Edytorstwo tekstów
2401-D-S1-1-ET
1. Wprowadzenie: podstawowa terminologia (ET_W01, ET_U05)
2. Edytorstwo dzieł literatury pięknej a redakcja współczesnego piśmiennictwa nieliterackiego (zwłaszcza dziennikarskiego, naukowego i in.) (ET_W01, ET_K01)
3. Zasady korekty – system znaków korektorskich (ET_U01, ET_U02, ET_U05)
4. Sporządzanie poprawnego aparatu krytycznego – systemy przypisów (ET_W02, ET_U03, , ET_K01)
5. Podstawy typografii (ET_W03, ET_U04)
6. Redakcja techniczna tekstu zasadniczego, przypisów, spisów treści, tabel oraz materiałów ilustracyjnych (ET_U02, ET_U04, ET_K02)
7. Skład tekstu (ze szczególnym uwzględnieniem najczęściej pojawiających się w trakcie łamania tekstu trudności i błędów oraz metody ich eliminowania) (ET_U04, ET_K01)
Całkowity nakład pracy studenta
Całkowity nakład pracy studenta wynosi 3 ECTS (90h), w tym:
- uczestnictwo w laboratorium (1 ECTS 30h)
- konsultacje z wykładowcą (1 ECTS - 30h)
- praca własna służąca przygotowaniu się do zaliczenia, zapoznanie się z materiałami do zajęć, przykładami i lekturami (1 ECTS - 30h)
Efekty uczenia się - wiedza
ET_W01 identyfikuje i poprawnie stosuje terminologię edytorską (korekta, redakcja merytoryczna, redakcja techniczna, skład/łamanie, aparat krytyczny) oraz opisuje etapy przygotowania tekstu do publikacji w środowisku redakcyjnym (K_W04)
ET_W02 wyjaśnia funkcje aparatu krytycznego i rozróżnia podstawowe systemy przypisów; rozpoznaje typowe błędy cytowania i zapisu źródeł, wskazując konsekwencje prawne i etyczne (w tym w kontekście prawa autorskiego) (K_W05)
ET_W03 charakteryzuje podstawowe zasady typografii i kompozycji składu (hierarchia, mikrotypografia) oraz diagnozuje typowe problemy (sieroty/wdowy, światła, niekonsekwentna hierarchia) wraz ze sposobami ich eliminowania (K_W04)
Efekty uczenia się - umiejętności
ET_U01 wykonuje korektę językową tekstu (ortografia, interpunkcja, styl, spójność i logika wywodu) oraz dokumentuje poprawki w edytorze (tryb śledzenia zmian/komentarze) zgodnie z zasadami pracy redakcyjnej (K_U06)
ET_U02 przeprowadza redakcję techniczną w edytorze tekstu: tworzy i stosuje style, porządkuje strukturę (nagłówki, spisy treści), standaryzuje zapis, poprawnie formatuje przypisy, tabele i materiał ilustracyjny (K_U06)
ET_U03 opracowuje aparat krytyczny: przygotowuje przypisy i bibliografię w przyjętym standardzie, zapewnia spójność odsyłaczy i opisów oraz przeprowadza kontrolę kompletności i poprawności cytowań (K_U06, K_W05)
ET_U04 przygotowuje tekst do publikacji: wdraża reguły typograficzne, wykonuje łamanie/skład w edytorze, eliminuje błędy składu i uzasadnia przyjęte decyzje redakcyjno-typograficzne (K_U06)
ET_U05 planuje pracę nad opracowaniem tekstu (kolejność działań, harmonogram, wersjonowanie plików) oraz współpracuje w mini‑zespole redakcyjnym, dzieląc role i odpowiedzialności (K_U06)
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
ET_K01 krytycznie ocenia własne decyzje redakcyjne (argumentuje poprawki, wskazuje ograniczenia i ryzyka), korzysta z informacji zwrotnej (prowadzący/peer‑review) i wdraża ją do kolejnych wersji tekstu (K_K01, K_K06)
ET_K02 samodzielnie rozwija warsztat edytorski: korzysta z literatury fachowej i zasobów branżowych, aktualizuje praktyki pracy oraz dobiera narzędzia wspierające jakość (z zachowaniem zasad rzetelności i transparentności) (K_K02)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26Z: | W cyklu 2022/23Z: | W cyklu 2024/25Z: | W cyklu 2023/24Z: |
Metody dydaktyczne
ET_W01 mini‑wykład/instruktaż; analiza przykładów; dyskusja problemowa; ćwiczenia identyfikacji błędów; mapowanie procesu redakcyjnego.
ET_W02 instruktaż + analiza przykładów; ćwiczenia na materiale źródłowym (cytowania/przypisy/bibliografia); checklisty zgodności.
ET_W03 pokaz + analiza przykładów składu; ćwiczenia typograficzne w edytorze; dyskusja.
ET_U01 ćwiczenia korektorskie na tekstach; praca z narzędziami (znaki/śledzenie zmian); feedback prowadzącego.
ET_U02 warsztat w edytorze (style, struktura, spisy, tabele/ilustracje); zadania krok‑po‑kroku + korekta.
ET_U03 ćwiczenia aparatu krytycznego; kontrola spójności (checklisty); peer‑review zapisów bibliograficznych.
ET_U04 laboratorium składu/łamania; praca na szablonach; identyfikacja i eliminacja błędów; mini‑prezentacje rozwiązań.
ET_U05 metoda projektu (mini‑proces redakcyjny); planowanie i wersjonowanie; praca w rolach redakcyjnych.
ET_K01 peer‑review + dyskusja moderowana; uzasadnianie decyzji redakcyjnych; notatki refleksyjne (autoewaluacja).
ET_K02 praca z literaturą i zasobami branżowymi; zadania „research‑to‑practice”; autorefleksja rozwoju narzędziowego.
Metody dydaktyczne podające
- opowiadanie
Metody dydaktyczne poszukujące
- laboratoryjna
- ćwiczeniowa
Rodzaj przedmiotu
przedmiot obligatoryjny
Wymagania wstępne
Umiejętność podstawowej obsługi komputera, znajomość podstaw działania edytorów tekstu.
Kryteria oceniania
- obecność na zajęciach (dopuszczalne są 2 nieobecności)
- wykonywanie zadań podczas zajęć
- wykonanie pracy zaliczeniowej
Szczegółowy opis zaliczenia w zakładce Informacje o prowadzeniu przedmiotu w cyklu 2025/26Z - laboratorium
A – zadania warsztatowe ET_U01, ET_U02, ET_U03, ET_U04, ET_U05
B – portfolio/produkt ET_W01, ET_W02, ET_W03, ET_U01–ET_U05, ET_K01
C – obrona/uzasadnienie ET_K01, ET_W03, ET_U04
D – aktywność/peer‑review ET_K01, ET_K02, ET_U05
Minimalna rubryka oceny pracy zaliczeniowej (portfolio):
- Merytoryka / poprawność językowa: poprawność korekty, adekwatność poprawek, spójność stylu, brak wprowadzenia nowych błędów
- Warsztat edytorski: poprawne użycie narzędzi (style, śledzenie zmian), redakcja techniczna, spójność struktury
- Aparat krytyczny: poprawność przypisów i bibliografii, konsekwencja standardu, kompletność źródeł
- Typografia i przygotowanie do publikacji: czytelność i hierarchia, eliminacja błędów składu, poprawne formatowanie tabel/ilustracji
- Uzasadnienie i refleksja: argumentacja decyzji, samoocena, wykorzystanie feedbacku
- Rzetelność i etyka: transparentność źródeł, zgodność z prawami autorskimi, jawność ewentualnego wsparcia narzędziowego
Praktyki zawodowe
Literatura
Literatura podstawowa:
Bhaskaran L., Czym jest projektowanie publikacji? Podręcznik projektowania, Warszawa 2008.
Bringhurst R., Elementarz stylu w typografii, przeł. D. Dziewońska, Kraków 2007.
Cendrowska P., O sztuce komputerowego składania tekstów, Warszawa 2007.
Chwałowski R., Typografia typowej książki, Gliwice 2001
Felici J., Kompletny przewodnik po typografii. Zasady doskonałego składania tekstu, przeł. M. Kotwicki, P. Biłda, Gdańsk 2006.
Malinowska T., Syta L., Redagowanie techniczne książki, Warszawa 1981.
Wheeler S.G., Wheeler G.S., Typografia komputerowa, Warszawa 1996.
Wolański A., Edycja tekstów. Praktyczny poradnik, Warszawa 2008.
Literatura uzupełniająca:
Loth R., Podstawowe pojęcia i problemy tekstologii i edytorstwa naukowego, Warszawa 2006.
Polszczyzna na co dzień, red. M. Bańko, Warszawa 2006.
Słownik wydawcy, oprac. B. Kalisz, Warszawa 1997.
Mostowik P., Żukowski W., Ustawa o języku polskim. Komentarz, Warszawa 2001.
Bortnowski S., Warsztaty dziennikarskie, Warszawa 1999.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: