Wiedza o żywności: Mikrobiologia ogólna i żywności 1800-D1-WOZM-S1

Celem przedmiotu „Mikrobiologia ogólna i żywności” jest zapoznanie studentów z historią mikrobiologii, taksonomią, morfologią, czynnikami wirulencji oraz z warunkami hodowli drobnoustrojów. Wiedza na temat mikrobioty fizjologicznej człowieka i mikrobioty występującej w jego otoczeniu, pozwala przewidywać drogi i skutki szerzenia się zakażeń. Student zdobywa wiedzę, która pozwala na wskazanie i scharakteryzowania najgroźniejszych dla zdrowia człowieka i zwierząt drobnoustrojów mogących występować w niewłaściwie przygotowywanej i przechowywanej żywności, wywołujących zatrucia pokarmowe i zakażenia przewodu pokarmowego. Zajęcia z przedmiotu „Mikrobiologia ogólna i żywności” zapoznają słuchaczy z podstawowymi zagadnieniami z zakresu bezpieczeństwa żywności oraz wpływu warunków sanitarno-higienicznych na produkcję żywności w zakładach przemysłowych. Student poznaje drobnoustroje, które mogą występować w produktach spożywczych oraz zmiany organoleptyczne w żywności wywołane przez nie.
Ćwiczenia mają charakter laboratoryjny i są częściowo powiązane z zagadnieniami omawianymi na wykładach. Mają na celu zapoznanie z technikami mikroskopowania, metodami barwienia, hodowli, identyfikacji drobnoustrojów (metody biochemiczne, immunologiczne i genetyczne). Podczas ćwiczeń student zapozna się z metodami oceny ogólnej liczby mezofilnych bakterii tlenowych i beztlenowaych. Dodatkowo pozna metody oznaczania w żywności bakterii, m.in., z rodzajów: Staphylococcus, Streptococcus, Enterococcus, Listeria, Bacillus, Clostridium, Lactobacillus. Wiedza ta pozwoli ocenić zanieczyszczenie surowców i gotowych produktów oraz kontrolę czystości linii produkcyjnej zakładów spożywczych. Student poza również techniki dezynfekcji, stosowane głównie w obrębie przetwórstwa żywności. Ćwiczenia pozwalają na wypracowanie umiejętności pracy indywidualnej i zespołowej.

W cyklu 2025/26L:

Całkowity nakład pracy studenta

1. Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi: – udział w wykładach: 25 godzin – udział w ćwiczeniach: 35 godzin – projekt naukowy: 14 godziny – egzamin teoretyczny: 1 godzina Nakład pracy związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich wynosi 75 godz., co odpowiada 3 punktom ECTS 2. Bilans nakładu pracy studenta: – udział w wykładach: 25 godzin – udział w ćwiczeniach: 35 godzin – projekt naukowy: 14 godziny – przygotowanie do ćwiczeń (czytanie wskazanej literatury i przygotowanie opracowań): 11 godzin – przygotowanie do kolokwiów: 15 godzin – przygotowanie do egzaminu i egzamin: 24 + 1 = 25 godzin Nakład pracy studenta wynosi 125 godzin, co odpowiada 5 punktom ECTS 3. Nakład pracy związany z prowadzonymi badaniami naukowymi: – projekt naukowy: 14 godz. – czytanie wskazanego piśmiennictwa naukowego: 9 godz. – udział w wykładach (z uwzględnieniem wyników badań oraz opracowań naukowych z zakresu mikrobiologii żywności): 10 godz. – udział w ćwiczeniach (z uwzględnieniem wyników opracowań naukowych z zakresu mikrobiologii ogólnej i żywności): 15 godz. – przygotowane do kolokwiów (z uwzględnieniem opracowań naukowych z zakresu mikrobiologii ogólnej i żywności): 5 godz. – przygotowanie do egzaminu (z uwzględnieniem opracowań naukowych z zakresu mikrobiologii ogólnej i żywności): 9,5 godz. Łączny nakład pracy studenta związany z prowadzonymi badaniami naukowymi wynosi 62,5 godziny, co odpowiada 2,5 punktu ECTS 4. Czas wymagany do przygotowania się i do uczestnictwa w procesie oceniania: – przygotowane do kolokwiów: 15 godzin – przygotowanie do egzaminu i egzamin: 24 + 1 = 25 godzin Łączny nakład pracy studenta związany z przygotowaniem do uczestnictwa w procesie oceniania = 40 godzin, co odpowiada 1,6 punktu ECTS 5. Bilans nakładu pracy studenta o charakterze praktycznym: – Nie dotyczy 6. Czas wymagany do odbycia obowiązkowej praktyki: – Nie dotyczy

Efekty uczenia się - wiedza

W1: wyjaśnia i opisuje podstawowe pojęcia i zagadnienia z zakresu mikrobiologii ogólnej i żywności (K_W04) W2: opisuje zagadnienia z zakresu mikrobiologicznego bezpieczeństwa żywności oraz wskazuje potencjalne zanieczyszczenia mikrobiologiczne żywności i wyjaśnia ich przyczyny (K_W09) W3: wyjaśnia zasady organizacji stanowisk pracy zgodnie z wymogami ergonomii, warunkami sanitarno-higienicznymi produkcji żywności w zakładach żywienia zbiorowego i przemysłu spożywczego oraz współczesnymi systemami zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia (K_W11) W4: opisuje zasady dotyczące kontroli mikrobiologicznej jakości żywności (w tym próbkobrania), systemu Dobrej Praktyki Produkcyjnej i Higienicznej, Systemu Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli i ich znaczenie w podnoszeniu jakości żywności (K_W30) W5: krytycznie analizuje dane z piśmiennictwa naukowego (K_W34)

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: ocenia jakość i bezpieczeństwo mikrobiologiczne żywności (K_U21) U2: zbiera, analizuje, interpretuje i przedstawia wyniki badań własnych (K_U26) U3: przygotowuje manuskrypt naukowy oraz raporty w oparciu o wyniki własne lub dane źródłowe (K_U27)

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: stawia dobro pacjenta oraz grup społecznych na pierwszym miejscu i okazuje szacunek wobec pacjenta (klienta) i grup społecznych - K_K03

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/26L:

Eugenia Gospodarek-Komkowska
Krzysztof Skowron

W cyklu 2022/23L:

Eugenia Gospodarek-Komkowska

W cyklu 2024/25L:

Eugenia Gospodarek-Komkowska

W cyklu 2023/24L:

Eugenia Gospodarek-Komkowska

Metody dydaktyczne

Wykład: metody dydaktyczne podające - wykład informacyjny (konwencjonalny), wykład problemowy i konwersatoryjny z prezentacją multimedialną Ćwiczenia: metody dydaktyczne poszukujące i ćwiczeniowe– ćwiczenia praktyczne, praca indywidualna, praca w grupach, karty pracy, projekt Seminaria: nie dotyczy

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny
- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- ćwiczeniowa
- laboratoryjna
- okrągłego stołu
- doświadczeń
- klasyczna metoda problemowa

Metody dydaktyczne w kształceniu online

- metody wymiany i dyskusji

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Do realizacji opisywanego przedmiotu niezbędne jest posiadanie podstawowych wiadomości z zakresu biologii i fizjologii komórki.

Kryteria oceniania

PEgzamin* – test z wykładów i ćwiczeń, pytania zamknięte: ≥ 60% (W1, W2, W3, W4, W5, U1), skala ocen standardowa

Kolokwium z wykładów – test, pytania zamknięte: ≥ 60% (W1, W2, W3, W4), zaliczenie

Kolokwia z ćwiczeń (liczba: 2)** – test, pytania zamknięte: ≥ 60% (W2, W4, U1), zaliczenie

Sprawdziany pisemne – cząstkowa forma sprawdzenia wiedzy z laboratoriów w postaci testu (pytania zamknięte): ≥ 60% (W2, W4, U1), zaliczenie

Raport z praktycznego wykonania ćwiczeń, karta pracy: ≥ 60% (W1, W2, W3, W4, U1, U2, K1)

Projekt naukowy – przygotowanie manuskryptu naukowego: ≥ 60% (W1, W2, W5, U1, U3, K1)

* - Warunkiem podejścia do egzaminu jest przestrzeganie zasad ujętych w Regulaminie Dydaktycznym Katedry Mikrobiologii, a w szczególności zaliczenie wszystkich form sprawdzenia wiedzy oraz pozytywna ocena w zakresie realizacji przewidzianych efektów kształcenia. Ocena z egzaminu wystawiana jest zgodnie z skalą obowiązującą na Wydziale Nauk o Zdrowiu (Uchwała Rady Dziekańskiej).

Procent punktów Ocena
92-100% Bardzo dobry
84-91% Dobry plus
76-83% Dobry
68-75% Dostateczny plus
60-67% Dostateczny
0-59% Niedostateczny

Dla kolokwiów i sprawdzianów pisemnych zostanie przyjęta punktacja (2-5 pkt.) zgodna ze standardowa skalą ocen. Jeżeli średnia punktów zdobytych studenta z wykładów i laboratoriów (średnia ważona wyliczana z ocen za kolokwia [x3] oraz za inne formy weryfikacji efektów uczenia się [x1]) mieści się w przedziale 4,0 - 4,49, student może mieć dodatkowo doliczone do punktacji z egzaminu 3 punkty. Średnia punktów (z wykładów i laboratoriów) ≥ 4,5 pozwala dodatkowo doliczyć studentowi 4 punkty do punktacji uzyskanej z egzaminu, co może wpłynąć na podwyższenie oceny końcowej z egzaminu.

** - warunkiem podejścia do kolokwium z ćwiczeń jest zaliczenie wszystkich poprzedzających je sprawdzianów pisemnych, a w przypadku kolokwium nr 2 także kolokwium nr 1

W przypadku uzyskania z każdego ze sprawdzianów pisemnych i/lub kolokwiów poniżej 60% punktów Student jest zobowiązany do ponownego podejścia do niezaliczonej formy sprawdzenia wiedzy. W takim przypadku do puli punktów zdobytych przez studenta wliczona zostanie średnia ze wszystkich punktów zdobytych w kolejnych podejściach.

Praktyki zawodowe

Program kształcenia nie przewiduje odbycia praktyk zawodowych

Literatura

Literatura podstawowa:
1. Trojanowska K, Giebel H, Gołębiowska B: Mikrobiologia żywności. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, 2014
2. Wojtatowicz M., Stempniewicz R., Żarowska B. Mikrobiologia żywności teoria i ćwiczenia. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, 2009
3. Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA: Mikrobiologia. Elsevier Urban and Partner, Wrocław, 2018
Literatura uzupełniająca:
1. Matthews KR, Kniel KE, Critzer FJ: Food Microbiology: An Introduction (5th edition). ASM Press, 2025
2. Libudzisz Z, Kowal K, Żakanowska Z: Mikrobiologia techniczna (tom 1). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007
3. Libudzisz Z, Kowal K, Żakanowska Z: Mikrobiologia techniczna (tom 2). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 1800-D1-WOZM-S1 w USOSweb