Laboratorium języka polskiego 2401-D-S1-1-LJP

Zajęcia mają na celu uwrażliwić studentów na sposób posługiwania się językiem polskim w mowie i w piśmie. Studenci uświadamiają sobie stan swoich umiejętności językowych i pożytki ze sprawnego posługiwania się językiem polskim. Wdrażają podane sposoby poprawiania swoich kompetencji językowych i opracowują własne, obserwując ich skuteczność. Przełamują psychologiczne i społeczne bariery komunikacyjne. Poprawiają wyczucie językowe, zakres leksykalny i składnię. Uczą krytycznego podejścia do języka mediów i poszukiwania wzorców językowych nie tylko w nowych mediach, ale także w mediach tradycyjnych i bezpośrednio u nosicieli języka wychowanych w kulturze tradycyjnej. Zajęcia ukierunkowane są na uzyskanie sprawności językowej. Poprawność językowa jest zaledwie punktem wyjścia do pracy nad swobodą w operowaniu językiem polskim, budowania logicznych, zwięzłych, treściwych interesujących wypowiedzi pisemnych i ustnych oraz prezentowania tych ostatnich w sposób zrozumiały i skupiający uwagę słuchacza. Zwraca się uwagę na to, że forma wypowiedzi jest równie ważna jak jej sens, a wypowiadanie się jest czymś więcej niż komunikowaniem. Podczas zajęć studenci zapoznają się z kryteriami oceny poprawności językowej oraz dowiadują się, jakie źródła normatywne mogą być przydatne przy tworzeniu własnych tekstów (słowniki poprawnościowe, internetowe poradnie językowe, poradniki, podcasty).

Zakres tematyczny:
- norma i moda językowa. Język - sprawa wizerunkowa. Dbałość o ciało a dbałość o słowo. Język nowych mediów jako fałszywy przyjaciel
Rozwija PEU: K_W01, K_K01

- odmiana imion i nazwisk (polskich, obcych) oraz nazw własnych
Rozwija PEU: K_W01,K_U01

Poprawność w zakresie liczebników, skrótów i skrótowców w komunikacji formalnej i nieformalnej
Rozwija PEU:K_W01, K_U01

Formułowanie wypowiedzi okolicznościowych i użytkowych (zaproszenia, podziękowania, przeprosiny, e-maile, wiadomości tekstowe) – etyka i netykieta Rozwija PEU: K_U01
Konstruowanie dłuższej wypowiedzi ustnej: wstęp, dygresja, anegdota, puenta. Głośne czytanie i praca nad dykcją/akcentem
Rozwija PEU: K_U01, K_K01
Błędy leksykalne i stylistyczne: pleonazmy, tautologie, paronimy, synonimy. Unikanie sztampowości i pustosłowia medialnego
Rozwija PEU: K_W01, K_U01
Formy tytułowania i netykieta w sferze zawodowej i prywatnej
Rozwija PEU: K_U01, K_K01
Redakcja i autokorekta tekstu z wykorzystaniem słowników poprawnościowych i poradni językowych
Rozwija PEU: K_U01, K_K01).

W cyklu 2025/26Z:

Szereg ćwiczeń i zadań wykonywanych na zajęciach i w domu uświadamia normę językową w zestawieniu z praktyką potoczną i językiem polskim obecnym w mediach. Młodzi adepci dziennikarstwa zostają uświadomieni, że język polski w mediach nie powinien stanowić dla nich wzorca na drodze samorozwoju językowego i że należy szukać inspiracji w mediach tradycyjnych i u osób, które swoje kompetencje językowe nabyły w intensywnym z nimi kontakcie. Podczas warsztatu uwaga kierowana jest na estetyczny , w tym wizerunkowy aspekt posługiwania się językiem, bez umniejszania przy tym komunikacyjnej funkcji języka. Studenci uczą się wypowiadać nie tylko poprawnie, ale zwięźle, logicznie, celnie, bez podpórek językowych, redundancji i niepotrzebnych powtórzeń. Ćwiczą też m. in. właściwe i interesujące strukturyzowanie wypowiedzi,.

W cyklu 2026/27Z:

Całkowity nakład pracy studenta

90 h - 3 ECTS Godziny kontaktowe: 30 h - udział w zajęciach laboratoryjnych 1 ECTS 15 h - konsultacje wykonanych zadań pisemnych i ustnych 0,5 ECTS Praca własna studenta: 30 h przygotowanie prac pisemnych, redakcja tekstów i ćwiczenia w domu 1 ECTS 15 h Wyszukiwanie źródeł normatywnych i analiza materiałów językowych (ok. 150 str. tekstu/słowników 0,5 ECTS 0,5 ECTS SUMA: 45 h przypada na udział w zajęciach i konsultacje z wykładowcą - 1,5 ECTS 15 godzin - wyszukiwanie materiałów ilustrujących analizowane zjawiska i problemy językowe, korespondencja z wykładowcą 1/2 ECTS 30 h - przygotowanie prac pisemnych i ustnych w domu - 1 ECTS

Efekty uczenia się - wiedza

Rozumie i potrafi wytłumaczyć na czym polega znaczenie języka jako narzędzia społecznej komunikacji, narzędzia przekazu informacji w środkach społecznego przekazu i reprodukcji wartości kulturowych. Wyjaśnia rolę doboru środków językowych w formułowaniu komunikatów różnego typu i przeznaczenia.Ma świadomość kompleksowej natury języka. Ma wiedzę z zakresu kultury języka. Zna narzędzia przygotowywania wystąpień publicznych oraz manipulacji językowej. Zna i rozumie kluczowe pojęcia z zakresu kultury i normy językowej, zasady tworzenia wypowiedzi pisemnych i ustnych oraz rolę doboru środków językowych w komunikacji społecznej i medialnej. PEU LJP_W01 - efekt kierunkowy: K_ W01, K_W03

Efekty uczenia się - umiejętności

Poprawnie używa polszczyzny w mowie i w piśmie. Proponuje różne rozwiązania leksykalne. Świadomie, adekwatnie do celu wypowiedzi operuje słownictwem pochodzącym z różnych rejestrów językowych. Potrafi odmieniać imiona i nazwiska polskie i obce oraz je zapisywać, a także odmieniać liczebniki i nazwy polskich miejscowości. Potrafi poprawnie stosować w zdaniach skróty i skrótowce. Swobodnie wypowiada się przed audytorium, uczestniczy w dyskusjach. Przygotowuje okolicznościowe wystąpienia ustne i pisemne zgodnie z wymogami normy językowej współczesnego języka polskiego.Tworzy, redaguje i wykonuje korektę wypowiedzi ustnych i pisemnych w różnych formatach użytkowych i okolicznościowych z zachowaniem norm językowych, prawnych i etycznych. PEU LJP_U01- efekt kierunkowy K_U02

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

Student współpracuje z innymi w trakcie przygotowania zaleconych zadań językowych. Komunikuje się w sposób jasny i asertywny udzielając informacji zwrotnej. Inicjuje konstruktywny dialog, zachowuje kulturę dyskusji, wykazuje wrażliwość na różnorodność światopoglądową i unika oceniania interlokutorów. Pomaga innym poprawić swoje kompetencje językowe. Jest gotów uczyć się przez całe życie i poprawiać swoje kompetencje w dynamicznym środowisku mediów. PEU LJP_K01 - efekt kierunkowy: K_K01

Koordynatorzy przedmiotu

Marek Jeziński
Iwona Massaka

Metody dydaktyczne

Eksponujące: pokazy, wystąpienia i prezentacje ustne. Podające: objaśnienie, pogadanka. Poszukujące (aktywizujące): metoda ćwiczeniowa, laboratoryjna ( praca nad zadanym tekstem indywidualna i w grupach ), obserwacji, doświadczeń (studenci dzielą się uwagami na temat zaobserwowanych i siebie i innych umiejętności i nawyków językowych) Prace pisemne przygotowywane są podczas zajęć i w domu Wszystkie są sprawdzane, a następnie na zajęciach lub podczas konsultacji omawiane. Najczęściej występujące błędy są wskazywane wraz ze sposobem na ich unikanie

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- pogadanka
- opis

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- sytuacyjna
- obserwacji
- ćwiczeniowa
- doświadczeń

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Znajomość języka polskiego w mowie i w piśmie. Umiejętność analizy zjawisk językowych. Student powinien przygotowywać się do zajęć (na polecenie prowadzącego ma obowiązek przypomnieć sobie umiejętności zdobyte na niższych szczeblach edukacji, w tym m. in.: odręczne czytelne pisanie poszczególnych liter, słów i zdań, prawidłowe budowanie zdań złożonych, odmianę przez przypadki, tworzenie imiesłowów, zasady ortografii i interpunkcji). Oczekuje się, że student potrafi biegle, zrozumiale i z właściwą dla języka polskiego akcentuacją przeczytać bez uprzedniego przygotowania każdy tekst napisany po polsku.

Kryteria oceniania

Ewaluacja osiągnięć studenta opiera się na ocenie ciągłej (zaliczenie na ocenę). Próg zaliczenia przedmiotu wynosi 60% całkowitej punktacji.
1. Składniki oceny końcowej (wagi procentowe i punktowe):

Prace pisemne i redakcyjne (indywidualne/domowe) – min. 2 prace w semestrze: 50% oceny końcowej (maks. 50 pkt) (weryfikacja: K_W01, K_U01).
Wystąpienia ustne / Prezentacje okolicznościowe: 30% oceny końcowej (maks. 30 pkt) (weryfikacja: K_U01, K_K01).
Aktywność i udział w ćwiczeniach/dyskusjach: 20% oceny końcowej (maks. 20 pkt) (weryfikacja: K_K01).

2. Skala oceniania (progi procentowe/punktowe):

3,0 (dostateczny): 60% – 69% (60 – 69 pkt)
3,5 (dostateczny plus): 70% – 79% (70 – 79 pkt)
4,0 (dobry): 80% – 88% (80 – 88 pkt)
4,5 (dobry plus): 89% – 94% (89 – 94 pkt)
5,0 (bardzo dobry): 95% – 100% (95 – 100 pkt)

3. Warunki formalne i zasady szczegółowe:

Obecność: Dopuszczalne są 2 nieusprawiedliwione absencje w semestrze. Każda kolejna nieusprawiedliwiona nieobecność obniża ocenę końcową o 0,5 stopnia.
Zasady stosowania Generatywnej Sztucznej Inteligencji (AI): Korzystanie z narzędzi AI (np. ChatGPT) do generowania gotowych prac pisemnych jest zabronione i traktowane jako brak samodzielności. Dopuszcza się wykorzystanie AI wyłącznie jako narzędzia pomocniczego do wyszukiwania inspiracji lub wstępnej korekty, pod warunkiem oznaczenia tego faktu w pracy.

Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną ocen uzyskanych w trakcie trwania kursu.

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura zalecana

A. Markowski, Jak dobrze mówić i pisać po polsku. Warszawa 2000.
Bralczyk, Miodek, Markowski w rozmowie z Jerzym Sosnowskim, Wszystko zależy od przyimka, Warszawa 2014.

W cyklu 2025/26Z:

Określone w sylabusie dotyczącego prowadzenia przedmiotu niezależnie od cyklu

W cyklu 2026/27Z:

Określona w sylabusie dotyczącego prowadzenia przedmiotu niezależnie od cyklu

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2401-D-S1-1-LJP w USOSweb