Praktyki: Praktyka wakacyjna - Konwencjonalna cyfrowa pracownia RTG 1800-E1-PPWK-s1l

Praktyka wakacyjna realizowana po I roku studiów pierwszego stopnia na kierunku elektroradiologia służy pierwszemu, uporządkowanemu zastosowaniu wiedzy z zakresu anatomii, fizyki promieniowania jonizującego, rentgenodiagnostyki i ochrony radiologicznej w rzeczywistych warunkach konwencjonalnej cyfrowej pracowni RTG. Student poznaje pełną drogę pacjenta i badania: od przyjęcia skierowania i przygotowania stanowiska, poprzez bezpieczne ułożenie pacjenta i uzyskanie radiogramu, po ocenę technicznej poprawności obrazu i jego przekazanie do systemu archiwizacji. Celem nie jest samodzielne wykonywanie świadczeń, lecz nabycie prawidłowych nawyków zawodowych pod bezpośrednim nadzorem uprawnionego elektroradiologa.

1. Organizacja pracy, zakres odpowiedzialności i BHP — 8 godz. dydaktycznych
Zapoznanie z organizacją pracowni i podziałem zadań personelu, regulaminami wewnętrznymi, obiegiem pacjentów oraz zasadami przygotowania pomieszczenia do pracy. Omówienie działania stanowiska zdjęciowego, stref kontrolowanych, oznakowania ostrzegawczego, środków ochrony indywidualnej, postępowania w sytuacji awaryjnej i zasad zgłaszania zdarzeń niepożądanych. Obserwacja codziennych czynności kontrolnych i przygotowania sprzętu przed rozpoczęciem badań.
2. Bezpieczeństwo pacjenta i ochrona radiologiczna — 8 godz. dydaktycznych
Ćwiczenie identyfikacji pacjenta z wykorzystaniem stosowanych w placówce identyfikatorów, sprawdzenie zgodności skierowania z planowanym badaniem, rozpoznawanie sytuacji wymagających konsultacji z personelem odpowiedzialnym za badanie. Poznanie zasad uzasadniania i optymalizacji ekspozycji, ograniczania pola wiązki, właściwego pozycjonowania, doboru osłon tam, gdzie wymagają tego aktualne procedury, oraz ograniczania powtórnych ekspozycji. Przestrzeganie higieny rąk, dezynfekcji powierzchni, zasad profilaktyki zakażeń i bezpiecznego przemieszczania pacjenta.
3. Przyjęcie skierowania, przygotowanie i komunikacja z pacjentem — 12 godz. dydaktycznych
Zapoznanie z podstawowymi elementami skierowania na badanie RTG i dokumentacji towarzyszącej. Obserwacja i ćwiczenie, pod nadzorem mentora, przekazywania prostych instrukcji dotyczących przebiegu badania, wymaganej pozycji ciała, bezruchu i zatrzymania oddechu. Przygotowanie pacjenta z uwzględnieniem wieku, ograniczeń ruchomości, bólu, stanu ogólnego oraz konieczności zachowania intymności. Poznanie zasad komunikacji z osobami wymagającymi pomocy i procedur eskalacji w przypadku trudności lub zagrożeń.
4. Aparatura i cyfrowy tor obrazowania — 10 godz. dydaktycznych
Rozpoznawanie podstawowych elementów aparatu RTG: lampy i układu zasilania, kolimatora, stołu i statywu, kratki przeciwrozproszeniowej, detektora oraz konsoli sterującej. Porównanie zasad rejestracji obrazu w systemach CR i DR. Wprowadzenie do zależności między napięciem lampy, iloczynem prądu i czasu, geometrią badania, odległością ognisko–detektor, kolimacją, układem automatycznej kontroli ekspozycji (AEC) i jakością obrazu. Omówienie wskaźnika ekspozycji, podstawowych artefaktów oraz roli prawidłowego doboru protokołu przez uprawnionego operatora.
5. Podstawowe badania klatki piersiowej — 16 godz. dydaktycznych
Zapoznanie z przygotowaniem stanowiska i pozycjonowaniem do typowych projekcji klatki piersiowej, w szczególności PA i bocznej, z uwzględnieniem możliwości pacjenta i wskazań wynikających ze skierowania. Ćwiczenie pod nadzorem ustawienia pacjenta, wyboru orientacji detektora, osiowania i centrowania, instruktażu oddechowego oraz kontroli objęcia właściwego obszaru anatomicznego. Analiza podstawowych kryteriów oceny technicznej radiogramu: symetrii ułożenia, wdechu, ostrości, zakresu obrazowania i ewentualnych artefaktów.
6. Badania kończyn górnych i dolnych — 20 godz. dydaktycznych
Obserwacja oraz ćwiczenie pod nadzorem pozycjonowania do podstawowych projekcji wybranych odcinków kończyn i stawów, m.in. ręki, nadgarstka, przedramienia, łokcia, stopy, stawu skokowego i kolana, odpowiednio do profilu pracowni. Rozpoznawanie punktów orientacyjnych, ustawienia wiązki centralnej, potrzeby uwidocznienia sąsiednich stawów oraz zasad uzyskania projekcji wzajemnie prostopadłych, jeśli są wskazane. Nauka bezpiecznego wspomagania ułożenia pacjenta i stosowania pomocy pozycjonujących, bez wykonywania czynności przekraczających kompetencje studenta.
7. Wstępna ocena jakości technicznej radiogramu — 10 godz. dydaktycznych
Porównywanie przykładowych obrazów prawidłowych technicznie i obarczonych błędami. Rozpoznawanie nieprawidłowego centrowania, rotacji, obcięcia obszaru diagnostycznego, poruszenia, niewłaściwych warunków ekspozycji i artefaktów detektora lub obiektów zewnętrznych. Omówienie wpływu błędów na użyteczność badania oraz działań zapobiegających powtórnym ekspozycjom. Student dokonuje jedynie technicznej oceny jakości obrazu pod opieką mentora; nie dokonuje interpretacji diagnostycznej.
8. Dokumentacja i obieg cyfrowych obrazów — 10 godz. dydaktycznych
Zapoznanie z przepływem danych między systemem obsługi pracowni (RIS) a archiwum obrazowym (PACS), podstawowymi informacjami identyfikacyjnymi badania oraz zasadami poprawnego opisu technicznego wykonanej procedury. Obserwacja potwierdzania badania, kontroli zgodności danych pacjenta i badania oraz archiwizacji obrazów zgodnie z przyznanymi uprawnieniami. Przestrzeganie poufności danych osobowych i medycznych oraz zasad bezpiecznej pracy przy stanowiskach komputerowych.
9. Podsumowanie i weryfikacja osiągniętych efektów — 6 godz. dydaktycznych
Omówienie z mentorem zaobserwowanych procedur, wykonanych pod nadzorem czynności, trudności technicznych i zasad bezpiecznego postępowania. Uporządkowanie wpisów w dzienniczku praktyk, weryfikacja liczby godzin i osiągniętych efektów uczenia się oraz otrzymanie informacji zwrotnej dotyczącej dalszych obszarów doskonalenia. Ocena obejmuje w szczególności przestrzeganie bezpieczeństwa, komunikację z pacjentem i podstawowe umiejętności pozycjonowania.
Organizacja, nadzór i dokumentowanie praktyki
Łączny wymiar praktyki wynosi 100 godzin dydaktycznych, realizowanych w zatwierdzonej placówce i potwierdzanych w obowiązującej dokumentacji praktyk. Rozkład zagadnień i godzin może być organizowany w sposób odpowiadający profilowi pracy placówki, przy zachowaniu pełnego zakresu wymaganych efektów. Student pozostaje pod bezpośrednim nadzorem wyznaczonego mentora; nie podejmuje samodzielnie decyzji o wykonaniu ekspozycji ani nie zastępuje uprawnionego elektroradiologa. Szczegółowy zakres dopuszczonych czynności wynika z kompetencji studenta, poleceń opiekuna, regulaminu placówki i przepisów dotyczących bezpieczeństwa pacjenta