncepcji.
2. Problemy wyjaśniamy na tyle szeroko, by pokazać, że rozumiemy jakiś ogólne czy szersze zagadnienie. Odpowiedź stanowi zazwyczaj dłuższą formę pisemną. Odpowiadając na pytania problemowe należy (tam, gdzie to możliwe):
–podać definicję problemu i związane z nim podstawowe pojęcia
–omówić najważniejsze cechy i punkty wyróżniające dane podejście, koncepcję
–przywołać autorów danej koncepcji i ich podejście
–pokazać główne podejścia teoretyczne w ramach koncepcji oraz jej zastosowania.
3. Pytanie o materiały dodatkowe (filmy, seriale, książki, komiksy): wskazane dzieło należy zinterpretować stosując kategorie socjologiczne i używając odpowiedniego słownictwa.
Egzamin oceniany jest w systemie punktowym wg akademickiej skali, gdzie ocena pozytywna uzyskana zostaje przez osoby, które zdobyły 60% punktów. Pytania oceniane są osobno – suma punktów stanowi podstawę oceny. Za odpowiedzi można uzyskać (trzeba to uwzględnić przy udzielaniu odpowiedzi):
0-1 pkt za każde wyjaśnione pojęcie
0-5 pkt za każdy omówiony problem
0-3 pkt za pytanie o dodatkowe materiały
ŚCIĄGANIE
ściąganie to wszelkie niedozwolone formy zdawania egzaminu obejmujące używanie pomocy książkowych, zeszytów, notatek, przygotowanych przez siebie ściąg, korzystania z podpowiedzi mądrzejszych od siebie sąsiadów lub gadżetów elektronicznych
Ściągamy na własne ryzyko – nie należy tego robić, jednak jeśli ktoś tak czyni – proszę liczyć się z konsekwencjami
Osoba, która została ‘złapana’ na ściąganiu kończy egzamin z oceną niedostateczną.
Weryfikacja efektów uczenia się:
Wiedza K_W04 K_W06: egzamin pisemny
Umiejętności K_U01 K_U02 K_U03: egzamin pisemny
Kompetencje społeczne K_K01: aktywność podczas zajęć i konsultacji
Praktyki zawodowe
nie dotyczy
Literatura
Lektury podstawowe (przydatne do egzaminu)
1. Berger Peter L., 1995 Zaproszenie do socjologii. Warszawa. Roz. IV, V, VI
2. Giddens A., 2004 Socjologia. Warszawa. Roz. 2 (44-50); 4 (100-118); 5 (126-146); 8 (222-238); 10 (304-321); 14 (463-470); 17 (552-555; 576-582); 18; 21 (633-699)
Lektury uzupełniające (wybrane):
1. Z. Bauman Socjologia
2. S. Bruce Socjologia
3. E. Nowicka, Świat człowieka – świat kultury
4. J. Szacki, Historia myśli socjologicznej
5. P. Sztompka, Socjologia
Materiały dodatkowe
Ponadto Studenci zobowiązani są do samodzielnego zapoznania się z następującymi materiałami ch filmów (dostępne na stronach www. oraz wydaniach DVD) oraz albumów komiksowych:
J. Gruza „Czterdziestolatek”: „Judym, czyli czyn społeczny” (odc.7 serialu, 1974)
A. Ziajski „Nie mów nikomu: kwarantanna” (2020)
R. Goscinny, „Mikołajek” (1960)
H. J. Chmielewski: „Tytus, Romek i A’Tomek: księga I” (1966)
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: