Nauki w zakresie podstaw opieki położniczej:Badania fizykalne w praktyce zawodowej położnej
1800-PO1-NZPBF-S1L
Cele dydaktyczne przedmiotu:
W trakcie wykładów zostaną omówione zagadnienia: - badania
podmiotowego ogólnego i szczegółowego z uwzględnieniem
odrębności u dziecka. Zasad jego prowadzenia i
dokumentowania. Znaczenia wywiadu dotyczącego: głównych
dolegliwości, przebiegu, aktualnego schorzenia; objawów
towarzyszących; historii aktualnych i przeszłych schorzeń,
potencjalnych czynników ryzyka, - badania fizykalnego
ogólnego i szczegółowego, technik badania fizykalnego, oceny
stanu pacjenta, zasady - znaczenia wyników badania
podmiotowego i przedmiotowego w formułowaniu oceny stanu
zdrowia pacjenta dla potrzeb opieki pielęgniarskiej.
Ćwiczenia kliniczne obejmą przeprowadzenie badania:
podmiotowego pacjenta dorosłego i dziecka, dokonanie
analizy, interpretacji wyników dla potrzeb diagnozy
pielęgniarskiej, dokumentowanie badania podmiotowego, -
przedmiotowego z uwzględnieniem wieku i stanu pacjentki,
przy wykorzystaniu odpowiednich technik do oceny: skóry,
badania piersi, obwodowych węzłów chłonnych, narządów
zmysłów, głowy, klatki piersiowej, układu oddechowego,
układu sercowo-naczyniowego centralnego i obwodowego,
jamy brzusznej, układu moczowego i narządów płciowych,
układu mięśniowo-szkieletowego i układu nerwowego, -
zinterpretowanie i udokumentowania wyników badania
fizykalnego i jego wykorzystywanie w zakresie oceny stanu
zdrowia pacjenta.
Tematy wykładów:
1. Zasady prowadzenia i dokumentowania badania
podmiotowego i przedmiotowego;
2. Metody i techniki kompleksowego badania przedmiotowego
dla potrzeb opieki pielęgniarskiej i położniczej ;
3. Sposoby przeprowadzania badania fizykalnego z
wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub systemów
łączności;
4. Znaczenie wyników badania podmiotowego i
przedmiotowego w formułowaniu oceny stanu zdrowia
pacjenta dla potrzeb opieki pielęgniarskiej i położniczej.
Ćwiczenia symulowane poświęcone są przygotowaniu
studenta do badania przedmiotowego i podmiotowego
noworodków, osób dorosłych i w wieku geriatrycznym,
interpretacji i dokumentowania ich wyników, które dotyczą
badania:
• Skóry, przydatków, głowy: narządów zmysłu, oka, ucha;
głowy, szyi, tarczycy, jamy ustnej, nosa, zębów, węzłów
chłonnych;
• Narządów płciowych, badania piersi, badania noworodka;
• Układu nerwowego i układu ruchu: stawów, mięśni;
• Układu krążenia, badanie EKG, układu chłonnego;
• Układu oddechowego, układ pokarmowego, jamy brzusznej.
Samokształcenie ma za zadanie rozwijanie umiejętności
samodzielnego zdobywania przez studenta wiadomości,
umiejętności i sprawności z zakresu badania fizykalnego.
Całkowity nakład pracy studenta
Godziny realizowane z udziałem nauczyciela
- wykłady – 10 godzin
- ćwiczenia – 40 godzin, w tym 10 godzin w CSM
Praca indywidualna studenta
- samokształcenie – 10 godzin
- inne prace (czytanie wskazanej literatury, uzupełnienie
notatek, wymagane powtórzenie materiału) -10 h
Czas na przygotowanie i zaliczenie przedmiotu- 10h
Razem 90 godzin = 2 ECTS
Efekty uczenia się - wiedza
zakres badania podmiotowego i badania fizykalnego
noworodka (z uwzględnieniem oceny odruchów
noworodkowych), niemowlęcia i pacjenta dorosłego w zakresie
uprawnień zawodowych położnej; (C.W30.)
W2. zasady prowadzenia i dokumentowania badania
podmiotowego i badania fizykalnego; (C.W31.)
W3. metody i techniki kompleksowego badania fizykalnego, w
szczególności noworodka, niemowlęcia oraz kobiety w każdym
okresie życia i stanie zdrowia, dla potrzeb opieki sprawowanej
przez położną; (C.W32.)
W4. system opisu objawów i dolegliwości pacjentki według
schematów OLD CART (Onset – objawy/dolegliwości,
Location – umiejscowienie, Duration – czas trwania,
Character – charakter, Agravating/Alleviating factors –
czynniki nasilające/łagodzące, Radiation – promieniowanie,
Timing – moment wystąpienia), FIFE (Feelings – uczucia,
Ideas – idee, Function – funkcja, Expectations – oczekiwania),
SAMPLE (Symptoms – objawy, Allergies – alergie,
Medications – leki, Past medical history – przebyte
choroby/przeszłość medyczna, Last meal – ostatni posiłek,
Events prior to injury/ilness – zdarzenia przed
wypadkiem/zachorowaniem); (C.W33.)
W5. system opisu rozpoznania stanu zdrowia pacjentki dla
potrzeb opieki sprawowanej przez położną PES (Problem –
problem, Etiology – etiologia, Symptom – objaw); (C.W34.)
W6. sposoby przeprowadzania badania podmiotowego i
badania fizykalnego przez położną z wykorzystaniem
systemów teleinformatycznych lub systemów łączności oraz
sposoby gromadzenia danych o stanie zdrowia pacjentki z
wykorzystaniem technologii cyfrowych;
Dziennik Ustaw – 76 – Poz. 1514 – 21 ( C.W35.)
W6. znaczenie wyników badania podmiotowego i badania
fizykalnego w formułowaniu oceny stanu zdrowia pacjentki dla
potrzeb opieki sprawowanej przez położną; (C.W36.)
W7. zasady przygotowania pacjentki do badania EKG i
technikę wykonania badania EKG, EKG prawokomorowego
oraz EKG z odprowadzeniami dodatkowymi; (C.W37.)
W8. zasady rozpoznawania w zapisie EKG załamków P, Q, R,
S, T, U cech prawidłowego zapisu i cech podstawowych
zaburzeń (zaburzenia rytmu serca, zaburzenia przewodnictwa,
zaburzenia elektrolitowe, niedokrwienie, martwica mięśnia
sercowego); (C.W38.)
Efekty uczenia się - umiejętności
U1. przeprowadzać badanie fizykalne z wykorzystaniem
systemów teleinformatycznych lub systemów łączności oraz
gromadzić dane o stanie zdrowia pacjentki z wykorzystaniem
technologii cyfrowych; (C.U54.)
U2. stosować skale lub kwestionariusze wykorzystywane do
diagnozowania stanu zdrowia oraz oceny ryzyka wystąpienia
zaburzeń u noworodka, niemowlęcia i dorosłego; (C.U55.)
U3. formułować wstępne rozpoznanie stanu zdrowia
noworodka, niemowlęcia i dorosłego na podstawie wyników
badania podmiotowego i badania fizykalnego oraz
dokumentować wynik rozpoznania dla potrzeb opieki
sprawowanej przez położną. (C.U56.)
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
K.1. Kierowania się dobrem pacjentki, poszanowania godności
i autonomii osób powierzonych opiece, okazywania
zrozumienia dla różnic światopoglądowych i kulturowych oraz
empatii w relacji z pacjentką, jej rodziną lub opiekunem w
ramach uprawnień zawodowych położnej; (K1.)
K.2. Przestrzegania praw pacjentki i zasad humanizmu; (K2.)
K.3 Samodzielnego i rzetelnego wykonywania zawodu
położnej zgodnie z zasadami etyki, w tym przestrzegania
wartości i powinności moralnych w opiece nad pacjentką;
(K3.)
K.4. Ponoszenia odpowiedzialności za wykonywane czynności
zawodowe; (K4.)
K.5. Zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z
samodzielnym rozwiązaniem problemu;(K5.)
K.6. Przewidywania i uwzględniania czynników wpływających
na reakcje własne i pacjentki; (K6.)
K.7. Dostrzegania i rozpoznawania własnych ograniczeń w
zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych oraz
dokonywania samooceny deficytów i potrzeb edukacyjnych w
ramach uprawnień zawodowych położnej. (K7.)
Metody dydaktyczne
Wykład informacyjny i problemowy, seminarium, ćwiczenia,
film, pokaz z omówieniem, metoda algorytmiczna i sytuacyjna,
symulacyjna z użyciem fantomów, samokształcenie.
Wymagania wstępne
Przystępując do realizacji zajęć student powinien znać
podstawy anatomii i fizjologii człowieka, tj. umieć określić
budowę i wzajemne oddziaływanie narządów i układów
organizmu.
Student przed ćwiczeniami otrzymuje podział tematyczny wraz
z terminami zajęć. Obowiązuje zaliczenie wstępne z danego
tematu (‘wejściówka”) na każdych zajęciach - forma pisemna.
W przypadku niezaliczenia, w ciągu 2 tygodni, student jest
zobligowany zaliczyć wymagane treści.
Koordynatorzy przedmiotu
Kryteria oceniania
Egzamin- składa się z: średnia 2 ocen (zal. teoretyczne +zal.
praktyczne)
Część teoretyczna- test z 4 dystraktorami 1 wyboru, około 40-
50 pytań, zaliczenie przy 70% lub powyżej
Część praktyczna – egzamin OSCE
Kryteria
Zgodnie z punktacją z listy kontrolnej (checklista), zaliczenie
po wykonaniu wszystkich punktów obowiązkowych.
Samokształcenie
Kryteria oceny pracy:
- dokładny opis osoby badanej,
- szczegółowy opis wykonanego badania podmiotowego i
przedmiotowego,
- usystematyzowanie danych z wywiadu zgodnie ze schematem
SOAP i prawidłowe dokumentowanie.
Praktyki zawodowe
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Dyk D.(red.). Badanie fizykalne w pielęgniarstwie -
podmiotowe i przedmiotowe. Wyd. Lekarskie PZWL,
Warszawa 2020.
3. Steliga A., Grochulska A., Hebel K.: Procedury i
checklisty w praktyce symulacji medycznej, PZWL,
Warszawa 2025, tom I i II.
Literatura uzupełniająca:
1. Obuchowicz A.: Badanie podmiotowe i przedmiotowe
w pediatrii. PZWL, Warszawa 2024.
2. Lubiński W., Zielonka T. M., Gutkowski P.: Badanie
spirometryczne. Zasady wykonywania i interpretacji,
Wyd . Górnicki, 2010
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: